Uzasadnienie
M. W. (dalej jako: Strona, Skarżący, Wnioskodawca) wniósł skargę na uchwałę Zarządu Województwa [...] (dalej: Instytucja Zarządzająca, IZ, organ) z dnia [...] czerwca 2026 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny:
W dniu 22 kwietnia 2026 r. do organu wpłynął protest Skarżącego – M. M. W., dotyczący odrzucenia, po ocenie merytorycznej, projektu nr [...], pn.: "Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstwa M., poprzez wdrożenie wyników prac badawczo rozwojowych w zakresie poprawy izolacyjności przegród budowlanych w oferowanych produktach", złożonego w odpowiedzi na nabór [...] w ramach Programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027, Priorytet 1 Fundusze Europejskie dla [...] gospodarki FEWL 2021-2027, Działanie 1.5 Rozwój przedsiębiorczości - dotacje, Typ projektu I - Wdrożenie wyników prac B+R i innowacji przez MŚP.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2026 r. nr [...], organ poinformowała Wnioskodawcę, iż wniosek uzyskał negatywny wynik podczas oceny merytorycznej. Projekt oceniony przez panel ekspertów nie spełnił następujących kryteriów dopuszczających (horyzontalnych i/lub specyficznych): Potencjał kadrowy, techniczny, organizacyjny i prawny Wnioskodawcy/Partnera oraz analiza ryzyka, Wykonalność finansowa projektu, Efektywność kosztowa projektu.
Ponadto przekazano Wnioskodawcy, iż projekt otrzymał 33 pkt. Wskazano także, że w których kryteriach punkowych projekt nie otrzymał maksymalnej liczby punktów.
Wnioskodawca w złożonym proteście zakwestionował prawidłowość dokonanej oceny, dotyczącej następujących kryteriów:
- 1) kryterium horyzontalnego dopuszczającego – Potencjał kadrowy, techniczny, organizacyjny i prawny Wnioskodawcy/Partnera oraz analiza ryzyka;
- 2) kryterium horyzontalnego dopuszczającego – Wykonalność finansowa projektu;
- 3) kryterium specyficznego dopuszczającego – Efektywność kosztowa projektu;
- 4) kryterium specyficznego punktowego - Poziom innowacyjności.
Skarżący odniósł się do wyników oceny merytorycznej ww. kryteriów, uzasadnił zarzuty, podniesione w treści protestu oraz wniósł o uznanie wskazanych kryteriów za spełnione.
Instytucja Zarządzająca uchwałą z dnia[...] czerwca 2026 r., po zapoznaniu się z zarzutami podniesionymi w proteście, stwierdziła odnośnie kryterium nr 1, że eksperci uznali, że Wnioskodawca przeprowadził analizę ryzyka i wskazał mechanizmy zapobiegania, jednak nie wykazał posiadania zasobów kadrowych zapewniających prawidłową realizację projektu, wobec czego kryterium uznano za niespełnione. Skarżący zakwestionował tę ocenę w proteście. Instytucja rozpatrująca protest, uwzględniając dokumentację, oceny ekspertów oraz argumentację Skarżącego, uznała protest za zasadny. Wskazała, że Wnioskodawca posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej i zatrudnia 40 wykwalifikowanych pracowników, a w związku z realizacją projektu planuje zatrudnienie kolejnych 10 osób, w tym początkowo 2 osób (wskaźnik - 2 EPC). Z uwagi na doświadczenie, organizację i dotychczasowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa uznano, że posiada on odpowiedni potencjał kadrowy do realizacji projektu, a przedmiotowe kryterium spełniał.
W zakresie pkt 2 organ wskazał, że eksperci ocenili kryterium negatywnie, uznając, że choć projekt jest wykonalny w ramach założonego budżetu, Wnioskodawca nie wykazał wystarczającego potencjału finansowego do jego realizacji. W szczególności wskazali na ryzyko oparcia finansowania na przyszłych, niepewnych zyskach.
Skarżący zakwestionował tę ocenę w proteście, wskazując, że przedstawił w dokumentacji projekcje finansowe oraz źródła zapewnienia środków własnych, które – w jego ocenie – potwierdzały możliwość finansowej realizacji inwestycji.
Instytucja rozpatrująca protest uznała go za niezasadny. Wskazała, że wartość projektu wynosi 13.671.450 zł brutto, przy czym finansowanie obejmować miało kredyty w łącznej kwocie 6.315.000 zł oraz udział własny w wysokości 4.462.370 zł, finansowany ze środków własnych, wypracowanego zysku i zakładanych przyszłych zysków. Ponad 95% wartości projektu stanowiła inwestycja budowlana, obejmująca halę produkcyjno-magazynową, część biurową i infrastrukturę, której realizacja wymagała poniesienia znacznych nakładów przed rozpoczęciem produkcji i uzyskaniem przychodów.
W ocenie Instytucji finansowanie przedsięwzięcia w znacznej części kredytami oraz niepewnymi przyszłymi zyskami nie dawało wystarczającej gwarancji jego sfinansowania, zwłaszcza wobec ryzyka wzrostu kosztów i opóźnień oraz braku pewności, co do uzyskania zakładanych kredytów i zysków. W konsekwencji uznano, że projekt nie jest wykonalny pod względem finansowym, a kryterium nie zostało spełnione.
W ramach kryterium nr 3 oceniano sposób zapewnienia optymalnej i efektywnej realizacji projektu. Eksperci ocenili kryterium negatywnie, uznając, że założenia projektu nie były realne w kontekście sytuacji finansowej Wnioskodawcy, a przedstawione analizy nie pozwalały na prawidłową ocenę efektywności i wykonalności projektu, w szczególności w zakresie zachowania płynności finansowej.
Skarżący zakwestionował tę ocenę w proteście, odsyłając do argumentacji przedstawionej w ramach kryterium wykonalności finansowej projektu i wnosząc o uznanie kryterium za spełnione.
Instytucja rozpatrująca protest uznała go za niezasadny. Wskazała, że projekt zakładał budowę hali produkcyjno-magazynowej wraz z infrastrukturą o wartości około 13 mln zł, podczas gdy linia produkcyjna przeznaczona do wytwarzania innowacyjnych przegród budowlanych kosztowała około 627 tys. zł. W ocenie Instytucji nie wykazano efektywności takiej struktury wydatków, nie rozważając alternatywnych rozwiązań, w tym zlecenia produkcji innemu podmiotowi lub wynajęcia hali.
Ponadto Instytucja wskazała, że przedsięwzięcie miało być finansowane w znacznej części z kredytów oraz zakładanych przyszłych zysków, których uzyskanie nie było pewne. W konsekwencji uznano, że przyjęty sposób realizacji projektu nie zapewniał jego optymalności, efektywności ani wiarygodnego finansowania, wobec czego kryterium nie zostało spełnione.
W ramach kryterium nr 4 oceniano, czy w wyniku realizacji projektu wdrożony zostanie nowy lub ulepszony produkt, usługa albo technologia, innowacyjna na poziomie regionalnym, ponadregionalnym, krajowym lub międzynarodowym. Eksperci ocenili kryterium negatywnie i nie przyznali punktów, wskazując na wadliwość Opinii o innowacyjności. Zauważyli, że choć w opinii wskazano na innowacyjność produktową na poziomie krajowym, jej uzasadnienie nie odnosiło się do tej kwestii, nie pozwalając na potwierdzenie innowacyjności wyższej niż na poziomie przedsiębiorstwa.
Skarżący zakwestionował ocenę ekspertów, podtrzymując stanowisko co do prawidłowości Opinii o innowacyjności oraz kompetencji jej autora.
Instytucja rozpatrująca protest uznała go za niezasadny. Wskazała, że projekt dotyczył rozwiązania techniczno-technologicznego z zakresu budownictwa, polegającego na zastosowaniu na stalowych elementach przegrody powłoki termoizolacyjnej oraz bariery foliowej w celu ograniczenia mostka cieplnego. Przedłożona Opinia o innowacyjności została jednak sporządzona przez pracownika naukowo-badawczego specjalizującego się w finansach, bankowości i rachunkowości, a nie w budownictwie czy materiałoznawstwie, co – w ocenie Instytucji – nie pozwalało wiarygodnie określić skali innowacyjności rozwiązania.
