Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 23 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Go 164/26

Uzasadnienie

A.D. (skarżąca, strona) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR (organ odwoławczy, Dyrektor) z [...] lutego 2026 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (organ I instancji, Kierownik) z [...] września 2024 r. odmawiającej przyznania skarżącej płatności bezpośrednich na rok 2023.

W sprawie został przez organy ustalony następujący stan faktyczny.

W dniu 25 czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego ARiMR został złożony wniosek o przyznanie ww. płatności. Obszar do jakiego wnioskodawca ubiega się o płatności bezpośrednie wyniósł 30,96 ha i został zlokalizowany na działkach rolnych: "C" (położona na działce ew. nr [...]) 30,26 ha - trwały użytek zielony (TUZ), "H" (położona na działce ew. nr [...]) 0,30 ha TUZ oraz "I" (położona na działkach ew. nr [...]) ugór 0,40 ha.

Organ pismem z [...] marca 2024 r. wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień dotyczących prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych działkach, a w szczególności do przedłożenia: dokumentów potwierdzających prawo do posiadania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, dokumentów potwierdzających posiadane zaplecze techniczne w tym maszyn i urządzeń rolniczych, dokumentów potwierdzających ponoszenie kosztów umów dzierżawy i (lub) zapłaty podatku rolnego za rok 2023 do gruntów deklarowanych do płatności, faktur i potwierdzeń zapłaty za materiał siewny, nawozy, paliwo itp., faktur, umów, rachunków dotyczących sprzedaży płodów rolnych, innych dokumentów potwierdzających niezależność i samodzielność funkcjonowania.

W dniu 13 marca 2024 r. pełnomocnik A.D. – T.I. przedłożył: pismo w sprawie waloryzacji czynszu dzierżawnego podpisane przez Dyrektora Parku Narodowego [...] z [...] maja 2023 r., zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli na dzierżawionych gruntach podpisane przez Zastępcę Dyrektora Parku Narodowego [...] z [...] listopada 2023 r., potwierdzenie przelewu za "dzierżawę zgodnie z umową [...] z [...] maja 2022 r. A.D." z [...] lutego 2024 r. na kwotę 46 752,00 zł, plan poprawy dobrostanu zwierząt z dnia [...] maja 2020 r., plan działalności rolnośrodowiskowej (aktualizacja z dnia [...] maja 2022 r.), faktury za zakup paliwa (2 szt.), faktury dotyczące sprzedaży bydła (6 szt.), fakturę za zakup paszy (1 szt.).

W dniu 15 marca i 5 kwietnia 2024 r. T.I. w imieniu strony przedłożył fakturę z [...] lipca 2023 r. wystawioną przez I.T. "T", dotyczącą usługi koszenia łąki, grabienia i prasowania siana na kwotę 2 550,00 zł, umowę dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2018 r. zawartą pomiędzy A.D. (dzierżawca), a T.I. (wydzierżawiający) dotyczącą działek nr: [...] o łącznej powierzchni 15,64 ha oraz umowę dzierżawy z dnia [...] stycznia 2022 r. dotyczącą działek nr: [...] o łącznej powierzchni 0,80 ha.

W zakresie działki nr [...] Strona przedłożyła umowę nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. na wykonywanie zadań ochronnych w Parku Narodowym [...] w ramach dzierżawy nieruchomości Skarbu Państwa wraz z załącznikiem nr 2 i 4 do przedmiotowej umowy.

Organ w dniu 11 czerwca 2024 r. ponownie wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie przedłożenia dokumentów/dowodów dotyczących samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej w 2023 r., w tym: wyjaśnień dotyczących siedziby stada tj.: wskazania numeru działki ewidencyjnej, pełnego adresu, pod którym znajdują się budynki inwentarskie, pastwiska lub zaktualizowania danych dotyczących siedziby stada poprzez aplikację IRZplus, przedłożenia dowodów potwierdzających tytuł prawny do działek, na których znajdują się posiadane budynki inwentarskie, dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów np. prąd, woda itp., dowodów realizacji systemów przechowywania (paliwa, siana) i dystrybuowania wytwarzanych produktów, wyjaśnień dotyczących nakładów związanych z prowadzoną działalnością rolniczą tj.: dowodów zakupu pasz treściwych i objętościowych, koncentratów, dodatków mineralnych, leków i innych dowodów związanych z chowem bydła.

W odpowiedzi T.I. wyjaśnił, iż bydło należące formalnie do strony przebywa na działce nr [...], położonej w [...], a siano przechowywane jest w balotach na działce nr [...]. Ponadto bydło w posiadaniu A.D. jest bydłem mięsnym, przebywa na wybiegu, ma dostęp do wody z poidła, jak również, że nie ponosi kosztów wody i prądu z uwagi na fakt, że posiada studnię głębinową na motopompę, a ponoszone koszty w małej ilości dotyczą paliwa. Załączył "potwierdzenie nabycia produktu leczniczego weterynaryjnego/paszy leczniczej" z [...] września 2023 r., [...] maja 2023 r., [...] sierpnia 2023 r., [...] kwietnia 2024 r., fakturę z [...] lutego 2024 r. wystawioną przez Gospodarstwo M.J., dotyczącą sprzedaży 20 ton pszenżyta na kwotę 12 960,00 zł, umowę dzierżawy z dnia [...] stycznia 2022 r. zawartą pomiędzy A.D. (dzierżawcą) a T.I. (właścicielem), dotyczącą działek nr [...].

Organ włączył do sprawy kopie wniosków o przyznanie płatności obszarowych na rok 2023 wraz ze zgromadzonym w trakcie postępowania administracyjnego materiałem dowodowym złożonych przez: P.I., T.I., G.I., N.J..

W wyniku kontroli uznał, iż zaszły podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji w działaniach pomiędzy stroną postępowania a T.I., jak również: G.I. i P.I.. Osoby te, w aspekcie prowadzenia działalności rolniczej, cechuje zależność funkcjonalna od zasobów gruntowych oraz infrastrukturalnych należących do T.I.. Każda z wymienionych osób, w kontekście całości deklaracji, nie jest w stanie funkcjonować jako samodzielny rolnik.

W ocenie organu wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 62 Rozporządzenia nr 2021/2116. Decyzją z dnia [...] września 2024 r. organ odmówił A.D. przyznania płatności bezpośrednich na rok 2023.

