Uzasadnienie
Burmistrz Gminy S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], określił G. A. i M. T. (dalej w skrócie jako: "podatniczki", "strony" lub "skarżące") zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...]zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonego wykazu i danych z ewidencji gruntów i budynków. Powyższy podatek dotyczy nieruchomości położonej w S., przy ul. [...]. Jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości organ wskazał G. A. i M. T..
Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. T. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła błędne przyjęcie, że jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem odwołującej się jedynym zobowiązanym w podatku od nieruchomości powinien być jej posiadacz samoistny, czyli G. A.. Autorka odwołania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i wyjaśnił, że na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l.") podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące współwłaścicielami nieruchomości, a obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie. Decyzja SKO została doręczona wyłącznie M. T. jako stronie postępowania, co organ II instancji potwierdził w piśmie z dnia 16 lutego 2017 r. (k. 38 akt sądowych).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. T., działając przez pełnomocnika radcę prawnego, wniosła o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- - art. 3 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, iż pomimo nie posiadania nieruchomości, na skarżącej ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości;
- - art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, które doprowadziło do wydania błędnej decyzji.
W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn innych aniżeli w niej podniesione. Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), Sąd uznał, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest dotknięte istotnymi uchybieniami proceduralnymi, obligującymi Sąd do jego uchylenia.
Sąd stwierdza, że w postępowaniu odwoławczym przed SKO w P., została naruszona zasada czynnego udziału strony. Przepis art. 123 O.p., czyli ustawy regulującej postępowanie w sprawach podatkowych, nakłada na organ podatkowy obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obowiązek ten istnieje od momentu wszczęcia postępowania do chwili doręczenia decyzji organu odwoławczego (ostatecznej). W rozpoznawanej sprawie stronami i adresatami decyzji organu I instancji byli G. A. i M. T.. Zatem obu stronom przysługiwał status strony także w postępowaniu odwoławczym, wszczętym prawidłowo, czyli w wyniku odwołania wniesionego w terminie przez jedną ze stron. Tymczasem w postępowaniu przed organem II instancji udział brała tylko M. T., druga podatniczka nie była w ogóle powiadomiona o toczącym się postępowaniu odwoławczym, nie została jej także doręczona decyzja organu II instancji.
Okoliczność, że odwołanie od decyzji złożyła tylko jedna ze stron nie powoduje, że pozostałe podmioty tracą przymiot strony. W opisanej sytuacji na organach podatkowych, stosownie do art. 165 § 3a w związku z art. 235 O.p., spoczywał obowiązek zawiadomienia pozostałych osób będących stronami w sprawie o wniesionym odwołaniu i prowadzenia postępowania z ich udziałem oraz doręczenia orzeczenia także pozostałym stronom postępowania. Dodatkowo należy zauważyć, że organ podatkowy I instancji nie zastosował się do art. 227 § 2 O.p., który nałożył na niego obowiązek poinformowania strony o sposobie ustosunkowania się do zarzutów odwołania.
Organ odwoławczy zobowiązany jest traktować wszystkich współwłaścicieli nieruchomości jako strony postępowania, ze wszystkimi tego konsekwencjami, w szczególności doręczając tym osobom swoją decyzję. Zgodnie bowiem z art. 211 w związku z art. 235 O.p. decyzję doręcza się stronom na piśmie. Powyższego obowiązku organu odwoławczego nie zmieniał fakt, że tylko M. T. złożyła odwołanie. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie G. A. nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i błędnie nie doręczono jej decyzji organu II instancji. Zatem podatniczka ta, będąc stroną postępowania podatkowego przed organem I instancji, na skutek zaniechania organu II instancji, nie z własnej winy, nie brała udziału w dalszym toku postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.). Z uwagi na powyższe uchybieniem, Sąd stwierdza, że w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, dającego podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
W postępowaniu przed organem II instancji, podatniczki, którym zostały doręczone decyzje organu I instancji, obydwie winny zostać uznane za strony postępowania ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu skutkami. Powinny one przede wszystkim mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu podatkowym na każdym jego etapie, w tym w postępowaniu odwoławczym, bez względu na jego wynik. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, organ odwoławczy doręczył decyzję jedynie skarżącej. Tym samym pozostała strona postępowania bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym, czym naruszono dyspozycję art. 240 § 1 pkt 4 O.p., co w konsekwencji stanowi przesłankę wznowieniową.
Dodatkowo Sąd zauważa, że w sprawie nie należącej do skomplikowanych postępowanie przed SKO w P. trwało ponad 6 miesięcy, czym narażono się na zarzut przewlekłości.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą SKO będzie doręczenie G. A. pism procesowych i rozstrzygnięcia kończącego sprawę.
Z uwagi na opisane powyżej istotne uchybienia proceduralne, Sąd nie mógł wypowiadać się co do sformułowanych zarzutów merytorycznych. Mając na uwadze konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji SKO, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., orzekł jak w pkt I. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono, w oparciu o treść art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w pkt II sentencji, w kwocie obejmującej uiszczony wpis sądowy od skargi ([...] zł) i koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego ([...] zł), wynikające z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz wysokość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł).