Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 02 marca 2010 r. (I SA/Po 1122/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił spółce [...] Sp. z o.o z siedzibą w Poznaniu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca wykazywała w ostatnich latach straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jednakże prowadzi ona nadal działalność, na co wskazuje treść deklaracji VAT za październik, listopad i grudzień 2009 r., w których spółka wykazała powstanie podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów. Ponadto nie przedstawiła dokumentów pozwalających na obiektywną ocenę jej aktualnej sytuacji finansowej – w tym nie poparła dowodami swych twierdzeń w zakresie braku zwrotu środków zajętych przez urząd skarbowy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie art. 255 i 246§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez zaniechanie wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że spółka kontynuuje działalność wbrew treści oświadczenia Prezesa Zarządu.
Postanowieniem z dnia20 kwietnia 2010 r. (FZ II 153/10) NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
W uzasadnieniu podkreślono, że sąd wojewódzki w żaden sposób nie odniósł się do informacji zawartych w aktach sprawy. Nie przeprowadził ich szczegółowej analizy. Ponadto spółka nie została wezwana do przedłożenia dokumentu potwierdzającego braku zwrotu zajętych środków przez urząd skarbowy, tym samym brak tego dokumentu nie może stanowić negatywnej przesłanki.
Wobec powyższego NSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien odnieść się szczegółowo do danych przedstawionych przez stronę, a zawartych w aktach sprawy. Jeżeli Sądu uzna, że dostępne informacje są niewystarczające do oceny sytuacji finansowej spółki winien skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 255 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197§2 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 243§1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na mocy art. 245§3 p.ps.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Natomiast zgodnie z art. 246§2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę opisany powyżej stan faktyczny oraz wskazane przepisy p.p.s.a. w ocenie sądu wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca spółka wykazała bowiem, że w ostatnich latach ponosiła straty z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie WSA w Poznaniu z dnia 12 maja 2010 r., skarżąca spółka oświadczyła, że nie kontynuuje działalności gospodarczej, a deklarację VAT-7 składa, gdyż otrzymuje faktury za najem lokalu oraz usługi księgowe, jednak nie wywiązuje się z zobowiązań z tego tytułu. Stwierdziła, że nie otrzymała zwrotu środków zajętych przez Pierwszy Wielkopolski Urząd Skarbowy w Poznaniu i nie reguluje żadnych zaległych, ani bieżących zobowiązań, nie zatrudnia pracowników, ani nie uzyskuje przychodów.
W ocenie Sądu wskazane powyżej okoliczności wskazują, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246§2 pkt 2 i art. 254§1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
/-/ W. Zygmont