W postępowaniu odwoławczym A.D. oświadczyła (pismo z dnia [...] stycznia 2025 r.), iż gospodarstwo rolne prowadzi od 2015 r., a jej działalność polega na hodowli bydła mięsnego. Od 2022 r. dzierżawi łąki od Parku Narodowego [...], a umowa zawarta jest na 16 osób i każda z nich płaci osobno za swoją dzierżawę w zależności od ilości ha. Ogólna kwota czynszu do Parku opiewa na 349 200,00 zł. W dniu [...] czerwca 2023 r. za dzierżawę 30,26 ha zapłaciła 46 752,00 zł. Ponadto przedłożyła fakturę RR z dnia [...] listopada 2023 r. (sprzedaż cieląt dokonana na rzecz N.J. za kwotę 56 924,00 zł). Nigdy nie zamieszkiwała pod adresem [...], który jest jedynie adresem korespondencyjnym do pełnomocnika (T.I.). W zakresie zwierząt w okresie zimowym bydło "przebywa w [...], natomiast w okresie letnim wypasane jest na łąkach dzierżawionych".

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał, że strona postępowania nie jest samodzielnym rolnikiem lecz działa jako zasadnicza część szerszej struktury, powiązanej personalnie, funkcjonalnie i infrastrukturalnie. Ponadto działki zgłoszone przez nią do płatności bezpośrednich na rok 2023 nie stanowią pojedynczego gospodarstwa, ale część większej całości, nastawionej na pozyskanie płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie przysługujące. Sednem jest multiplikowanie podmiotów (w niniejszym przypadku osób fizycznych) mogących formalnie ubiegać się o płatności, a pozbawionych przymiotu samodzielności w funkcjonowaniu.

Organ przedstawił mechanizm działania powiązanych osób, który miały na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskania płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia limitów powierzchniowych i kwotowych obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.

Punktem wyjścia do rozważań stojących u podstaw odmówienia A.D. przyznania płatności bezpośrednich jest okoliczność związana z będącym pod kontrolą T.I. potencjałem w postaci: gruntów rolnych, zwierząt oraz infrastruktury. Potencjał ten na przestrzeni lat został rozdrobniony i przekazany - celem ubiegania się o płatności do gruntów rolnych - przez osoby fizyczne tj. A.D., P.I. (córka), G.I. (syn) oraz N.J.. Na k. 19-20 zaskarżonej decyzji przedstawił dane (tabela) - w zakresie deklaracji poszczególnych z ww. beneficjentów. Analiza danych wskazała, że potencjał obszarowy gruntów deklarowanych rokrocznie i sukcesywnie do płatności w ARiMR przez T.I. utrzymywał się na podobnym poziomie do roku 2015. Organ zwrócił uwagę, że jest to rok wejścia w życie przepisów regulujących przyznawanie płatności do zwierząt, w tym do krów oraz do bydła - art. 16 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551).W następnych latach potencjał ten zaczął ulegać zmniejszeniom. W kolejnych latach o płatności zaczęli występować kolejni powiązani rodzinnie (dzieci) beneficjenci: G.I. oraz P.I., jak również inne osoby: A.D. oraz N.J.

P.I. wniosek o wpis do ewidencji producentów złożyła w dniu 25 listopada 2011 r., A.D. w dniu 12 maja 2015 r., N.J. w dniu 3 czerwca 2015 r., a G.I. w dniu 8 maja 2017 r., uzyskując status producentów rolnych. Jednocześnie osoby te zarejestrowały siedziby stada: P.I. w dniu [...] stycznia 2014 r. na działce o nr [...], A.D. w dniu [...] maja 2015 r. na działce nr [...], N.J. w dniu [...] maja 2016 r. na działce nr [...], G.I. w dniu [...] maja 2017 r. na działce nr [...]. W ocenie organu za rozdrobnieniem potencjału obszarowego znajdującego się pod kontrolą T.I. nie poszły inne działania, które mogłyby uwiarygodnić, iż ww. osoby, którym przekazano grunty stały się indywidualnymi, niezależnymi rolnikami, działającymi wyłącznie na własną rzecz, ryzyko i rachunek.

Dalej, organ wskazał, że trzy działki (nr [...]) zadeklarowane do płatności na rok 2023 przez A.D. były na przestrzeni lat (od 2005 do 2014 r.) przedmiotem deklaracji przez T.I.. Następnie od kampanii obszarowej 2015 ww. działki zgłaszała w ARiMR do płatności A.D., która wniosek o wpis do ewidencji producentów złożyła w dniu 12 maja 2015 r. i uzyskała formalny status producenta rolnego. W tym samym czasie T.I. przekazał A.D. 43 szt. bydła. Organ zauważył, że w umowie dzierżawy z [...] marca 2018 r. zawartej miedzy stroną a T.I., dot. dzierżawy działek gruntu rolnego na okres 31 marca 2018 r. - 31 marca 2023 r., nie pojawia się żadna z trzech ww. działek zgłoszonych do płatności na rok 2023. Ich formalne oddanie do pobierania pożytków nastąpiło na mocy umowy, nazywanej umową dzierżawy, z dnia [...] stycznia 2022 r., kiedy to na okres 5 lat (czyli do dnia [...] stycznia 2027 r.) T.I. przekazał grunty do użytkowania A.D.. W ocenie organu w latach 2015-2021 działki nr: [...] - stanowiące formalną własność T.I. - były zgłaszane do płatności w ARiMR przez A.D. bez posiadania tytułu prawnego i bezumownie.

Ponadto w zakresie działki nr [...], należącej formalnie do T.I., była zgłaszana: w latach 2010 przez T.I., w latach 2012 - 2022 przez P.I., w roku 2023 przez G.I.. G.I. w toku prowadzonego postępowania dotyczącego roku 2023 przedłożył umowę (nazwana dzierżawy) zawartą na okres 10 lat w dniu [...] marca 2017 r. z T.I.. Działkę tę do płatności w ARiMR w latach 2017-2022 zgłaszała P.I.. Organ zauważył, że wskazana umowa jest w formie tak samo niewiarygodna (skrajne braki w odniesieniu do zabezpieczenia interesów obu stron) jak umowy zawarte z T.I. i A.D..

W zakresie działki nr [...] (od dnia [...] listopada 2019 r. formalna własność G.I.) była zgłaszana: w latach 2005 - 2015 przez T.I., w latach 2016 i 2017 przez P.I., latach 2018 - 2022 część przez T.I. - oraz część przez G.I., w roku 2023 przez G.I..

