Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 października 2015 r. Gmina X. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...]. W treści skargi sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r., o sygn. akt I SA/Po 2201/15, odmówił Gminie X. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem złożonym w dniu 4 stycznia 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. WSA w Poznaniu, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), odrzucił zażalenie gminy, stwierdzając, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia środka zaskarżenia.
Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. gmina złożyła kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania gmina podniosła, że jest jedną z najuboższych gmin w Polsce, o wysokim wskaźniku bezrobocia i niskich dochodach własnych. Strona oświadczyła, że zapłacenie wynikającej z zaskarżonej decyzji kwoty [...] zł, spowoduje, że będzie zmuszona odstąpić od realizacji zadań własnych. Tymczasem aktualnie przygotowuje projekt budowlany na budowę kanalizacji w miejscowości A. i B., w ramach aglomeracji. Planuje także naprawić przeciekający dach na budynku Szkoły Podstawowej w B. oraz zbudować odwodnienia części ulic w X. Interes publiczny w przypadku gminy X. dotyczy ogółu wspólnoty, gdzie ochrona interesów i ich realizacja wymagana jest bezwarunkowo dla zapewnienia egzystencji, wspólnego pokojowego życia społeczeństwa. Gmina zaznaczyła, że sytuacja, w której się znalazła w związku w wydaniem zaskarżonej decyzji, spowoduje ogromne zachwianie jej budżetem oraz dalszym funkcjonowaniem. Jednocześnie jej budżet w niewielkiej części składa się z podatków i opłat lokalnych, zaś w większości opiera się na środkach przekazywanych z budżetu państwa.
Wnioskodawczyni podniosła, że w 2016 r. zamierza również zrealizować zadanie "Modernizacja kotłowni z olejowej na biomasę wraz z termomodernizacją obiektu Zespołu Szkół w X.". Przedsięwzięcie to jest zadaniem niezbędnym do funkcjonowania obiektu szkolnego. Inwestycja ta ma na celu właściwą gospodarkę cieplną, a tym samym wprowadzenie oszczędności w funkcjonowaniu oświaty oraz poprawę warunków edukacyjnych dzieci. Do wniosku dołączono obszerną dokumentację obrazującą sytuację finansową i majątkową gminy (bilans za 2014 r., sprawozdanie z wykonania budżetu za 2014 r. i za trzy kwartały 2015 r, budżet gminy na 2016 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zgodnie zaś z art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek jest drugim wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, natomiast pierwszy wniosek został załatwiony odmownie prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 18 grudnia 2015 r., należy uznać, że wniosek z dnia 26 stycznia 2016 r., wymaga rozpoznania, na zasadzie wynikającej z art. 61 § 4 P.p.s.a., jako wniosek o zmianę wcześniejszego postanowienia.
Tytułem wstępu Sąd wyjaśnia, że będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, niepubl.).
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, dostępne na stronie internetowej: publ.www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, niepubl.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że skarżąca gmina uprawdopodobniła wystąpienie przesłanki określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wyegzekwowania od gminy w drodze egzekucji kwoty [...] zł określonej zaskarżoną decyzją. W ocenie Sądu podniesione we wniosku z dnia 26 stycznia 2016 r. argumenty znajdują pełne potwierdzenie w załączonej do tego wniosku dokumentacji, a tym samym uzasadniają zastosowanie w sprawie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, zasadnie gmina wywodzi, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem za takowe, w realiach rozpoznawanej sprawy, należy uznać konieczność odłożenia w czasie realizacji inwestycji celu publicznego, tj. budowy kanalizacji w miejscowości A. i B., naprawy dachu budynku Szkoły Podstawowej w B., czy też modernizacji kotłowni z olejowej na biomasę wraz z termomodernizacją obiektu Zespołu Szkół w X. Ponadto Sąd wziął pod uwagę fakt, że wyegzekwowanie od gminy kwoty określonej zaskarżoną decyzją ([...] zł) spowodowałoby powstanie istotnego niedoboru środków w budżecie gminy na 2016 r., w którym dochody ustalono na kwotę [...] zł, zaś wydatki na kwotę [...] zł. W tym zakresie zasadne są obawy strony, co do zagrożenia realizacji podstawowych zadań gminy, istotnych z punktu widzenia ogółu mieszkańców, w tym realizacji pilnych i koniecznych remontów i modernizacji.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 61 § 3 i § 5 oraz w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.