Uzasadnienie
Skarżąca spółka A w P, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru. Wartość przedmiotu sporu wynosi 17.927 zł. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, które wynoszą 538 zł. W uzasadnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych spółka wskazała, że znajduje się w trudnym położeniu uniemożliwiającym ponoszenie jakichkolwiek kosztów, a w szczególności stosunkowo wysokich, jak na możliwości Skarżącej spółki, kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi. Spółka boryka się ze znacznymi trudnościami finansowymi z przyczyn całkowicie niezależnych od osób pełniących funkcje organów w Spółce. Powszechny spadek dochodów w branży w jakiej działa spółka (usługi związane ze sprzedażą telefonów i akcesoriów), będący przyczyną obniżenia możliwości finansowych podmiotu, skutkuje brakiem możliwości sfinansowania kosztów i dochodzenia swych praw przed sądem w niniejszej sprawie.
Do trudnej sytuacji przyczynia się także brak spłat należności pieniężnych ze strony dłużników spółki. Fakt ten wpływa na zachwianie płynności finansowej spółki i dodatkowo uzasadnia niniejszy wniosek. Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 50.000,- zł, wartość środków trwałych 4.500 zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu 109.512,35 zł, stan konta na rachunku bankowym prowadzonym w Banku w P na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 2.223,51 zł.
Na wezwanie Sądu skarżąca pismem z dnia [...] wskazała, że zatrudnia 1 pracownika, nadto przedłożyła sprawozdanie finansowe sporządzone na dzień 31 grudnia 2005r. oraz na dzień 31 grudnia 2006r., bilans, rachunek zysków i strat za 2005 i 2006r., dodatkowe informacje i objaśnienia do bilansu oraz rachunku zysku i strat za rok 2005 i 2006. Na kolejne wezwanie z dnia 16 listopada 2007r. skarżąca załączyła kopie zeznań podatkowych za 2005 i 2006 r., wyciągi z kont bankowych za ostatnie 3 miesiące, kopie faktur VAT z 28 września 2007 r. i 28 sierpnia 2007 r. dotyczących sprzedaży usług telekomunikacyjnych, raport o środkach trwałych, kopie faktury VAT z 30 marca 2006 r. dotyczącej sprzedaży samochodu marki Audi, rocznik 2005 oraz kopię faktury z dnia 30.03.2006 r. dotyczącej sprzedaży doposażenia samochodu.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawa, jakim jest prawo do sądu. Prawo to zapewnia podmiotowi znajdującemu się w trudnej sytuacji finansowej, materialnej możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, pomimo braków środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Powołana wcześniej ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 243 § 1 przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawo pomocy obejmuje w zasadzie dwie instytucje: zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych Przepis art. 245 § 3 ww. ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego co zostanie udowodnione przez stronę.
Z przedstawionej sytuacji finansowej skarżącej spółki nie wynika, aby spełniała ona warunki do zwolnienia od kosztów sądowych. Z przedłożonych dokumentów wynika, że w 2005r. przychody Spółki wyniosły 308.191,50 zł, koszty uzyskania przychodów 243.194,93 zł, Spółka zatem w 2005 r. osiągnęła dochód w wysokości 64.996,57 zł. W 2006r. przychody Spółki wyniosły 468.679,13 zł, koszty uzyskania przychodów 538.255,80 zł, Spółka wykazała stratę w wysokości 69.576,67 zł. Jak wynika ze sprawozdania Zarządu w 2005 r. Spółka odnotowała znaczący spadek przychodów w stosunku do lat wcześniejszych, pomimo tego odnotowała dodatni wynik finansowy. W 2005 r. spółka nie korzystała z kredytów bankowych. W 2006 r. obrót spółki się zwiększył o ponad 160.000 zł., jednakże wysokie koszty spowodowały, że za 2006 r. spółka poniosła stratę.
Należy zwrócić uwagę, że obroty spółki w 2006 r. z tytułu sprzedaży towarów w stosunku do 2005 r. wzrosły: w 2006 r. osiągnęły wysokość 356.358,30 zł, a w 2005 r. 208.492,80 zł. Zatem nie znajduje potwierdzenia fakt, że z roku na rok następuje spadek obrotów z tytułu sprzedaży towarów. We wniosku Spółka wskazała, że na dzień składnia wniosku na rachunku bankowym znajdowały się środki w wysokości 2.223, 51 zł. Zatem już chociażby z tego powodu trudno uznać, że Spółka na dzień składania wniosku nie posiadała dostatecznych środków na poniesienie kosztów wpisu sądowego w wysokości 538 zł. Twierdzenia o braku jakichkolwiek możliwości finansowych spółki do uiszczenia kosztów sądowych nie można uznać za zgodne z prawdą, biorąc pod uwagę chociażby wielkość ponoszonych kosztów uzyskania przychodu, które za 2005r. wyniosły 243.194,93 zł, za 2006r. 538.255,80 zł. Wprawdzie za 2006r. skarżąca odnotowała stratę w kwocie 69.576,67 zł, jednakże strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.
Strata wykazana w zeznaniu podatkowym sama w sobie nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych Spółki na pokrycie kosztów sądowych i jako jedyny podany argument uzasadniający wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może wpłynąć na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, na rachunku bankowym spółki odnotowywane są obroty. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu, Spółka posiada wystarczające bieżące środki finansowe pozwalające na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, że skarżąca spółka – jako profesjonalny przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą i należycie dbający o swoje interesy – powinna uwzględniać w procedurze planowania wydatków ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych czy sądowoadministracyjnych. Rozbieżności między przychodami a dochodami i stratą poniesioną w 2006 r. może wskazywać, że część przychodu była inwestowana w majątek przedsiębiorstwa, co jest oczywiście elementem prowadzenia działalności wręcz koniecznością, jednakże koszty postępowań sądowych są również normalnymi kosztami prowadzenia działalności, z którymi każdy przedsiębiorca musi się liczyć.
Skarżąca we wniosku powołuje się na trudną sytuację finansową, wskazując wyłącznie na stratę poniesioną w 2006 r. Całkowicie pominęła chociażby okoliczności swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej. W przypadku ewentualnych trudności pokrycia kosztów sądowych z bieżących środków przedsiębiorstwa, spółka mogłaby uiścić wpis poprzez zaciągnięcie pożyczki. Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić funduszów na pokrycie wpisu w niniejszej sprawie, nie wskazała również, że podjęła jakiekolwiek starania o uzyskanie środków finansowych na ten cel.
Mając na względzie powyższe, skoro nie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, to na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd postanowił jak w sentencji.
/-/ K. Nikodem