Działka nr [...] (własność T.I.) była zgłaszana w roku 2015 część przez T.I., część przez A.D. (postępowanie umorzone), w roku 2016 przez T.I., w latach 2017 - 2023 przez G.I.. G.I. prawo do użytkowania ww. działki uzyskał na mocy umowy dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] marca 2017 r. z T.I. na okres 10 lat. W ocenie organu analiza zapisów umowy budzą wątpliwości w zakresie jej realności np. czynsz dzierżawy wynosi 100 zł/ha, co jest kwotą rażąco odbiegającą od realiów rynkowych obowiązujących w roku 2023.

Działka nr [...] (od dnia [...].05.2013 r. formalna własność P.I. - akt notarialny "A nr [...]") była zgłaszana: w 2015 r. przez T.I., w latach 2016 i 2017 przez P.I., w latach 2018 - 2022 część przez P.I., część przez N.J., w 2023 przez P.I.. Organ zwrócił uwagę, że N.J. w dniu 23 czerwca 2023 r. zgłosiła do płatności obszar 26,54 ha zlokalizowany na działce nr [...]. Właścicielką działki (łączny obszar 76,54 ha) jest P.I. (akt notarialny z dnia [...] maja 2013 r. rep. A nr [...]), która deklaruje obszar 49,97 ha. W dniu 22 czerwca 2023 r. N.J. wycofała się całkowicie z ubiegania o płatności bezpośrednie, pozostawiła deklarację w ramach odrębnej płatności z tytułu dobrostanu zwierząt.

Jednocześnie część działki, wycofana przez N.J., zadeklarowana w dniu [...] czerwca 2023 r. została na rok 2023 przez T.I. (jako działka rolna "E"). Tytuł prawny do części działki nr [...] T.I. wywodzi z umowy użyczenia z dnia [...] stycznia 2023 r. zawartej z P.I.. Mimo wycofania się z ubiegania o płatności N.J. do akt sprawy za rok 2023 złożyła oświadczenia, z których wynika, że zawarła ustną umowę z P.I.. Z oświadczenia złożonego w dniu 17 czerwca 2024 r. umowa dotyczyła wypasu 15 szt. krów oraz zbioru siana. Z kolei z oświadczenia złożonego w dniu 29 czerwca 2024 r. wynika, iż umowa dotyczy jedynie wypasu bydła, a zapis o zbiorze siana został wykreślony i opatrzony podpisem T.I..

W ocenie organu posiadaczami gruntów rolnych zlokalizowanych w granicach działki nr [...] w roku 2023 byli w części P.I., a w części T.I.. Natomiast N.J., na nie wiadomo jakich zasadach, prowadziła w granicach ww. działki wypas bydła.

Ponadto do akt sprawy za rok 2023 N.J. wniosła m.in. potwierdzenie realizacji przelewu z dnia [...] grudnia 2022 r. na rzecz P.I. w kwocie 48 000 zł z tytułem "opłata za dzierżawę łąk za 2 lata". Nie wiadomo jednak, za który okres jest to płatność i dlaczego akurat w takiej, a nie innej kwocie.

Organ ustalił, że Prokuratura Okręgowa prowadzi śledztwo przez Wydział ds. Przestępczości Gospodarczej, sygn. [...] przeciwko podejrzanym o czyny z art. 286 § 1 k.k. Pozyskany materiał dowodowy stanowił analizę przepływów finansowych na rachunkach A.D., T.I., P.I. i G.I.. Organ wskazał, że A.D. w pierwszym wniosku o wpis do ewidencji producentów (złożony w 12 maja 2015 r.) nie podała swojego konta lecz nr konta T.I.. Zmiana dokonana została w dniu 20 sierpnia 2018 r., kiedy A.D. podała jako właściwe do przekazywania dopłat przez ARiMR konto nr [...]. Z analizy przepływów środków finansowych (dokonywana pod kątem ustalenia w jaki sposób wydatkowano środki pochodzące z dotacji uzyskanych z ARiMR) na ww. rachunku bankowym wynika, że formalnym posiadaczem rachunku jest A.D., ale pełnomocnikiem do rachunku był T.I.. Pełnomocnictwo realizowane było w sposób dowolny, dokonano m.in. płatności w kwocie 107 528,35 zł na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (z tytułem płatności "spłata całkowita za działkę [...] T.I."), 13 000 zł na rzecz T.I. (z tytułem płatności "zasilenie konta na opłaty") oraz 2200 zł na rachunek T.I. (z tytułem płatności "zwrot środków za zakupy").

Jednocześnie z rachunku przelano kwotę 72 200 zł na rzecz A z tytułem płatności "[...] częściowa za jałówki". Następnie T.I. zasilił ze swojego rachunku ww. rachunek A.D. kwotą 72 200 zł (z tytułem płatności "zwrot środków z zapłaconą [...] - częściowa za jałówki z"). W ocenie organu ww. okoliczności w sposób jaskrawy ukazują całkowitą dowolność w dysponowaniu przez T.I. środkami finansowymi przekazywanymi przez ARiMR na rachunek A.D..

Dalej, G.I. podał jako właściwe do przekazywania dopłat przez ARiMR konto nr [...], pełnomocnikiem do rachunku był T.I.. W analizowanym okresie (2 listopada 2017 r. – 13 października 2023 r.) T.I. wielokrotnie transferował na swoje konto środki otrzymane z dopłat przez G.I. m.in. wypłata 60000 zł, przelew na kwotę 25000 zł na rachunek T.I. (z dotacji otrzymanych za rok 2017), z wypłat otrzymanych za rok 2018 T.I. przejął kwotę 54600 zł (wypłata w gotówce), za rok 2019 wypłata w gotówce przez T.I. w kwocie 8000 zł. Jednocześnie z dotacji za rok 2019 otrzymanej przez G.I. część środków finansowych przelano na konto P.I.. W roku 2020 z dotacji otrzymanych z ARiMR przez G.I. część uznań przekazano na rzecz KOWR m.in. z tytułem przelewu "I.T.". Z dotacji wypłaconych G.I. w okresie 21 października 2021 r. do 2 listopada 2021 r. na konto T.I. przelano kwotę 45 000 zł. Natomiast z dotacji wypłaconych G.I. w okresie od 12 stycznia 2022 r. do 14 kwietnia 2022 r. kwotę 100 000 zł przelano na rachunek T.I. z tytułem "przelew środków własnych", a następnie i na inny rachunek T.I. przekazano kwotę 88 500 zł. Jednocześnie z konta G.I. dokonano przelewu na rzecz Parku Narodowego [...] w kwocie 21 557,68 zł tytułem płatności "czynsz dzierżawny za 2022 r. T.I. (faktura VAT nr [...]).