Ponadto wskazano, że zastosowanie powłok termoizolacyjnych i folii aluminiowej jest znane i stosowane w budownictwie, podobnie jak rozwiązania służące ograniczaniu mostków termicznych. Projekt nie stanowił zatem rozwiązania skomplikowanego technicznie ani niedostępnego dla innych podmiotów, a raport z badania czystości patentowej nie potwierdzał innowacyjności na poziomie krajowym. W konsekwencji uznano, że innowacja ma charakter wyłącznie przedsiębiorstwa, a kryterium nie zostało spełnione, wobec czego nie został przyznany żaden punkt.
W ramach procedury odwoławczej Instytucja Zarządzająca ponownie zweryfikowała ocenę projektu w zakresie zaskarżonych kryteriów, uwzględniając dokumentację projektu, oceny ekspertów oraz zarzuty przedstawione w proteście. Uznała za zasadne zarzuty dotyczące kryterium horyzontalnego – potencjału kadrowego, technicznego, organizacyjnego i prawnego Wnioskodawcy/Partnera oraz analizy ryzyka, natomiast pozostałe zarzuty uznała za niezasadne.
Zgodnie z Regulaminem konkursu pozytywna ocena merytoryczna wymagała łącznego spełnienia wszystkich kryteriów dopuszczających oraz uzyskania co najmniej 27 z 54 możliwych punktów. W wyniku rozpatrzenia protestu liczba punktów pozostała na poziomie 33, jednak nadal nie wszystkie kryteria dopuszczające zostały uznane za spełnione. W konsekwencji projekt oceniono negatywnie pod względem merytorycznym i nie zakwalifikowano go do kolejnego etapu oceny ani do wyboru do dofinansowania.
W związku z powyższym Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę z dnia [...] czerwca 2026 r., w której zaskarżył całości uchwałę nr 127/2725/26 Zarządu Województwa [...] Zaskarżonej uchwale zarzucił:
- 1) naruszenie art. 45 ust. 1 oraz art. 68 w związku z art. 64 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2025 r. poz. 1733 ze zm.), zwanej dalej "ustawą wdrożeniową" poprzez: a) przeprowadzenie oceny kryterium horyzontalnego dopuszczającego "Wykonalność finansowa projektu" w sposób nierzetelny, nieprzejrzysty i dowolny, polegający na tym, że:
(i) utożsamiono możliwość sfinansowania inwestycji wyłącznie z poziomem zysku netto z lat 2022-2024, całkowicie pomijając znaczenie amortyzacji oraz przepływów pieniężnych, (ii) wbrew treści dokumentacji stwierdzono, że wysokość środków własnych "nie wynika z przedstawionych dokumentów", podczas gdy wynika ona wprost z części finansowej Biznes Planu, (iii) zignorowano prognozy finansowe sporządzone na podstawie danych historycznych i przyjętych założeń, promesę kredytową [...] Bank [...] oraz załączone do protestu wstępne sprawozdanie za 2025 r., (iv) wprowadzono wymóg przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego i faktycznego "zamrożenia" środków własnych w wysokości ponad 4 min zł, mimo że Regulamin naboru nr [...] nie przewiduje takiego obowiązku,
- b) przeprowadzenie oceny kryterium specyficznego dopuszczającego "Efektywność kosztowa projektu" w sposób nierzetelny, nieprzejrzysty i wewnętrznie sprzeczny, polegający na tym, że:
(i) z treści uzasadnienia oceny merytorycznej wynika faktyczne potwierdzenie efektywności kosztowej projektu, jednak kryterium to zostało formalnie ocenione negatywnie, (ii) uzasadnienie negatywnej oceny tego kryterium odwołuje się wyłącznie do rzekomego braku potencjału finansowego Wnioskodawcy ("brak gwarancji kredytów", "brak pewności co do uzyskania zysków na poziomie ponad 4 min zł"), co nie stanowi przedmiotu tego kryterium, lecz należy do kryterium horyzontalnego dopuszczającego "Wykonalność finansowa projektu", (iii) nie wskazano żadnych konkretnych uchybień w zakresie rzeczywistej efektywności kosztowej (relacji nakładów do efektów, kosztów jednostkowych, analizy wariantów), ograniczając się do lakonicznych, ogólnych stwierdzeń,
c) przeprowadzenie oceny kryterium specyficznego punktowego "Poziom innowacyjności" w sposób nierzetelny, dowolny oraz sprzeczny z opisem kryterium w karcie oceny i z Regulaminem naboru nr [...], polegający na tym, że:
(i) nie udowodniono zasadności obniżenia poziomu innowacyjności projektu poniżej poziomu regionalnego, mimo istnienia opinii o innowacyjności i innych dokumentów potwierdzających wyższy poziom innowacyjności, (ii) arbitralnie zakwestionowano opinię o innowacyjności oraz kompetencje osoby, która ją sporządziła, pomijając jednak istotne elementy tej opinii oraz dorobek naukowy tej osoby;
- 2) naruszenie art. 45 ust. 1 oraz art. 68 w związku z art. 64 ust. 2 pkt 5 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelne rozpoznanie protestu Skarżącego, polegające na braku realnego odniesienia się do istotnych zarzutów i dowodów przedstawionych w proteście w zakresie zaskarżonych kryteriów oraz na utrzymaniu w mocy wadliwej oceny projektu, mimo że - jak Instytucja Zarządzająca sama wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały - w ramach procedury odwoławczej była zobowiązana na podstawie art. 68 do weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresach, o których mowa w art. 64 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej;
- 3) naruszenie art. 53 ust. 2 i 5 w związku z art. 68 ustawy wdrożeniowej poprzez powierzenie oceny projektu oraz rozpatrzenia protestu ekspertom, którzy - zdaniem Skarżącego – nie posiadają podstawowej wiedzy z zakresu rachunkowości, finansowej działalności przedsiębiorstwa oraz zasad realizacji finansowej inwestycji, co przejawia się w szczególności tym, że eksperci:
- a) utożsamili zysk netto z realną zdolnością do finansowania inwestycji, całkowicie pomijając amortyzację oraz przepływy pieniężne jako podstawowe źródła finansowania nakładów inwestycyjnych,
- b) nieprawidłowo odczytali i zinterpretowali część finansową Biznes Planu (w tym powiązań pomiędzy komórkami F14 i F153 z części 1, opisanymi w komórce G-P14 jako "Stan środków pieniężnych na koniec roku 2025"), co prowadziło do błędnego wniosku, że wysokość środków własnych "nie wynika z dokumentów",
- c) wykazali niezrozumienie standardowej roli prognoz finansowych i promesy kredytowej w ocenie wykonalności inwestycji, traktując oparcie się na prognozach jako "wadę" zamiast podstawowego narzędzia oceny ex ante,
- d) sformułowali nierealistyczne i pozaregulaminowe oczekiwanie "zamrożenia" na rachunku bankowym ponad 4 mln zł środków własnych już na etapie oceny projektu,
- e) na etapie rozpatrywania protestu - zamiast skorygować oczywiste błędy merytoryczne - w istocie powielili wcześniejsze, nierzetelne ustalenia, nie przeprowadzając realnej, niezależnej weryfikacji oceny w rozumieniu art. 68 ustawy wdrożeniowej.
Zdaniem Skarżącego, powyższe naruszenia mają istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w ich wyniku doszło do naruszenia gwarancji przejrzystej, rzetelnej i bezstronnej oceny projektów, wynikających z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł:
- 1) na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego i rozpoznania przez Instytucję Zarządzającą;
- 2) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. o zasądzenie od Instytucji Zarządzającej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że ocena projektu została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z prawem, a jej uzasadnienie było wyczerpujące, logiczne i pozwalało Skarżącemu poznać przyczyny negatywnej oceny. Wskazał, że w toku procedury odwoławczej dokonano ponownej weryfikacji zaskarżonych kryteriów, z uwzględnieniem dokumentacji projektu, pierwotnej oceny, zarzutów Skarżącego oraz opinii niezależnego eksperta, przy czym jedno z zaskarżonych kryteriów zostało ostatecznie uznane za spełnione. Organ podkreślił również, że eksperci zostali wyłonieni zgodnie z obowiązującymi procedurami i posiadali wymagane kwalifikacje oraz wiedzę.
Odnosząc się do poszczególnych kryteriów, organ wskazał, że w zakresie wykonalności finansowej Skarżący nie wykazał w dokumentacji aplikacyjnej wystarczającego potencjału finansowego, gdyż realizacja projektu miała opierać się w znacznej części na kredytach oraz przyszłych, niepewnych zyskach. Jednocześnie nowych dokumentów finansowych przedłożonych dopiero na etapie protestu nie można było uwzględnić. W zakresie efektywności kosztowej organ zwrócił uwagę na nieproporcjonalną strukturę wydatków, gdyż około 95% wartości projektu stanowiła budowa hali i zagospodarowanie terenu, podczas gdy linia produkcyjna związana z innowacyjnym produktem stanowiła jedynie około 5% kosztów; nie wykazano także zasadności budowy własnej hali zamiast zlecenia produkcji lub jej prowadzenia w obiekcie wynajmowanym.
