Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. H. jest decyzja Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 r.
W związku z tym skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej również w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżąca na złożonym 16 listopada 2009 r. (data stempla pocztowego) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) –zwanej dalej ustawą, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, iż obecnie nie pracuje, korzysta z pomocy społecznej, ma na utrzymaniu troje uczących się dzieci (bliźniacy – 19 lat, córka – 14 lat) pobierających stypendium, zaś mąż chory na SM uzyskuje dochody z renty i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 834,97 zł (brutto). Ponadto wskazała, że jest właścicielką lokalu mieszkalnego o powierzchni 48, 65 m² oraz posiada jako dzierżawca nieruchomość rolną.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 ustawy).Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak zostało bowiem stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8),, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".
Z kolei jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona – stosownie do art. 255 ustawy - jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 26 listopada 2009 r. wezwano ją do przekazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania:
- - szczegółowej informacji na temat ponoszonych w jej gospodarstwie domowym kosztów na bieżące utrzymanie (tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje, w tym pozycje dotyczące kosztów utrzymania mieszkania) wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość ich poniesienia,
- - szczegółowej informacji odnośnie stypendiów otrzymywanych przez dzieci skarżącej (m.in. dotyczących wysokości i częstotliwości otrzymywania stypendium) oraz informacji co do wielkości wykazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy nieruchomości rolnej, jej statusu prawnego i pożytków z niej osiąganych przez rodzinę wnioskodawczyni,
- - odpowiednich dowodów potwierdzających prawdziwość informacji zawartych we wniosku w zakresie wysokości dochodów uzyskiwanych przez jej męża,
- - stosownych zaświadczeń z urzędu pracy, z których wynikałoby, iż skarżąca jest osobą bezrobotną oraz wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące,
- - wyjaśnienia czy, jakie i z jakim skutkiem podejmowane są przez skarżącą działania w celu uzyskania pracy czy też pomocy finansowej z instytucji zajmującej się pomocą społeczną wraz z dowodami, że takie działania były bądź są przez nią podejmowane.
W odpowiedzi skarżąca przedłożyła pismo z 6 grudnia 2009 r., w którym wskazała, iż jej dzieci otrzymują miesięcznie stypendia unijne w łącznej kwocie 370 zł, zaś koszty związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego stanowią kwotę 641, 90 zł. Ponadto oświadczyła, że ze względu na przepisy o własności rolnej nadano jej jedynie status osoby poszukującej pracy, natomiast co do zapytania o konta bądź lokaty bankowe stwierdziła, że żaden z członków rodziny takowych nie posiada. Jednocześnie wraz pismem skarżąca załączyła kserokopie: faktur z tytułu dostawy energii elektrycznej i gazu, pisma Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w N. z 22 października 2009 r., odcinka przekazu pocztowego potwierdzającego przekaz świadczenia rentowego w kwocie 762,87 zł, decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z 2 listopada 2009 r. nr [...] przyznającej mężowi skarżącej P. H. zasiłek rodzinny na troje dzieci miesięcznie w wysokości odpowiednio 98 zł, 98 zł, 91 zł, jednorazowy dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100 zł na każde dziecko oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, przyznany na D. H. w kwocie 80 zł miesięcznie, decyzji Burmistrza N. z 10 listopada 2009 r. nr [...] przyznającej córce skarżącej D. H. stypendium szkolne w wysokości 77 zł miesięcznie oraz decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z 10 września 2009 r. przyznającej skarżącej dodatek mieszkaniowy w skali miesiąca w wysokości 232,19 zł.
Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i wynikające z przedłożonego dodatkowo pisma wraz z kserokopiami wymienionych dokumentów należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowaną. Uznano bowiem, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, w sytuacji gdy jedyne stałe dochody rodziny skarżącej składającej się z pięciu osób pochodzące ze świadczenia rentowego i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 762,87 zł (netto) obciążone są nie tylko kosztami utrzymania lokalu mieszkalnego w wysokości 641, 90 zł, ale też wydatkami związanymi z chorobą męża oraz utrzymaniem dzieci w wieku szkolnym. Trudną sytuacje skarżącej potwierdzać się zdaje przyznanie jej rodzinie szeregu świadczeń pomocowych, a opisanych powyżej, przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Nysie.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.