W kolejnych okresach z rachunku G.I. T.I. dokonał wypłaty gotówkowej w wysokości 2800 zł. Ponadto ww. rachunek bankowy zasiliła również A.D.. Przekazała ze swojego rachunku G.I. kwotę 52 974,94 zł (z tytułem płatności "zwrot faktury faktura [...]).

Z kolei P.I. podała jako właściwe do przekazywania dopłat przez ARiMR konto nr [...], pełnomocnikiem do rachunku był T.I.. Od początku wnioskowania o płatności dysponentem środków finansowych był T.I.. Z dopłat przekazanych w dniu [...] maja 2016 r. dokonano przelewu na rachunek T.I. w kwocie 2189 zł, z dopłat przekazanych w dniu 14 listopada 2016 r. zasadnicza część środków (wraz ze środkami wynikającymi z salda przed otrzymaniem dotacji) została przelana (w kwotach 100 000 zł oraz 200 000 zł) na dwa rachunki T.I.. Następnie sumę tej kwoty (wraz z innymi środkami finansowymi) przelano na rachunek Gospodarstwa T.I. z tytułem przelewu "przeksięgowanie". Z dopłat przekazanych P.I. w roku 2017 przelano 350 000 zł na dwa konta T.I., z kolei 5000 zł T.I. wypłacił w gotówce, podobnie jak uczynił to w pięciu wypłatach gotówkowych w kwocie łącznej 70 000 zł. Z dopłat przekazanych P.I. w dniu 27 września 2017 r. T.I. dokonał dwóch wypłat gotówkowych (4000 zł oraz 10000 zł), jak również dokonano przelewu kwoty 26 500 zł na rachunek Gospodarstwa T.I..

Z dopłat otrzymanych przez P.I. w okresie 1.2017 r. - 3.2018 r. 150 000 zł oraz 200 000 zł przekazano na rachunek T.I., kwotę 52 000 zł na rachunek Gospodarstwa T.I., łączną kwotę 61 000 zł w czterech transzach T.I. wypłacił w gotówce. Z kolei z dotacji przekazanych P.I. w czwartym kwartale 2018 r. na rachunek T.I. przelano kwotę 87 000 zł, a z otrzymanych środków w pierwszym kwartale 2019 T.I. wypłacił w gotówce 4000 zł. W okresie 11.2019 - 06.2020 r. z dotacji przekazanych na rzecz P.I. w trzech transzach wypłacił w gotówce 35 000 zł T.I., a z dotacji otrzymanych w okresie od 11.202 r. do 21.10.2021 r. T.I. dokonał sześciu wypłat gotówkowych na łączna kwotę 116 700 zł, a kwotę łączną 39 000 zł przelano na rachunek T.I.. Z dotacji wypłaconych przez ARiMR P.I. w okresie 10.2021 do 04.2022 r. T.I. dokonał pięciu wypłat gotówkowych na łączna kwotę 83 000 zł, a dodatkowo kwotę 100 000 zł przelano na rachunek T.I.. Z kolei z dotacji wypłaconych na konto P.I. w okresie 06.2023 do 08.2023 r. T.I. wypłacił w gotówce kwotę 30 000 zł oraz dokonano przelewu na rachunek T.I. w kwocie 100 000 zł.

N.J. posiada jako właściwe do przekazywania dopłat przez ARiMR konto nr [...]. Posiadaczem rachunku są T.I. i P.I., pełnomocnictwo do rachunku posiada A.D.. Innymi słowy N.J. - występująca w ARiMR o przyznanie płatności - nie jest dysponentem rachunku, na jaki środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR były wypłacane. Natomiast środki finansowe wypłacane N.J. na mocy decyzji administracyjnych za poszczególne lata przekazywane były dowolnie na rachunki należące ww. osób. W dniach 30 października 2015 r. oraz 6 listopada 2015 r. na wskazane konto bankowe przekazano m.in. środki finansowe w kwocie 4 117,00 zł, które zawierają się w kwocie 30 000 zł wypłaconej w gotówce. W dniu 24 marca 2016 r. na konto wpłynęły dotacje w kwotach: 12 896,46 zł oraz 6 932,52 zł - ze środków tych kwotą 1000 zł zasilono rachunek G.I., a kwotę 10 000 zł w gotówce wypłaciła A.D..

Z kolei w dniach 16 maja 2017 r. oraz 30 maja 2017 r. na konto bankowe podane przez N.J. przekazano środki finansowe m.in. w kwotach: 4 117,00 zł, 1 699,49 zł oraz 8 043,51 zł. Środki te stanowią część z kwoty 15 000,00 zł wypłacone potem gotówką. Ponadto 5 000,00 zł przelano na rachunek bankowy P.I.. W dniach 17 października 2018 r. oraz 15 listopada 2018 r. na rachunek wskazany przez N.J. przelano m.in. kwoty 31 397,80 zł oraz 20 470,00 zł, a ze środków tych T.I. wypłacił kwotę 7 000,00 zł w gotówce. W dniach 11 marca 2020 r. oraz 13 marca 2020 r. na konto bankowe podane przez N.J. przekazano środki finansowe m.in. 18 752,53 zł, 3 070,50 zł, 4 259,67 zł, 2 058,50 zł oraz 4 612,83 zł. Ze środków tych w gotowce 20 000 zł wypłacił T.I..

Z kolei w dniu 4 kwietnia 2023 r. na rachunek wskazany przez N.J. przelano z ARiMR środki finansowe w wysokości 33 944,66 zł, 4 612,83 zł, 5 267,60 zł 44 377,71 zł. Zasadniczą część tych środków w wysokości 200 000 zł przelano na inny rachunek należący do T.I. z tytułem płatności "przelew środków własnych". Zdaniem organu widać, że N.J., podobnie jak i A.D., jest jedynie wnioskującą o płatności do działki udostępnionej przez P.I.. Natomiast środkami finansowymi wypłacanymi na rzecz N.J. w sposób całkowicie dowolny dysponuje T.I. oraz – uwzględniając dostęp do konta poprzez pełnomocnictwo – P.I. i A.D..