Natomiast w odniesieniu do poziomu innowacyjności organ zakwestionował przydatność przedłożonej Opinii o innowacyjności, wskazując, że została sporządzona przez osobę specjalizującą się w finansach, a nie w budownictwie czy materiałoznawstwie, a zastosowane rozwiązania nie wykazywały innowacyjności wyższej niż na poziomie przedsiębiorstwa. W konsekwencji organ uznał zarzuty skargi za bezzasadne i podtrzymał ocenę projektu.
Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2026 r., pełnomocnik skarżącego, który włączył się do sprawy, sporządził replikę na odpowiedź na skargę. Pełnomocnik podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze oraz dodatkowo wniósł:
- 1) na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ;
- 2) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto, w związku z twierdzeniami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę, dotyczącymi kwalifikacji oraz prawidłowości wyznaczenia ekspertów dokonujących oceny projektu Skarżącego, których to organ nie udokumentował, pełnomocnik wniósł o zobowiązanie organu do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie przez ekspertów dokonujących pierwotnej oceny merytorycznej projektu oraz eksperta uczestniczącego w procedurze odwoławczej wymogów określonych w art. 80 i art. 81 ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminie dotyczącym naboru i pracy Ekspertów oraz prowadzenia Wykazu Ekspertów w ramach programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 (dalej także jako: "Regulamin dotyczący naboru i pracy Ekspertów"), w tym dokumentów potwierdzających:
- a) posiadane wykształcenie, kwalifikacje i doświadczenie zawodowe,
- b) przypisanie tych osób do właściwej dziedziny ekspertów oraz zakres ich specjalizacji odpowiadający kryteriom, których ocenę im powierzono, w szczególności kryterium "Wykonalność finansowa projektu",
- c) podstawę wyznaczenia tych osób do dokonania oceny projektu Skarżącego,
- d) przeprowadzenie formalnej i merytorycznej weryfikacji kandydatur tych osób przed wpisem do Wykazu Ekspertów oraz przed powierzeniem im oceny projektu, oraz o przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów celem wykazania kwestii zgodności procesu doboru i wyznaczenia ekspertów do oceny projektu Skarżącego z przepisami ustawy wdrożeniowej oraz przepisami Regulaminu dotyczącego naboru i pracy Ekspertów, w tym istnienia podstaw do uznania, że osoby te spełniały wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania powierzonych im czynności eksperckich.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie pełnomocnik Skarżącego wskazał, że organ nie przeprowadził rzetelnej i pogłębionej oceny kryterium Wykonalności finansowej projektu. W jego ocenie organ bezzasadnie utożsamił potencjał finansowy przedsiębiorstwa z wysokością historycznego zysku netto, pomijając prognozy finansowe, przepływy pieniężne, zdolność kredytową oraz przedstawioną przez Skarżącego promesę kredytową. Podkreślono, że promesa, wystawiona przez profesjonalną instytucję finansową, stanowiła istotne potwierdzenie realności przyjętego montażu finansowego, a organ nie wykazał jej niewiarygodności ani nieaktualności.
Pełnomocnik zarzucił ponadto, że ekspert dokonujący ponownej oceny w istocie powtórzył wcześniejsze stanowisko, bez merytorycznego odniesienia się do argumentów przedstawionych w proteście, w szczególności dotyczących amortyzacji, prognoz finansowych, przepływów pieniężnych i źródeł finansowania. Wskazał również, że organ dopiero w odpowiedzi na skargę przedstawił bardziej szczegółowe uzasadnienie dotyczące niektórych kwestii, takich jak znaczenie amortyzacji czy nieuwzględnienie wstępnego sprawozdania finansowego za 2025 r., podczas gdy argumentacji tej zabrakło w samym rozstrzygnięciu protestu. Zdaniem pełnomocnika późniejsze wyjaśnienia organu nie mogą uzupełniać ani sanować braków uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Pełnomocnik zakwestionował także wykazanie przez organ odpowiednich kwalifikacji ekspertów, wskazując, że ocena wykonalności finansowej wymagała wiedzy z zakresu rachunkowości, analizy finansowej, źródeł finansowania inwestycji i prognozowania finansowego, a samo wpisanie ekspertów do Wykazu Ekspertów i przypisanie ich do ogólnej dziedziny "Rozwój przedsiębiorczości – dotacje" nie potwierdza posiadania kwalifikacji odpowiadających specyfice ocenianego kryterium.
Pełnomocnik podniósł, że organ, przyjmując ustalenia ekspertów za własne, nie odniósł się do istoty zarzutów Skarżącego dotyczących kryterium Poziomu innowacyjności. Wskazał, że ocena koncentrowała się na kompetencjach autorów Opinii o innowacyjności, pomijając jej funkcję, którą było określenie poziomu innowacyjności, a nie ocena technicznych możliwości zastosowanego rozwiązania. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego organ błędnie przyjął, że projekt należy oceniać wyłącznie z perspektywy materiałoznawstwa budowlanego, podczas gdy jego istotą było wdrożenie do działalności gospodarczej rezultatów prac B+R Uniwersytetu Zielonogórskiego i uruchomienie produkcji trzech ulepszonych, innowacyjnych produktów.
W konsekwencji pełnomocnik zakwestionował stanowisko, że charakter projektu uzasadniał ocenę Opinii wyłącznie przez pryzmat jednej dyscypliny naukowej, podnosząc zarazem, że organ nie wykazał błędów merytorycznych w samej Opinii, lecz ograniczył się do zakwestionowania przyjętego przez siebie sposobu kwalifikacji projektu.
Reasumując powyższe, pełnomocnik wskazał, że w odpowiedzi na skargę brak jest argumentów podważających zasadność zarzutów przedstawionych przez Skarżącego. Organ w przeważającej części ograniczył się do podtrzymania stanowiska zajętego w rozstrzygnięciu protestu, zaś przedstawione dodatkowo wyjaśnienia nie usuwają uchybień wskazanych w skardze ani nie stanowią wyczerpującej odpowiedzi na podniesione zarzuty.
W konsekwencji Skarżący podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w skardze, wnosząc o jej uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu sąd administracyjny uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia (zob. art. 73 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej).
Wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 59, że do postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć.
Co istotne, praktyka sądów administracyjnych wypracowana na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów odnoszących się do perspektywy 2007-2013 i 2014-2020, tj. ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustaw wdrażających, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Uznać zatem należy, że prawo, jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 675/25).
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez organ, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w uchwale Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2026 r. Sąd stwierdza, że nie odpowiadają one prawu.
Podkreślić należy, że postępowanie dotyczące wyboru projektów do dofinansowania posiada charakter szczególny. Ocena projektów dokonywana jest według kryteriów określonych w regulaminie wyboru projektów przez ekspertów dysponujących wiadomościami specjalnymi. Oznacza to, że sąd administracyjny nie zastępuje ekspertów w ocenie merytorycznej przedsięwzięcia ani nie dokonuje własnej analizy ekonomicznej, finansowej czy technologicznej projektu. Zakres sądowej kontroli ogranicza się do zbadania legalności działania instytucji dokonującej oceny, w szczególności tego, czy ocena została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy wdrożeniowej, regulaminem wyboru projektów oraz zasadami przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego traktowania wnioskodawców (zob. wyrok WSA w Warszawie z 31 lipca 2025 r., sygn. V SA/Wa 1853/25). W orzeczeniu tym trafnie podkreślono, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji ocen ekspertów posiadających wiadomości specjalne.
Kontrola sądu obejmuje natomiast ocenę, czy organ prawidłowo zastosował kryteria wyboru projektów, czy sposób ich zastosowania odpowiadał wymogom ustawy oraz czy przedstawione uzasadnienie pozwala odtworzyć tok rozumowania prowadzący do negatywnej oceny projektu.
