Uzasadnienie
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu 29 października 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki cywilnej i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu A. P. (dalej jako skarżący, strona) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy nie zajął stanowiska w sprawie tego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)-/dalej jako p.p.s.a./, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd ten może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższego wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a przesłankami uzasadniającymi zastosowanie w sprawie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej NSA www.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post.
WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05).
Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08).
W rozpatrywanej sprawie skarżący we wniosku nie wskazał co prawda żadnych okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa, jednakże Sąd uwzględnił przedłożone dokumenty źródłowe i okoliczności podniesione w ramach wpadkowego postępowania dotyczącego przyznania skarżącym prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. wskazał, że obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (według oświadczenia zawartego we wniosku z dniem 3 września 2014 r. skarżący utracił prawo do zasiłku), nadmieniając zarazem, że obecnie w utrzymaniu uzyskuje wsparcie od matki. Dodatkowo wskazał, iż całość przychodów uzyskiwanych z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej do dnia jej zawieszenia (tj. do 31 lipca 2013 r.) przejmowana była w drodze egzekucji przez Izbę Celną w Opolu. Ponadto podniósł, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, oraz że ze względu na brak wpływów nie jest w stanie regulować zobowiązań alimentacyjnych wobec małoletnich dzieci. Jednocześnie nadmienił, iż z uwagi na przedłużające się działania organów celnych, tj. trwające od 2010 r. postępowania podatkowe, poniósł ogromne koszty finansowe.
Wskazana sytuacja materialna skarżącego, z uwzględnieniem dowodów i informacji zebranych w przedmiotowej sprawie była przesłanką przyznania skarżącemu w niniejszej sprawie przez referendarza prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata (postanowienie z dnia 29 października 2014 r.).
Oceniając sytuację majątkową skarżącego, w kontekście przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji należało mieć również na uwadze, że oprócz zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji, na skarżącym ciąży także zobowiązanie podatkowe wynikające z kolejnej decyzji (zaskarżonej przez K. K., A. P. do tut. Sądu) z dnia 24 lipca 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki cywilnej i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu (wynikająca z ww. decyzji zaległość podatkowa obejmuje kwotę 28.616 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 11.876 zł, sprawa pod sygn. I SA/Op 652/14).
Dokonując analizy przedstawionych okoliczności Sąd doszedł do wniosku, iż wykazana przez skarżącego trudna sytuacja materialna w połączeniu z niewspółmierną do jego dochodów wysokością zobowiązań podatkowych, pozwala uznać, iż została wypełniona dyspozycja art. 61 § 3 p.p.s.a.
Aktualna kondycja finansowa skarżącego nie pozwala na wygenerowanie środków umożliwiających jednorazowe wykonanie nałożonych na niego zobowiązań publicznoprawnych (wynikająca z zaskarżonej decyzji zaległość podatkowa obejmuje kwotę 11.069 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 6343 zł). W tej sytuacji przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia i narazić na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego.
Uzupełniająco wskazać należy, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.