Dalej, A.D., jak twierdzi, użytkuje ponad 30 ha trwałych użytków zielonych oraz prowadzi hodowlę bydła. Strona zgłosiła działki do płatności bezpośrednich, płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej. Ze składanej dokumentacji wynika, że A.D. nie posiada sprzętu rolniczego. T.I. wykonywał na rzecz strony usługi koszenia łąki, grabienia i prasowania siana (faktura nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r.). Organ wskazał, że wykonanie usług zostało udokumentowane od strony księgowej, jednak zwrócił uwagę, iż z pisma A.D. z [...] czerwca 2024 r. wynika, że "siano przechowuje w balotach na działce nr [...]". Strona deklarowała trwałe użytki zielone na działkach "C" i "H", jednocześnie nie wykazując posiadania jakichkolwiek środków mechanicznych ani ewidencji środków trwałych. Ich posiadanie było niezbędne, bowiem pomiędzy miejscem wykaszania łąk i zbioru biomasy a miejscem przechowywania balotów siana znajduje się odległość kilku kilometrów, co wymagało ich transportu.

A.D. nie dysponowała środkami transportu i na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła dokumentacji potwierdzającej sposób transportowania siana. Opisywany wycinek działalności rolniczej na rzecz Strony został wykonany sprzętem należącym do rodziny I., która dysponuje pełnym parkiem maszynowym niezbędnym do wykonywania tego typu czynności.

Organ wskazał, że w sprawie znajduje się faktura za usługę, to brak dokumentów pozwalających ustalić, w jaki sposób określono wysokość wynagrodzenia wskazanego na tej fakturze. Kwota 2 550 zł w żaden sposób nie przystoi do cen usług rolniczych obowiązujących w roku 2023 w zakresie koszenia łąk, prasowania i zbioru siana. Kwoty przykładowe ustalone w oparciu o dane wskazywane przez portale branżowe (www.farmer.pl czy www.tygodnik-rolniczy.pl) - cennik za koszenie i zgrabianie kształtował się na poziomie około 200-250 zł/ha. Koszt wykazany na ww. fakturze wynosi około 85 zł/ha. Żaden gospodarujący na własny rachunek podmiot świadczący usługi rolnicze nie wykonuje ich po cenach dumpingowych.

Ponadto w granicach działki "I" (działki nr [...]) Strona zadeklarowała uprawę ugoru. Do tego typu gruntu również niezbędnym jest przeprowadzenie stosownych czynności agrotechnicznych. Strona w toku postępowania nie udokumentowała faktu prowadzenia działalności rolniczej w tym zakresie.

W zakresie hodowli bydła, A.D. oraz N.J. jako lokalizację siedziby stada wskazały działkę nr [...]. Strona załączyła do akt umowę (nazwaną dzierżawy) z dnia [...] stycznia 2022 r. zawartą z T.I.. Z dokumentu nie wynikają jakiekolwiek prawa i obowiązki stron zawierających umowę. Brak jest wskazania wysokości umówionego czynszu dzierżawnego. Brakuje zapisów ukierunkowanych na dookreślenie, którą część działki nr [...] dzierżawi A.D.. Zdaniem organu wskazana umowa nie spełnia prawnych standardów. Żaden działający zarobkowo rolnik nie pozwoliłby sobie na brak jakiegokolwiek zabezpieczenia swoich interesów.

Organ zwrócił uwagę, że umowa nazwana przez Stronę umową dzierżawy z [...] stycznia 2022 r. obejmuje również działki nr [...]. W odniesieniu do działki nr [...] w piśmie z [...] czerwca 2024 r. Strona wskazała, że przechowuje na niej baloty siana. Organ podkreślił, że A.D. nie jest właścicielem tej nieruchomości – właścicielem jest T.I., który, jak twierdzi Strona, wydzierżawił jej tę działkę. Brak jest jednak dowodów potwierdzających, że Strona ponosi jakiekolwiek koszty związane z korzystaniem z działki, w tym z przechowywaniem na niej balotów siana.

W zakresie działki nr [...] ustalono, że działka została wskazana jako umiejscowienie siedzib stad przez T.I., P.I. oraz G.I.. W planie poprawy dobrostanu zwierząt każda z osób zaznaczyła na szkicach inne miejsce na działce nr [...] przeznaczone do utrzymywania zwierząt. Analiza ortofotomap wykazała, że na działce znajduje się jeden budynek gospodarczy i jeden wspólny wybieg, a widoczne ogrodzenie nie odpowiada lokalizacjom wskazanym na szkicach. Taki stan zagospodarowania działki istniał przed 2023 r. Organ załączył do akt sprawy protokół z oględzin wykonanych w ramach czynności kontrolnych, dotyczących wnioskujących o płatności z tytułu poprawy dobrostanu zwierząt, tj. T.I., P.I., gdzie: cyt. "zwierzęta gatunku bydło w dniu kontroli przebywają na wskazanych w Planie (...) działkach ewidencyjnych (powierzchni zewnętrznej) - działki nr [...] (...) oraz na części działek ewidencyjnych o numerach [...] (...) wskazanych przez wnioskodawcę. (...) Zmierzona sumaryczna powierzchnia zewnętrzna dla przebywających zwierząt pięciu wnioskodawców wynosi 1,02 ha".

Z dokumentacji wynika, że wybiegi na działce nr [...], które na szkicach dołączonych do Planów poszczególne osoby (A.D., T.I., P.I., G.I. oraz N.J.) wskazywały jako wydzielone, w rzeczywistości nie są wygrodzone, w taki sposób jak przedstawiały to ww. osoby. Organ zwrócił uwagę, że inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne wykazali, iż część zwierząt przebywa również na działkach innych niż działka nr [...] (nr: [...]). W ocenie organu cały kompleks (grunty oraz zabudowania) rodziny I., umiejscowiony na przylegających do siebie działkach wykorzystywany jest, dowolnie, do prowadzenia hodowli bydła należącego formalnie do odrębnych producentów rolnych.

W zakresie handlu bydłem A.D. przedłożyła 6 faktur. Nr [...], wskazują na obrót w roku 2023. Pierwsza faktura dotyczyła zbycia 1 szt. zwierzęcia na rzecz M.G., druga dotyczyła zbycia zwierzęcia (1 szt.) do podmiotu M s. c. Organ odwoławczy przeanalizował transfery zwierząt będących formalnie w posiadaniu N.J.. Zauważył, że N.J. przedłożyła fakturę nr [...]) na sprzedaż 1 szt. bydła do M.G. oraz fakturę nr [...] dotyczącą zbycia zwierzęcia (1 szt.) do podmiotu M s. c. W ocenie organu jest to kopia formy działań czynionych w przedkładaniu dokumentacji w ARiMR przez A.D. łącznie ze wskazaniem tych samych kupujących.