Jednocześnie zakres tej kontroli nie może być pojmowany w sposób zawężający. Okoliczność, że ocena projektu zawiera element specjalistyczny, nie oznacza bowiem wyłączenia jej spod kontroli legalności. Przeciwnie, im większy zakres uznania pozostawiono ekspertom, tym większego znaczenia nabiera obowiązek przedstawienia logicznego, spójnego i weryfikowalnego uzasadnienia przyjętych ocen. Uznaniowość nie może bowiem przekształcić się w dowolność, a ocena ekspercka musi pozostawać możliwa do odtworzenia na podstawie argumentów przedstawionych przez organ.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja jest obowiązana zapewnić, aby wybór projektów odbywał się w sposób przejrzysty, rzetelny, bezstronny i zapewniający równe traktowanie wszystkich wnioskodawców. Przepis ten nie ma charakteru wyłącznie deklaratywnego. Stanowi on podstawową zasadę całej procedury wyboru projektów, determinującą sposób interpretacji przepisów regulujących ocenę wniosków oraz rozpoznawanie protestów.
Zasada przejrzystości pełni funkcję gwarancyjną wobec uczestników konkursu. Kryteria oceny muszą być sformułowane jednoznacznie, a ich stosowanie nie może prowadzić do kreowania wymagań niewynikających z regulaminu naboru. Instytucja organizująca konkurs jest związana zarówno przepisami ustawy, jak i własnym regulaminem, który wyznacza granice dopuszczalnej oceny projektu. Niedopuszczalne jest zatem formułowanie na etapie oceny dodatkowych wymagań, których regulamin nie przewiduje, ani zastępowanie kryteriów określonych w dokumentacji konkursowej innymi przesłankami ocenianymi według swobodnego uznania ekspertów.
Szczególnego znaczenia w niniejszej sprawie nabiera również charakter postępowania protestowego uregulowanego w art. 68 ustawy wdrożeniowej. Protest nie stanowi środka o charakterze wyłącznie formalnym. Jego funkcją jest ponowna, rzeczywista weryfikacja prawidłowości przeprowadzonej oceny projektu w granicach zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę. Oznacza to obowiązek odniesienia się przez Instytucję Zarządzającą do wszystkich istotnych argumentów zawartych w proteście, przeanalizowania zgromadzonej dokumentacji oraz usunięcia ewentualnych błędów popełnionych na etapie pierwszej oceny. Procedura protestowa nie może ograniczać się do prostego zaakceptowania wcześniejszych ustaleń ekspertów ani do lakonicznego powtórzenia argumentacji zawartej w pierwotnej karcie oceny. Takie postępowanie pozostawałoby w sprzeczności z celem instytucji protestu oraz standardem rzetelnego postępowania administracyjnego.
W realiach niniejszej sprawy znaczenie ma również okoliczność, że sama Instytucja Zarządzająca uznała za zasadny jeden z zarzutów protestu, dotyczący potencjału kadrowego, technicznego, organizacyjnego i prawnego Wnioskodawcy. Oznacza to, że już w toku postępowania odwoławczego stwierdzono wadliwość części pierwotnej oceny projektu. Fakt ten nie pozostaje bez wpływu na ocenę całego postępowania, ponieważ wskazuje, iż pierwotna ocena nie była wolna od błędów, a tym samym szczególnego znaczenia nabiera obowiązek rzetelnego zbadania pozostałych zarzutów protestu.
W konsekwencji Sąd przyjął, że kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia powinna koncentrować się na odpowiedzi na trzy zasadnicze pytania.
Po pierwsze, czy ocena projektu została przeprowadzona z zachowaniem zasad określonych w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, a więc w sposób przejrzysty, rzetelny i pozwalający na weryfikację toku rozumowania ekspertów.
Po drugie, czy Instytucja Zarządzająca, rozpoznając protest, rzeczywiście dokonała ponownej oceny projektu zgodnie z art. 68 ustawy wdrożeniowej, czy też ograniczyła się do powielenia wcześniejszych ustaleń.
Po trzecie, czy stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik oceny projektu, uzasadniając zastosowanie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej.
Dopiero udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania pozwala ocenić, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
W ocenie Sądu analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do zasadniczych zarzutów skargi standard ten nie został zachowany, a uchybienia miały charakter na tyle istotny, iż mogły wpłynąć na końcowy wynik oceny projektu.
Przystępując do oceny zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy odnieść się do standardów, jakie ustawa wdrożeniowa stawia procedurze wyboru projektów finansowanych ze środków europejskich. Standardy te mają znaczenie fundamentalne, gdyż wyznaczają granice dopuszczalnego uznania ekspertów oraz zakres obowiązków Instytucji Zarządzającej zarówno na etapie pierwotnej oceny projektu, jak i podczas rozpoznawania protestu.
Jak już wskazano, zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wybór projektów odbywa się w sposób przejrzysty, rzetelny, bezstronny oraz zapewniający równe traktowanie wszystkich wnioskodawców. Zasady te nie mogą być postrzegane jako jedynie ogólne dyrektywy interpretacyjne. Stanowią one normy prawne wyznaczające sposób stosowania wszystkich przepisów regulujących ocenę projektów oraz zakres obowiązków instytucji organizującej konkurs.
Zasada przejrzystości ma charakter gwarancyjny i służy eliminowaniu wszelkiej dowolności w procesie oceny projektów. Kryteria wyboru projektów muszą być określone jasno, precyzyjnie i w sposób umożliwiający każdemu wnioskodawcy przewidzenie, jakie okoliczności będą podlegały ocenie oraz według jakich reguł ocena ta zostanie dokonana. Instytucja Zarządzająca jest związana zarówno ustawą, jak i regulaminem wyboru projektów, a zatem nie może w toku oceny wprowadzać dodatkowych wymagań ani interpretować obowiązujących kryteriów w sposób rozszerzający.
W ocenie Sądu konsekwencją powyższej zasady jest obowiązek takiego uzasadnienia dokonanej oceny, aby możliwe było prześledzenie całego toku rozumowania prowadzącego do uznania danego kryterium za spełnione bądź niespełnione. Organ powinien wykazać, jakie elementy dokumentacji projektowej zostały poddane analizie, jakie okoliczności uznano za istotne oraz dlaczego doprowadziły one do określonego wyniku oceny.
Obowiązek ten ma szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ocena opiera się na wiadomościach specjalnych ekspertów. Wiadomości specjalne nie zwalniają bowiem ekspertów z konieczności przedstawienia argumentacji pozwalającej na kontrolę legalności ich stanowiska. Specjalistyczny charakter oceny nie oznacza, że pozostaje ona poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej. Przeciwnie, właśnie dlatego, że sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi i nie może zastępować ekspertów własną oceną techniczną czy ekonomiczną, szczególnego znaczenia nabiera jakość uzasadnienia sporządzonego przez organ.
Co istotne, kontrola sądu administracyjnego nie obejmuje rozstrzygania, która z możliwych ocen specjalistycznych jest trafniejsza. Obejmuje natomiast zbadanie, czy przedstawiona przez organ argumentacja jest logiczna, spójna, odpowiada treści obowiązujących kryteriów oraz została oparta na materiale zgromadzonym w sprawie. Innymi słowy, sąd nie kontroluje samej wiedzy specjalistycznej ekspertów, lecz sposób jej wykorzystania przy stosowaniu prawa.
Z powyższego wynika jeszcze jedna istotna konsekwencja. Niedopuszczalne jest zastępowanie kryteriów określonych w regulaminie konkursu dodatkowymi przesłankami niewynikającymi z dokumentacji konkursowej. Jeżeli regulamin określa sposób wykazania spełnienia danego kryterium, organ nie może wymagać od wnioskodawcy przedstawienia innych dokumentów lub spełnienia dodatkowych warunków, których regulamin nie przewiduje. Tego rodzaju praktyka narusza bowiem zasadę przejrzystości postępowania konkursowego oraz zasadę równego traktowania uczestników konkursu, prowadząc do sytuacji, w której rzeczywiste kryteria oceny są kreowane dopiero na etapie rozpoznawania konkretnego wniosku.
Analogicznie niedopuszczalne pozostaje ocenianie jednego kryterium przy wykorzystaniu argumentów odnoszących się do innego kryterium oceny. Konstrukcja systemu oceny projektów zakłada bowiem, że każde kryterium posiada własny przedmiot oceny, własny zakres badania oraz odrębne przesłanki pozytywnej lub negatywnej weryfikacji. Jeżeli organ uzasadnia niespełnienie kryterium okolicznościami należącymi do innego kryterium, dochodzi do zatarcia granic pomiędzy poszczególnymi elementami oceny, co uniemożliwia wnioskodawcy skuteczną polemikę z przedstawioną argumentacją oraz uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli legalności zastosowania konkretnych kryteriów.
