Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15.04.2009r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej W. G. za zaległości podatkowe "J" sp. z o.o. z siedzibą w J. Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" W. G. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z M. G. ur. w 1950 r. – z którą jest w rozdzielności majątkowej od 2002r., synem R. G. ur. w 1974r., synową M. G. ur. w 1975r. oraz wnukami N. G. ur. w 2004r. i A. G. ur. w 2008r. W. G. pobiera emeryturę w wysokości 3000 zł. miesięcznie, netto. M. G. natomiast w wysokości 1638 zł. miesięcznie, brutto. Jest ona również właścicielką gruntu rolnego o pow. 40 ha. R. G. jest bezrobotny i nie posiada majątku a M. G. uzyskuje z tytułu umowy o prace wynagrodzenie w wysokości 1410 zł., miesięcznie, brutto. Małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną – 300 zł., opłatę za usługi wodnokanalizacyjne – 100 zł., wydatki na insulinę i lekarstwa W. G. – 300 zł. wydatki na insulinę M. G. – 130 zł., abonament telefoniczny – 170 zł., opłatę za wywóz śmieci – 30 zł., podatek – 20 zł., wydatki na żywność, ubranie oraz środki czystości i higieny – 500 zł. na osobę, ratę kredytu w SKOK – 990 zł. Ponadto rodzina ponosi koszty opału wynoszące 1000 zł. rocznie.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić więc, iż przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Norma ta wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W. G.. Stąd też został on wezwany do przedłożenia następujących dokumentów:
- - oświadczenia określającego czy podane koszty żywności, ubrania środków czystości i higieny w wysokości 500 zł. na osobę odnoszą się również do dzieci,
- - wyciągów z kont bankowych W. G., M. G., R. G. i M. G. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy,
- - wyciągów z ich lokat bankowych,
- - zeznania podatkowego W. G., M. G., R. G. i M. G. za 2008r.
- - oświadczenia określającego gdzie mieszka rodzina i czyją własnością jest przedmiotowy lokal, dom,
- - dowodu przekazu lub przelewu emerytury W. G. i M. G. za ostatni miesiąc,
- - zaświadczenia z zakładu pracy M. G. o wysokości uzyskiwanych zarobków,
- - dowodu przelewu lub przekazu raty do SKOK za ostatni miesiąc,
- - oświadczenia określającego jakie dochody przynosi działka żony (z uwzględnieniem dopłat)
Wyżej wymienione braki miały być uzupełnione w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie odebrane zostało dnia [...].07.2009r. Do dnia dzisiejszego wymagane dokumenty nie zostały jednak nadesłane, uniemożliwiając tym samym rzeczywistą analizę relacji wydatków do dochodów strony skarżącej, będąca podstawą oceny jej zdolności finansowych.
W kontekście w/w okoliczności należy stwierdzić iż, strona skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z tym, żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia doradcy podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz.
79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§2 i §3, art. 246§1 pkt. 1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270).