W zakresie sprzedaży bydła - należącego formalnie do A.D. wniosła ona do akt m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. na sprzedaż bydła do PHU B, a dokument ten zawiera nr rachunku bankowego z dopiskiem "T.I.". Z kolei N.J. wniosła do akt swojej sprawy m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. na sprzedaż bydła do M s. c., a dokument ten w miejscu "podpis osoby uprawnionej do odbioru faktury i złożenia oświadczenia" opatrzony jest podpisem "I.".

Ponadto A.D. w 2023 r. "wytransferowała" - ustalenie dokonane na podstawie prowadzonej przez ARiMR komputerowej bazie danych, jeszcze (z zarejestrowanych w ARiMR na siebie) 19 szt. bydła do producenta N.J.. Z faktury RR nr [...] r. wynika, że N.J. zapłaciła gotówką na rzecz A.D. kwotę 56 924,00 zł. Organ ustalił, że na dzień wystawienia faktury, N.J. nie była czynnym podatnikiem VAT. Tożsama sytuacja występuje w odniesieniu do transakcji (sprzedaż siana) przeprowadzonej pomiędzy P.I., a N.J. (faktura VAT RR nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r. - włączona do akt niniejszej sprawy) tzn. w dniu wystawiana przedmiotowej faktury N.J. nie była czynnym podatnikiem VAT.

Dalej organ przeanalizował przybycia zwierząt do formalnej siedziby stada A.D. na podstawie danych zawartych w komputerowej bazie danych prowadzonej przez ARiMR od roku 2015 (kiedy to A.D. uzyskała status producenta rolnego). W miesiącach maj i czerwiec 2015 r. A.D. "pozyskała" 43 szt. bydła od T.I.. Ilość sztuk zwierząt stada ulegała zwiększeniu ze względu na wcielenia. W latach 2015 - 2023 zwierzęta przybywały (poza jednostkowymi zdarzeniami) wyłącznie z formalnych siedzib stad osób powiązanych tj. N.J., P.I., G.I. oraz T.I. (załącznik "lista działalności przybycia zwierząt" wraz z załącznikiem graficznym obrazującym kierunki transferów - w aktach sprawy). Organ zwrócił uwagę, że zwierzęta były "transferowane" w granicach tożsamej działki, na której siedziby stada zgłosiła cała grupa ww. osób. Brak jest dokumentacji, która stanowiłaby księgowe potwierdzenie dokonanych transakcji kupna – sprzedaży.

Dalej, na dzień złożenia wniosku tj. 25 czerwca 2023 r. A.D. miała zarejestrowane 40 szt. zwierząt (bydło). Okoliczność ta determinuje konieczność zapewnienia zwierzętom hodowlanym m.in. pożywienia. W tej materii A.D. wniosła fakturę nr [...] z dnia [...] października 2023 r. na zakup paszy - koncentrat (sprzedający: PHU W) w ilości łącznej 825 kg. Koncentrat (wg specyfikacji produktu) dawkuje się w ilości od 0,5 kg do 2 kg na sztukę dziennie (w zależności od wieku i masy zwierzęcia). W prostym rozrachunku zakupiona ilość koncentratu uległa wyczerpaniu po około 3-4 miesiącach i nie jest wystarczająca do całorocznego sporządzania mieszanek żywnościowych dla ww. ilości sztuk bydła.

Ponadto ponad 800 kg czy chociażby 20 ton pszenżyta (faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. zakup od M.J. - wprawdzie zakup nie dotyczy roku 2023, ale organ opisuje tu aspekt czysto logistyczny) wymaga przechowywania w odpowiednich warunkach tak by żywność nie utraciła swoich wartości w kontekście możliwości spożycia przez zwierzęta. A.D. na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakikolwiek dokumentacji, która świadczyłaby o tym, iż dysponuje zabudowaniami gospodarczymi, w których można by w bezpieczny sposób przechowywać żywność dla zwierząt. W ocenie organu materiał do żywienia zwierząt przechowywany jest w zabudowaniach gospodarczych należących do T.I. i jego najbliższej rodziny.

W zakresie płatności za energię elektryczną. T.I. w postępowaniu prowadzonym z jego wniosku, wniósł do akt sprawy m.in. 4 szt. faktur za energię elektryczną dostarczaną do zabudowań niemieszkalnych na ul. [...]. Nabywcą usług dystrybucji energii jest "Gospodarstwo T.I.", co jednoznacznie wskazuje na to kto jest dysponentem infrastruktury, z której korzystają inne osoby (A.D., N.J., G.I., P.I.). Na podstawie dokumentacji przekazanej przez Prokuraturę Okręgową (zob. sprawozdanie z wykonanej analizy przepływów finansowych na koncie G.I. wykres nr: 9, 10 oraz 11 - w aktach sprawy) wynika, że płatności za część ww. faktur dokonywane były z konta G.I.: w dniu 13 kwietnia 2023 r. płatność w kwocie 986,14 zł za fakturę nr [...] (zob. wykres nr 10), w dniu 3 sierpnia 2023 r. płatność w kwocie 311,45 zł za fakturę nr [...] (zob. wykres nr 11). W identyczny sposób rodzina I. postępowała z innymi, nie wniesionymi do akt sprawy, fakturami za prąd dostarczany do tzw. folwarku na ul. [...] (zob. wykres nr 9): w dniu 21 grudnia 2022 r. płatność w kwocie 384,13 zł za fakturę nr [...], w dniu 19 stycznia 2023 r. płatność w kwocie 277,17 zł za fakturę nr [...].