Jak już to wcześniej Sąd wskazał, istotnym elementem gwarancyjnym przewidzianym w ustawie wdrożeniowej pozostaje również instytucja protestu. Postępowanie protestowe nie może być traktowane jako formalne zatwierdzenie wcześniejszej oceny ekspertów. Obowiązek ponownej weryfikacji, o którym mowa w art. 68 ustawy wdrożeniowej, oznacza konieczność rzeczywistego odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę, ponownego przeanalizowania dokumentacji projektowej oraz usunięcia ewentualnych błędów ujawnionych w toku postępowania odwoławczego. Tylko taka interpretacja zapewnia realną funkcję gwarancyjną protestu i odpowiada standardowi rzetelnego postępowania wynikającemu z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Na tle rozpoznawanej sprawy powyższe uwagi mają znaczenie zasadnicze. Analiza uzasadnienia zaskarżonej uchwały prowadzi bowiem do wniosku, że w odniesieniu do części zakwestionowanych kryteriów organ nie zachował wyżej opisanych standardów. W szeregu przypadków argumentacja organu nie pozostaje w pełni powiązana z treścią ocenianego kryterium, część zarzutów podniesionych w proteście nie doczekała się wyczerpującego odniesienia, natomiast niektóre elementy uzasadnienia sprawiają wrażenie odwoływania się do wymagań, które nie wynikają wprost z regulaminu naboru. Ocena ta nie oznacza oczywiście, że Sąd kwestionuje wiedzę lub kwalifikacje ekspertów uczestniczących w procedurze. Przeciwnie, przyjąć należy, że eksperci dysponują wiadomościami specjalnymi niezbędnymi do oceny projektów. Przedmiotem kontroli Sądu pozostaje wyłącznie sposób zastosowania tych wiadomości do okoliczności konkretnej sprawy oraz zgodność dokonanej oceny z obowiązującymi przepisami prawa i regulaminem konkursu.
W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwały zarzuty skargi odnoszące się do sposobu oceny kryterium horyzontalnego dopuszczającego "Wykonalność finansowa projektu". Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że zarówno ocena pierwotna, jak i rozstrzygnięcie protestu zostały przeprowadzone z naruszeniem standardów wynikających z art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ustawy wdrożeniowej. Uchybienia te miały charakter istotny, gdyż dotyczyły jednego z kryteriów dopuszczających, którego niespełnienie przesądzało o negatywnym wyniku całej oceny projektu.
Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu nie była odpowiedź na pytanie, czy projekt rzeczywiście posiadał wystarczającą wykonalność finansową. Ocena taka należy bowiem do ekspertów dysponujących wiadomościami specjalnymi. Zadaniem Sądu było natomiast zbadanie, czy organ wykazał w sposób przekonujący, że kryterium to nie zostało spełnione oraz czy zastosował kryteria oceny zgodnie z regulaminem konkursu i ustawą wdrożeniową.
W ocenie Sądu wymogów tych zaskarżone rozstrzygnięcie nie spełnia.
Przede wszystkim trafny okazał się zarzut Skarżącego, że organ utożsamił ocenę wykonalności finansowej przedsięwzięcia niemal wyłącznie z historycznym poziomem osiąganego przez przedsiębiorstwo zysku netto. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika bowiem, iż zasadniczą przyczyną negatywnej oceny było przekonanie ekspertów, że realizacja inwestycji miała opierać się na kredytach oraz przyszłych, niepewnych zyskach przedsiębiorstwa. Jednocześnie organ nie przedstawił pogłębionej analizy pozostałych elementów modelu finansowania przedstawionego przez Wnioskodawcę.
Tymczasem ocena wykonalności finansowej inwestycji o znacznej wartości nie może ograniczać się do prostego zestawienia wartości projektu z historycznym wynikiem finansowym przedsiębiorcy. Wymaga ona kompleksowej analizy całego montażu finansowego przedstawionego przez wnioskodawcę, obejmującej zarówno posiadane środki własne, przewidywane przepływy pieniężne, amortyzację, zewnętrzne źródła finansowania, jak również prognozy ekonomiczne sporządzone na potrzeby realizacji projektu. Dopiero całościowa ocena tych elementów może prowadzić do wniosku, że projekt jest, bądź nie jest wykonalny finansowo.
Sąd nie przesądza przy tym, iż przedstawiony przez Skarżącego model finansowania rzeczywiście gwarantował realizację przedsięwzięcia. Nie jest bowiem rolą sądu zastępowanie ekspertów własną analizą ekonomiczną. Jednakże zaskarżona uchwała nie zawiera wyjaśnienia, dlaczego przedstawione przez Wnioskodawcę elementy modelu finansowego zostały uznane za niewystarczające. Organ ograniczył się do wskazania, że projekt opiera się na kredytach oraz przyszłych zyskach, nie dokonując wyczerpującej analizy wszystkich danych przedstawionych we wniosku.
Sąd podziela również zarzut odnoszący się do pominięcia znaczenia amortyzacji oraz przepływów pieniężnych.
Nie sposób zaakceptować stanowiska, zgodnie z którym zdolność przedsiębiorcy do realizacji inwestycji może zostać oceniona wyłącznie przez pryzmat osiąganego zysku netto. Są to bowiem pojęcia ekonomicznie odmienne. Zysk netto stanowi kategorię rachunkową, natomiast możliwość finansowania inwestycji uzależniona jest od rzeczywistej zdolności przedsiębiorstwa do generowania środków pieniężnych. Nie oznacza to oczywiście, że organ był zobowiązany zaakceptować przedstawione przez Skarżącego wyliczenia. Obowiązany był jednak wykazać, dlaczego uznał je za niewiarygodne lub niewystarczające. Takiej analizy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia zabrakło.
Za zasadny Sąd uznał również zarzut dotyczący stwierdzenia, iż wysokość środków własnych nie wynikała z dokumentacji projektowej.
Jak wynika z akt sprawy, Skarżący konsekwentnie wskazywał, że dane dotyczące środków własnych zostały przedstawione w części finansowej Biznes Planu, natomiast organ nie przeprowadził szczegółowej analizy tych zapisów, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia o ich niewystarczającym udokumentowaniu.
W tym zakresie Sąd dostrzega również wewnętrzną niespójność argumentacji organu. Z jednej strony wskazuje on, że wysokość środków własnych nie wynika z dokumentacji, z drugiej natomiast prowadzi szczegółowe rozważania dotyczące struktury finansowania przedsięwzięcia oraz udziału środków własnych i kredytów w realizacji inwestycji. Jeżeli organ był w stanie określić strukturę finansowania projektu, powinien również jednoznacznie wyjaśnić, które konkretnie dane uznał za niewiarygodne oraz z jakich przyczyn odmówił im waloru dowodowego.
Na aprobatę zasługuje także zarzut dotyczący sposobu oceny prognoz finansowych oraz promesy kredytowej.
Nie budzi wątpliwości, że prognozy finansowe z istoty rzeczy odnoszą się do przyszłych zdarzeń gospodarczych, a więc obarczone są elementem ryzyka. Nie może to jednak prowadzić do przyjęcia, że sam fakt oparcia modelu finansowego na prognozach uzasadnia negatywną ocenę projektu. Ocena inwestycji planowanej zawsze ma charakter ex ante, a zatem musi uwzględniać przewidywania dotyczące przyszłego funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Podobnie promesa kredytowa nie stanowi bezwzględnej gwarancji uzyskania finansowania. Stanowi jednak dokument, który powinien zostać poddany merytorycznej ocenie. Organ może odmówić przypisania jej decydującego znaczenia, jednak obowiązany jest wskazać przyczyny takiej oceny. Samo stwierdzenie, że kredyt nie został jeszcze udzielony, nie wyczerpuje obowiązku uzasadnienia wynikającego z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Sąd podziela również zarzut odnoszący się do sformułowania przez organ wymogu faktycznego wykazania posiadania środków własnych, poprzez ich wcześniejsze zgromadzenie na rachunku bankowym.
Analiza dokumentacji sprawy nie pozwala przyjąć, aby regulamin wyboru projektów przewidywał obowiązek wykazania na etapie oceny projektu faktycznego zdeponowania całego wkładu własnego na rachunku bankowym. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że właśnie brak takiego wykazania stał się jednym z argumentów przemawiających za negatywną oceną projektu.
W tym zakresie, podkreślić raz jeszcze należy, że instytucja dokonująca wyboru projektów nie może kreować dodatkowych wymagań niewynikających z regulaminu konkursu. Zasada przejrzystości oznacza bowiem, że wnioskodawca powinien znać wszystkie wymagania jeszcze przed złożeniem projektu. Niedopuszczalne jest ich uzupełnianie dopiero na etapie oceny lub rozpoznawania protestu.
Nie oznacza to oczywiście, że organ był zobowiązany zaakceptować przedstawiony model finansowania. Mógł uznać go za niewystarczający, jednak ocena taka powinna zostać oparta wyłącznie na przesłankach przewidzianych w regulaminie konkursu oraz w sposób umożliwiający odtworzenie toku rozumowania ekspertów.
W ocenie Sądu powyższych wymogów organ nie dochował. Przedstawiona argumentacja ma charakter wybiórczy, nie odnosi się do wszystkich elementów dokumentacji projektowej, części zarzutów Skarżącego nie analizuje w ogóle, natomiast w pewnym zakresie opiera się na wymaganiach niewynikających z dokumentacji konkursowej. Uchybienia te nie mogą zostać uznane za nieistotne. Dotyczą bowiem kryterium dopuszczającego, którego niespełnienie przesądziło o negatywnej ocenie projektu. Tym samym naruszenia art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ustawy wdrożeniowej miały istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniają ingerencję Sądu na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej.
Na uwzględnienie zasługiwały również zarzuty skargi odnoszące się do sposobu oceny kryterium specyficznego dopuszczającego "Efektywność kosztowa projektu". W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez Instytucję Zarządzającą nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż nie pozwala na stwierdzenie, że ocena tego kryterium została przeprowadzona zgodnie z jego rzeczywistym zakresem przedmiotowym.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że każde kryterium oceny projektu pełni odrębną funkcję i służy weryfikacji określonego aspektu planowanego przedsięwzięcia. Z tego względu organ obowiązany jest dokonywać oceny każdego z kryteriów w granicach jego treści normatywnej. Niedopuszczalne pozostaje uzasadnianie negatywnej oceny jednego kryterium okolicznościami odnoszącymi się wyłącznie do innego elementu oceny projektu.
Tymczasem analiza uzasadnienia zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że właśnie taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ wskazał, iż projekt nie zapewnia efektywności kosztowej przede wszystkim dlatego, że jego realizacja miała być finansowana kredytami oraz przyszłymi zyskami, których uzyskanie nie było pewne. Jednocześnie podniesiono brak gwarancji utrzymania płynności finansowej oraz ryzyko związane z montażem finansowym inwestycji.
Argumenty te odnoszą się jednak przede wszystkim do wykonalności finansowej przedsięwzięcia, a więc do kryterium ocenianego odrębnie. Sam fakt istnienia ryzyka finansowego nie przesądza jeszcze o braku efektywności kosztowej projektu. Są to dwa różne zagadnienia podlegające odrębnej ocenie.
Efektywność kosztowa odnosi się bowiem do racjonalności zaplanowanych wydatków, ich adekwatności do zakładanych rezultatów, właściwego doboru środków prowadzących do osiągnięcia celu projektu oraz proporcji pomiędzy nakładami a planowanymi efektami. Ocena tego kryterium powinna zatem koncentrować się na analizie samej konstrukcji projektu oraz racjonalności przyjętych kosztów. Tymczasem znaczna część argumentacji organu odnosi się wyłącznie do sposobu finansowania inwestycji.
Już z tej przyczyny Sąd uznaje, że doszło do naruszenia zasady przejrzystości oceny wynikającej z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Wnioskodawca ma bowiem prawo wiedzieć, z jakiej przyczyny określone kryterium zostało uznane za niespełnione oraz jakie konkretnie elementy projektu przesądziły o takiej ocenie. Jeżeli uzasadnienie posługuje się argumentacją odnoszącą się do innego kryterium, możliwość skutecznego zakwestionowania oceny zostaje istotnie ograniczona. Jeżeli negatywna ocena jednego z kryteriów będzie miała wpływ na ocenę innego kryterium, to rolą organu będzie uzasadnienie tej okoliczności ze szczególna starannością i wnikliwością.
Na uwagę zasługuje również wewnętrzna niespójność argumentacji przedstawionej przez organ. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, organ wskazał, że około 95% wartości projektu stanowi budowa hali produkcyjno-magazynowej wraz z infrastrukturą, natomiast sama linia technologiczna odpowiada za niewielką część całkowitych kosztów inwestycji. W ocenie organu świadczyło to o braku efektywności kosztowej przedsięwzięcia.
Sąd nie kwestionuje, że struktura kosztów mogła stanowić przedmiot oceny ekspertów. Nie jest bowiem rolą sądu rozstrzyganie, czy zaproponowane proporcje wydatków były optymalne. Jednakże uzasadnienie organu nie wyjaśnia, dlaczego sama przewaga nakładów budowlanych nad kosztami zakupu linii technologicznej prowadzi do wniosku o niespełnieniu kryterium efektywności kosztowej.
W szczególności organ nie przeprowadził analizy, czy charakter planowanego przedsięwzięcia rzeczywiście uzasadniał poniesienie znacznych nakładów infrastrukturalnych. Nie odniósł się również do argumentacji Wnioskodawcy dotyczącej konieczności stworzenia odpowiedniego zaplecza technologicznego dla wdrażanej produkcji. Ograniczenie się do wskazania wysokości poszczególnych kategorii wydatków nie stanowi jeszcze wyjaśnienia, dlaczego wydatki te uznano za nieracjonalne. Podobnie należy ocenić argument dotyczący możliwości skorzystania z alternatywnych rozwiązań, takich jak wynajem hali produkcyjnej lub zlecenie produkcji innemu podmiotowi.
Sąd nie kwestionuje, że analiza wariantowa może stanowić element oceny efektywności kosztowej projektu. Jednakże również w tym zakresie uzasadnienie organu nie zawiera pogłębionej argumentacji. Nie wskazano bowiem, czy rozwiązania alternatywne były rzeczywiście możliwe do zastosowania przy uwzględnieniu specyfiki przedsięwzięcia, technologii produkcji oraz założeń projektu. Organ poprzestał jedynie na ogólnym stwierdzeniu, że takie rozwiązania mogły zostać rozważone.
Nie sposób uznać takiego uzasadnienia za odpowiadające standardowi rzetelnej oceny projektu.
Sąd podziela również zarzut Skarżącego, że uzasadnienie negatywnej oceny nie zawiera wskazania konkretnych uchybień dotyczących relacji pomiędzy planowanymi nakładami a zakładanymi rezultatami projektu.
Jeżeli przedmiotem oceny pozostaje efektywność kosztowa, organ powinien wykazać, które wydatki uznał za niecelowe, nieproporcjonalne lub ekonomicznie nieuzasadnione oraz z jakich powodów. W niniejszej sprawie uzasadnienie zawiera przede wszystkim ogólne oceny dotyczące wysokiej wartości inwestycji oraz sposobu jej finansowania, natomiast nie przedstawia analizy pozwalającej odtworzyć tok rozumowania prowadzący do uznania, że projekt nie spełnia badanego kryterium.
Stanowisko organu sprawia tym samym wrażenie przeniesienia argumentacji wykorzystanej przy ocenie wykonalności finansowej do odrębnego kryterium, bez wykazania, dlaczego okoliczności te miały przesądzać również o braku efektywności kosztowej.
Taki sposób uzasadnienia narusza nie tylko art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, lecz również pozostaje w sprzeczności z funkcją procedury protestowej określonej w art. 68 tej ustawy. W toku rozpoznawania protestu organ powinien bowiem dokonać rzeczywistej weryfikacji prawidłowości zastosowania poszczególnych kryteriów, a nie jedynie powtórzyć wcześniejsze stanowisko ekspertów. Tymczasem zaskarżona uchwała nie usuwa zasadniczych wątpliwości zgłoszonych przez Skarżącego, lecz w istocie ogranicza się do ponownego przedstawienia tych samych argumentów, które legły u podstaw pierwotnej oceny projektu.
W konsekwencji Sąd uznał, że również w odniesieniu do kryterium "Efektywność kosztowa projektu" doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ustawy wdrożeniowej. Uchybienia te nie mają charakteru wyłącznie formalnego. Dotyczą one sposobu zastosowania jednego z kryteriów dopuszczających, którego niespełnienie przesądziło o negatywnej ocenie projektu. W rezultacie naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania konkursowego, co uzasadniało uwzględnienie skargi także w tym zakresie.
Na uwzględnienie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 w związku z art. 68 oraz art. 64 ust. 2 pkt 5 ustawy wdrożeniowej, polegający na nierzetelnym rozpoznaniu protestu Skarżącego. W ocenie Sądu analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że Instytucja Zarządzająca nie zrealizowała w pełni funkcji, jaką ustawodawca przypisał postępowaniu protestowemu.