Z konta G.I. regulowane były należności, do realizacji których na podstawie wystawianej dokumentacji zobowiązany był T.I. (zob. płatność w dniu 19 stycznia 2023 r. za fakturę nr [...] na rzecz G (wykres nr 9), płatność w dniu 5 kwietnia 2023 r. za fakturę nr [...] na rzecz PHU W (wykres nr 10), płatności w dniu 10 lipca 2023 r. za faktury nr: [...] i inne na rzecz Zakładu Gospodarki [...] (zob. wykres nr 11)). Natomiast w postępowaniu dotyczącym P.I. wniosła ona do akt sprawy fakturę nr [...] za zakup ciągnika. Przedstawiła kopię dowodu rejestracyjnego ciągnika rolniczego o numerze identyfikacyjnym pojazdu [...]. Właścicielem pojazdu jest P.I.. T.I. wniósł do akt niniejszej sprawy m.in. fakturę z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] wystawioną przez A sp. z o. o. dotyczącą przeglądu maszyny. Z treści faktury wynika, że podmiotem obciążonym płatnością za usługę serwisową nie jest formalna właścicielka maszyny, lecz "Gospodarstwo T.I.". Płatność za ww. fakturę (oraz fakturę nr [...] na usługę serwisową ciągnika należącego do T.I.) w łącznej kwocie 14 944,41 zł uregulował T.I. z rachunku P.I..

Według przedłożonej dokumentacji Strona poniosła koszty usług (wykonanych przez "I.T. T") na poziomie 2 550,00 zł, koszt zakupu paszy dla zwierząt (1 633,50 zł) oraz koszt dzierżawy na rzecz Parku Narodowego [...] na poziomie 46 752,00 zł. Kwota łączna ze sprzedaży zwierząt stanowiąca zyski wynosi 11 277,58 zł (organ nie uwzględnił fikcyjnej transakcji sprzedaży sztuk bydła do N.J.). Zdaniem organu A.D. nie jest w stanie czerpać zysków z prowadzonej zawodowo działalności rolniczej.

Organ przeanalizował siedziby (na rok 2023) podmiotów oraz osób fizycznych składających wnioski o płatności, a powiązanych z osobą T.I., jak również adresów do korespondencji. Siedziby gospodarstw A.D., T.I., P.I. oraz G.I. w roku 2023 mieściły się dokładnie w tym samym miejscu, tj. [...], czyli miejscu wskazanym jako miejsce zamieszkania i siedziby gospodarstwa przez T.I., który jednocześnie pozostawał pełnomocnikiem ww. osób. Organ zwrócił uwagę, że wskazane osoby - w okresie kiedy organy ARiMR prowadziły postępowanie w zakresie zweryfikowania czy osoby te nie tworzą sztucznych warunków w celu uzyskania płatności - dokonywały zmian w ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR wycofując pełnomocnictwa dla T.I. (wniosek A.D. z dnia [...] września 2024 r., wniosek G.I. z dnia [...] września 2024 r., wniosek P.I. z dnia [...] września 2024 r. – daty wpłynięcia do ARiMR).

Dalej, A.D. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 wykazała m.in. część działki nr [...] - własność Parku Narodowego [...] - jako działka rolna "C" o powierzchni 30,26 ha. W dniu [...] maja 2024 r. wniosła umowę nr [...] na wykonywanie zadań ochronnych w Parku w ramach dzierżawy nieruchomości Skarbu Państwa. Zgodnie z umową A.D. jest jedną z 16 osób, które dzierżawią część (około 246 ha) działki nr [...] oznaczoną przez Park jako "[...]". O płatności na rok 2023 z osób wymienionych na umowie wystąpiło jedynie 6 osób: A.D. (30,26 ha), B.M. (57,08 ha), W.I. (48,00 ha), D.K. (58,20 ha), A.J. (32,86 ha) oraz L.S. (20,53 ha). Zdaniem organu, okoliczność ta świadczy o tym, że część dzierżawców w ogóle nie realizuje swoich obowiązków (wykonywanie zabiegów ochronnych na gruntach objętych umową, utrzymywanie na swój koszt dróg dojazdowych czy też konserwowanie urządzeń melioracyjnych itd.) wynikających z § 3 ww. umowy, a to z kolei determinuje konieczność by obowiązki te wykonywał ktoś inny.

Z kolei usługi: koszenia, grabienia i prasowania siana - wg wystawionej faktury na rzecz A. D. - wykonywał "I.T. T". Do akt sprawy Strona załączyła potwierdzenie realizacji przelewu na kwotę 46 752,00 zł wykonanego na rzecz Parku w dniu 30 czerwca 2023 r. z rachunku bankowego należącego do A.D.. Organ odwoławczy nie kwestionował faktu zrealizowania przelewu na rzecz Parku z tytułu obowiązywania ww. umowy. Jednak sam fakt dokonania płatności nie stanowi podstawy do uznania, iż Strona jest rolnikiem prowadzącym samodzielnie gospodarstwo. Ponadto organ zwrócił uwagę, że A.D. przelała Parku konkretną kwotę, lecz nie wiadomo dlaczego akurat taką, a nie inną.

Dalej, Strona przedłożyła dokumentację dotyczącą udzielania zwierzętom pomocy weterynaryjnej (epikryzy weterynaryjne). Organ odwoławczy uznał, że dokumenty te potwierdzają jedynie fakt leczenia zwierząt, nie zaś samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Wskazał na brak rachunków, faktur i potwierdzeń zapłaty za usługi weterynaryjne, podkreślając, że z zebranego materiału wynika, iż należności za te usługi regulował G.I.. W konsekwencji dowody te uznano za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dalej, organ odwoławczy przedstawił szacunkowe wyliczenia dotyczące płatności bezpośrednich. W zakresie płatności redystrybucyjnej (RDST) oraz płatności związanych do bydła i krów, organ przyjął, że przy złożeniu jednego wniosku obejmującego całe gospodarstwo o powierzchni przekraczającej 300 ha płatność RDST nie przysługiwałaby, natomiast podział gospodarstwa na pięć odrębnych podmiotów umożliwił uzyskanie tej płatności do powierzchni kwalifikującej się w każdym z gospodarstw. Wyliczył, że w ten sposób uzyskano płatność RDST w łącznej wysokości 26 517,88 zł, uznając tę kwotę za dodatkową korzyść wynikającą z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów. W przypadku płatności do krów i płatności do bydła, wsparcie przysługuje maksymalnie do 20 sztuk zwierząt każdego rodzaju. Organ wyliczył, że przy jednym wniosku łączna wysokość płatności wyniosłaby 15 657,40 zł, natomiast po podziale stada między pięć powiązanych podmiotów – 68 134,76 zł, co oznaczałoby dodatkową korzyść w wysokości 52 477,36 zł wynikającą z mechanizmu multiplikacji podmiotów.