Zgodnie z art. 68 ustawy wdrożeniowej rozpoznanie protestu nie może sprowadzać się do formalnego zatwierdzenia wcześniej dokonanej oceny projektu. Celem tego postępowania jest ponowna, rzeczywista weryfikacja prawidłowości przeprowadzonej oceny w zakresie zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę. Oznacza to obowiązek dokonania samodzielnej analizy dokumentacji projektowej, odniesienia się do wszystkich istotnych argumentów przedstawionych w proteście oraz wyjaśnienia przyczyn, dla których określone stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za zasadne bądź bezzasadne.
Na tle niniejszej sprawy należy zauważyć, że Instytucja Zarządzająca częściowo uwzględniła protest Skarżącego, uznając za błędną ocenę dotyczącą potencjału kadrowego, technicznego, organizacyjnego i prawnego Wnioskodawcy. Sama okoliczność zmiany wyniku oceny jednego z kryteriów świadczy o tym, że pierwotna ocena projektu nie była wolna od uchybień. Fakt ten powinien prowadzić do szczególnie wnikliwej analizy pozostałych zarzutów protestu. Tymczasem zaskarżona uchwała nie daje podstaw do przyjęcia, że taka analiza została rzeczywiście przeprowadzona.
Przede wszystkim organ nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zasadniczych argumentów przedstawionych przez Wnioskodawcę w zakresie wykonalności finansowej projektu. Skarżący wskazywał między innymi na znaczenie prognoz finansowych, amortyzacji, przepływów pieniężnych oraz przedstawionej promesy kredytowej. Tymczasem uzasadnienie uchwały ogranicza się do podtrzymania wcześniejszego stanowiska, nie wyjaśniając, dlaczego argumenty te nie mogły wpłynąć na ocenę projektu. Podobnie należy ocenić sposób rozpoznania zarzutów dotyczących efektywności kosztowej przedsięwzięcia.
Skarżący wyraźnie podnosił, że organ utożsamił ocenę tego kryterium z oceną wykonalności finansowej, nie wskazując konkretnych uchybień dotyczących racjonalności kosztów projektu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia protestu zabrakło jednak pogłębionego odniesienia się do tej argumentacji. Organ ponownie odwołał się przede wszystkim do ryzyka finansowego przedsięwzięcia oraz sposobu jego finansowania, nie wyjaśniając, dlaczego okoliczności te przesądzały również o niespełnieniu odrębnego kryterium efektywności kosztowej.
W ocenie Sądu wskazuje to, że postępowanie protestowe w tym zakresie nie doprowadziło do rzeczywistej weryfikacji prawidłowości wcześniejszej oceny.
Na uwagę zasługuje również okoliczność, że część argumentacji uzasadniającej stanowisko organu pojawiła się dopiero w odpowiedzi na skargę. Organ szerzej wyjaśnił wówczas znaczenie amortyzacji, przyczyny nieuwzględnienia dokumentów finansowych przedłożonych wraz z protestem oraz swoje stanowisko dotyczące struktury finansowania inwestycji.
Nie można jednak podzielić stanowiska, że braki uzasadnienia zaskarżonej uchwały mogły zostać uzupełnione dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu protestowym powinno bowiem samo przez się zawierać pełną argumentację pozwalającą wnioskodawcy poznać motywy rozstrzygnięcia oraz umożliwiającą sądowi dokonanie kontroli jego legalności. Odpowiedź na skargę pełni funkcję procesową i nie może zastępować uzasadnienia aktu poddanego kontroli sądu.
Sąd nie podziela również stanowiska organu, że sam fakt ponownego skierowania sprawy do eksperta oznacza wykonanie obowiązku wynikającego z art. 68 ustawy wdrożeniowej. Istotą ponownej weryfikacji nie jest bowiem samo formalne przeprowadzenie kolejnej oceny, lecz jej jakość i zakres. Jeżeli ekspert powiela wcześniejszą argumentację bez odniesienia się do konkretnych zarzutów protestu, nie można uznać, że doszło do rzeczywistego wykonania obowiązku ponownego zbadania sprawy.
W niniejszej sprawie analiza uzasadnienia prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do zasadniczych zarzutów dotyczących wykonalności finansowej oraz efektywności kosztowej organ w istocie utrzymał wcześniejsze stanowisko, nie przeprowadzając pogłębionej analizy argumentów przedstawionych przez Skarżącego. Nie oznacza to oczywiście, że każdy argument zawarty w proteście musiał zostać uznany za trafny. Organ miał pełne prawo odmówić podzielenia stanowiska Wnioskodawcy. Obowiązany był jednak uczynić to w sposób odpowiadający standardom wynikającym z art. 45 ust. 1 i art. 68 ustawy wdrożeniowej, przedstawiając wyczerpujące i logiczne uzasadnienie swojego stanowiska.
W ocenie Sądu obowiązek ten nie został wykonany. Przeprowadzona analiza prowadzi zatem do wniosku, że procedura protestowa nie spełniła swojej ustawowej funkcji. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 68 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 45 ust. 1 tej ustawy, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło usunięcie wadliwości obciążających pierwotną ocenę projektu. Tym samym zarzut skargi dotyczący nierzetelnego rozpoznania protestu należało uznać za zasadny.
Sąd uznał za częściowo zasadny również zarzut odnoszący się do sposobu przeprowadzenia oceny projektu przez ekspertów, przy czym wymaga on istotnego doprecyzowania.
Nie można podzielić stanowiska Skarżącego, zgodnie z którym zgromadzony w sprawie materiał pozwalałby na przyjęcie, że eksperci uczestniczący w ocenie projektu nie posiadali wymaganej wiedzy lub kwalifikacji określonych w art. 53 ust. 2 i 5 ustawy wdrożeniowej. Sam fakt zakwestionowania dokonanej przez nich oceny nie stanowi jeszcze podstawy do podważenia ich kompetencji zawodowych.
W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w przywołanym już wyroku V SA/Wa 1853/25, zgodnie z którym eksperci dokonujący oceny projektów posiadają wiadomości specjalne właściwe dla powierzonych im czynności, natomiast sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny poziomu ich wiedzy ani do zastępowania ich własną oceną merytoryczną. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej obejmuje wyłącznie ocenę legalności procesu oceny projektu, a nie rozstrzyganie sporów specjalistycznych wymagających wiadomości eksperckich.
Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że naruszenie art. 53 ust. 2 i 5 ustawy wdrożeniowej polegało na powierzeniu oceny osobom nieposiadającym odpowiednich kwalifikacji.
Ocena Sądu prowadzi jednak do wniosku, że zasadny pozostaje zarzut odnoszący się do sposobu wykorzystania wiadomości specjalnych przez ekspertów, a nie do samego faktu ich posiadania. Rozróżnienie to ma zasadnicze znaczenie. Przedmiotem kontroli Sądu nie jest bowiem odpowiedź na pytanie, czy eksperci dysponowali odpowiednim przygotowaniem zawodowym, lecz czy dokonana przez nich ocena odpowiadała wymaganiom wynikającym z ustawy wdrożeniowej oraz regulaminu konkursu.
W niniejszej sprawie analiza akt prowadzi do wniosku, że ocena ekspertów w odniesieniu do kryterium wykonalności finansowej została przeprowadzona z naruszeniem wskazanych standardów. Przede wszystkim trafny pozostaje zarzut, iż eksperci utożsamili ocenę zdolności finansowej przedsiębiorstwa niemal wyłącznie z wysokością osiąganego zysku netto, nie przedstawiając przekonującej analizy pozostałych elementów modelu finansowania inwestycji. Jak już wcześniej wskazano, samo takie podejście nie przesądza jeszcze o błędności końcowego wyniku oceny, jednak sposób uzasadnienia nie pozwala stwierdzić, że wszystkie istotne elementy dokumentacji projektowej zostały rzeczywiście poddane analizie. Podobnie należy ocenić sposób odniesienia się do danych wynikających z Biznes Planu.
Skarżący konsekwentnie wskazywał, że informacje dotyczące środków własnych wynikały z części finansowej dokumentacji aplikacyjnej. Eksperci przyjęli natomiast odmienne stanowisko, nie wyjaśniając w sposób umożliwiający jego weryfikację, dlaczego przedstawione dane uznali za niewystarczające. W konsekwencji nie można odtworzyć pełnego toku rozumowania prowadzącego do zakwestionowania tej części dokumentacji projektowej.
Zasadny pozostaje również zarzut dotyczący sposobu potraktowania prognoz finansowych oraz promesy kredytowej.
Jak już wskazano przy ocenie zarzutów odnoszących się do wykonalności finansowej projektu, dokumenty tego rodzaju nie muszą prowadzić do pozytywnej oceny przedsięwzięcia. Nie oznacza to jednak, że mogą zostać pominięte lub ocenione wyłącznie poprzez odwołanie się do ich przyszłego, a więc niepewnego charakteru.
Ocena inwestycji planowanej ma bowiem zawsze charakter prognostyczny. Tym samym prognozy finansowe oraz dokumenty dotyczące planowanego finansowania stanowią naturalny element materiału podlegającego analizie. Jeżeli organ uznaje je za niewystarczające, powinien wskazać konkretne przyczyny takiej oceny. Tego rodzaju argumentacji w niniejszej sprawie zabrakło.
Natomiast Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego w tej części, w której zarzuca on organowi naruszenie prawa poprzez samo powierzenie oceny ekspertom wpisanym do Wykazu Ekspertów.
Pełnomocnik Skarżącego wnosił o zobowiązanie organu do przedstawienia dokumentów potwierdzających kwalifikacje ekspertów oraz prawidłowość ich wyznaczenia do oceny projektu. Jednakże nawet gdyby dokumenty te zostały przedłożone, nie prowadziłoby to automatycznie do oceny trafności merytorycznych wniosków ekspertów. Z drugiej strony sam fakt odmiennej oceny projektu przez Sąd w płaszczyźnie legalności również nie stanowi dowodu braku kompetencji ekspertów.
Sąd uznaje zatem, że istota uchybienia nie polega na naruszeniu przepisów regulujących status ekspertów, lecz na tym, że sporządzona przez nich ocena – przyjęta następnie przez Instytucję Zarządzającą za podstawę rozstrzygnięcia – nie spełniała wymogów rzetelności, przejrzystości i weryfikowalności wynikających z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Konsekwencją powyższych ustaleń jest stwierdzenie, że naruszenie art. 53 ust. 2 i 5 w związku z art. 68 ustawy wdrożeniowej polegało nie na wadliwym doborze ekspertów, lecz na zaakceptowaniu przez Instytucję Zarządzającą oceny, która w istotnym zakresie nie odpowiadała standardom wynikającym z ustawy wdrożeniowej. Organ, rozpoznając protest, powinien był bowiem zweryfikować wskazane wyżej uchybienia i usunąć je przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia. Skoro tego nie uczynił, wadliwości pierwotnej oceny zostały utrzymane w mocy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania konkursowego.
Przeprowadzona powyżej ocena prowadzi do jednoznacznego wniosku, że stwierdzone naruszenia nie miały charakteru wyłącznie formalnego ani nie mogą zostać uznane za uchybienia pozostające bez wpływu na wynik postępowania. Przeciwnie, dotyczyły one zasadniczych elementów procedury wyboru projektu, odnoszących się do dwóch kryteriów dopuszczających, których niespełnienie przesądziło o negatywnej ocenie przedsięwzięcia oraz odmowie skierowania go do dalszego etapu procedury konkursowej.
Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z regulaminem wyboru projektów pozytywna ocena merytoryczna była uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich kryteriów dopuszczających oraz uzyskania wymaganej liczby punktów. W niniejszej sprawie, mimo że po rozpoznaniu protestu projekt nadal posiadał liczbę punktów przekraczającą minimalny próg punktowy, uznano, iż nie spełnia dwóch kryteriów dopuszczających, co skutkowało negatywną oceną projektu.
Oznacza to, że sposób przeprowadzenia oceny tych kryteriów miał bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przesłanka "istotnego wpływu na wynik oceny", o której mowa w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, zachodzi wówczas, gdy stwierdzone naruszenia mogły doprowadzić do odmiennego wyniku procedury konkursowej. Nie jest natomiast konieczne wykazanie, że po usunięciu uchybień projekt z pewnością uzyskałby dofinansowanie. Wystarczające jest ustalenie, że wadliwości procedury uniemożliwiają uznanie przeprowadzonej oceny za odpowiadającą wymogom prawa.
Rolą Sądu jest zatem wyłącznie zbadanie, czy ocena została przeprowadzona zgodnie z prawem. W niniejszej sprawie odpowiedź na to pytanie musi być negatywna.
Jak wykazano w poprzednich częściach uzasadnienia, organ:
- • nie przeprowadził oceny wykonalności finansowej w sposób odpowiadający treści tego kryterium, nie odnosząc się w sposób wyczerpujący do wszystkich elementów przedstawionego modelu finansowania projektu;
- • przy ocenie efektywności kosztowej w znacznej mierze posłużył się argumentacją odnoszącą się do odrębnego kryterium wykonalności finansowej;
- • nie dokonał rzeczywistej weryfikacji zarzutów protestu, ograniczając się w istotnym zakresie do podtrzymania wcześniejszych ustaleń ekspertów;
- • zaakceptował ocenę ekspercką, która w części dotyczącej analizy finansowej projektu nie spełniała standardów wynikających z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Łączna ocena powyższych uchybień prowadzi do wniosku, że procedura oceny projektu nie realizowała standardów przejrzystości, rzetelności oraz weryfikowalności wymaganych przez ustawę wdrożeniową. Należy przy tym podkreślić, że żadne z opisanych uchybień nie może być oceniane w oderwaniu od pozostałych.
Każde z nich dotyczyło bowiem tego samego procesu oceny projektu, a ich wzajemne oddziaływanie doprowadziło do sytuacji, w której nie jest możliwe stwierdzenie, że negatywna ocena projektu stanowiła rezultat prawidłowo przeprowadzonego postępowania konkursowego.
Stwierdzone uchybienia nie mogą zostać uznane za pozostające bez wpływu na wynik sprawy także z tego względu, że dotyczą kryteriów dopuszczających. Niespełnienie choćby jednego z nich uniemożliwia pozytywną ocenę projektu niezależnie od liczby uzyskanych punktów. Tym samym każda wadliwość odnosząca się do sposobu oceny tych kryteriów ma potencjalnie decydujące znaczenie dla końcowego wyniku procedury konkursowej.
W konsekwencji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej. Ocena projektu została bowiem przeprowadzona z naruszeniem prawa, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik oceny.
Sąd nie podzielił zarzutów odnoszących się do braku kwalifikacji ekspertów lub naruszenia przepisów regulujących ich status. Jednocześnie uznał za zasadne zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia oceny projektu oraz niewystarczającego uzasadnienia przyjętych ocen w zakresie wykonalności finansowej i efektywności kosztowej przedsięwzięcia. Stwierdzono również, że Instytucja Zarządzająca nie zrealizowała w pełni obowiązków wynikających z art. 68 ustawy wdrożeniowej, gdyż postępowanie protestowe nie doprowadziło do rzeczywistej i wyczerpującej weryfikacji wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Instytucja Zarządzająca zobowiązana będzie uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.
W szczególności organ powinien:
- • dokonać ponownej oceny projektu z zachowaniem zasad określonych w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zapewniając przejrzystość, rzetelność oraz możliwość odtworzenia toku rozumowania prowadzącego do końcowej oceny;
- • odrębnie ocenić każde z kryteriów konkursowych, przedstawiając argumentację odnoszącą się wyłącznie do zakresu danego kryterium, bez przenoszenia przesłanek właściwych dla innych elementów oceny;
- • wyczerpująco odnieść się do wszystkich istotnych argumentów przedstawionych przez Wnioskodawcę w proteście, w szczególności dotyczących modelu finansowania projektu, znaczenia prognoz finansowych, przepływów pieniężnych, amortyzacji, środków własnych oraz dokumentów dotyczących planowanego finansowania inwestycji;
- • wskazać, które elementy dokumentacji uznano za niewystarczające oraz z jakich przyczyn, tak aby możliwe było zweryfikowanie prawidłowości zastosowania kryteriów oceny;
W przypadku ponownego uznania projektu za niespełniający kryteriów dopuszczających organ powinien sporządzić uzasadnienie pozwalające zarówno Wnioskodawcy, jak i sądowi administracyjnemu na pełne odtworzenie toku rozumowania prowadzącego do takiego wniosku. Tylko bowiem uzasadnienie odpowiadające tym standardom umożliwia skuteczną realizację prawa do wniesienia protestu oraz późniejszej kontroli sądowoadministracyjnej.
Tych tez powodów oraz na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).