Organ II instancji nadmienił, iż przedmiotowa sprawa dotyczy płatności bezpośrednich, jednakże w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2023 koniecznym jest wskazanie, iż multiplikowanie przez grupę osób fizycznych powiązanych z T.I. pozwoliłoby na uzyskanie płatności (do tych samych działek rolnych) również w ramach innych działań wspierających rolników, a realizowanych przez ARiMR.

I tak, organ odwoławczy przedstawił szacunkowe wyliczenia dotyczące płatności ONW, przyjmując obowiązujące limity powierzchni oraz zasadę degresji stawek tej płatności (100% stawki do 25 ha, 50% dla powierzchni od 25 do 50 ha i 25% dla powierzchni od 50 do 75 ha, bez płatności powyżej 75 ha). Porównał wysokość płatności ONW należnej w przypadku złożenia jednego wniosku na całość gruntów o powierzchni 311 ha z wysokością płatności ONW uzyskanej po podziale gruntów między 5 powiązanych osób. Wyliczył, że przy jednym wniosku płatność ONW wyniosłaby 7 831,25 zł, natomiast po podziale – 32 083,07 zł, co oznaczałoby dodatkową korzyść z tytułu płatności ONW w wysokości 24 251,82 zł.

W przypadku płatności RSK oraz płatności z tytułu dobrostanu zwierząt organ odstąpił od wyliczania dodatkowych korzyści. Podkreślił, że każda z opisanych w decyzji osób fizycznych (oprócz N.J.) powiązanych z T.I. deklarował w roku 2023 działki do płatności RSK oraz płatności z tytułu dobrostanu zwierząt.

Podsumowując organ wskazał, że mechanizm sztucznego multiplikowania podmiotów, którym przypisywane są grunty i zwierzęta należące do T.I. i jego najbliższej rodziny umożliwia obejście przepisów prawa materialnego ustanawiającego limity powierzchniowe i kwotowe dla poszczególnych rodzajów płatności obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa rolnego, a tym samym umożliwia uzyskanie dodatkowych korzyści z tytułu ubiegania się o płatności bezpośrednich, a także płatności ONW i innych. Z sprawy oraz akt spraw podmiotów powiązanych wynika, iż grunty rolne oraz zwierzęta deklarowane jako odrębne gospodarstwo A.D., jak również grunty i zwierzęta deklarowane przez inne wymienione osoby zarządzane są w identyczny sposób. Bazują na infrastrukturze technicznej należącej do T.I.. Potencjał gruntów i zwierząt wymienionych osób fizycznych należy traktować jako jeden organizm gospodarczy tj. jako jedno gospodarstwo, które zarządzane jest przez zamkniętą grupę osób z nadrzędną rolą T.I..

W okolicznościach sprawy należy uznać, że T.I. przy udziale najbliższej rodziny i innych osób (w tym strony postępowania) konsekwentnie, na przestrzeni lat, wydzielił z posiadanych zasobów grunty rolne oraz zwierzęta, które formalnie były przekazywane kolejnym osobom fizycznym.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR przebieg postępowania oraz zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że w sprawie doszło do sztucznego tworzenia warunków w celu uzyskania korzyści finansowej.

W zakresie zawieszenia postępowania administracyjnego organ odwoławczy wskazał, że pomimo wystosowania pytania prejudycjalnego do TSUE, nie istnieje przesłanka zawieszenia postępowania.

A.D. nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego. Wniosła skargę do tutejszego sądu.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:

1. 1. dokonanie błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegających na ustaleniu, iż;
2. 1) Beneficjent A.D. nie jest samodzielnym rolnikiem i nie prowadzigospodarstwa rolnego odrębnego od gospodarstw rolnych innych beneficjentów, podczas gdy skarżąca jest rolnikiem prowadzącym samodzielnie gospodarstwo rolne odrębne od gospodarstw rolnych innych producentów rolnych, tj. odrębne od samodzielnych gospodarstw P.I., G.I., N.J. oraz T.I.,
3. 2) Beneficjent A.D., wspólnie z innymi beneficjentami (G.I., P.I., N.J. oraz T.I.) (dalej łącznie jako: "Beneficjenci"), w sposób sztuczny stworzyła warunki do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zaistniały ani obiektywne, ani w szczególności subiektywne przesłanki stwierdzenia, iż stworzone zostały sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści, co skutkowało naruszeniem - poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie - art. 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (DE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (dalej jako: "Rozporządzenie 2021/2116") oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (dalej jako: "Rozporządzenie 2988/95") i bezzasadnym nieprzyznaniem Beneficjentowi wnioskowanych płatności rolnych,
4. 2. dokonanie błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegających na ustaleniu, iż A.D. oraz inni Beneficjenci (tj. T.I., N.J., P.I. oraz G.I.), podejmując działania opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, działali ze świadomością i zamiarem stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych korzyści w ramach systemów wsparcia Wspólnej Polityki Rolnej, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również prawidłowa ocena prawa powszechnie obowiązującego, prowadzi do wniosku, że Skarżąca nie posiadała wiedzy ani świadomości, iż podejmowane przez nią czynności mogą zostać zakwalifikowane jako tworzenie "sztucznych warunków", w szczególności wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia oraz jego niedookreślonego charakteru w przepisach prawa krajowego i unijnego, co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem ziszczenia się przesłanki subiektywnej tworzenia sztucznych warunków i w konsekwencji nieuprawnionym zastosowaniem wobec Skarżącego przepisów art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenie 2988/95 i bezzasadnym nieprzyznaniem Beneficjentowi wnioskowanych płatności rolnych,
5. 3. naruszenie art. 9 K.p.a. w zw. z art. 5 i art. 66 ust. 1 pkt.
6. 3) ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (dalej jako: "ustawa o Planie Strategicznym"), poprzez brak konkretnego poinformowania Beneficjenta o szereguwyartykułowanych w zaskarżonej decyzji okolicznościach faktycznych i prawnych, które wzbudziły wątpliwość organu, które nie były nigdy komunikowane Beneficjentowi, a ostatecznie skutkowały ustaleniem, iż Beneficjent – w ocenie Organu - uczestniczył w stworzeniu sztucznych warunków, podczas gdy wolą Beneficjenta komunikowaną w składanych pismach było pozyskanie informacji o wszystkich konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających w ocenie Organu znaczenie dla sprawy i wzbudzających wątpliwości Organu, tak aby Beneficjent mógł się na etapie postępowania administracyjnego odnieść do każdej takiej okoliczności/wątpliwości faktycznej lub prawnej,
7. 4. naruszenie art. 75 § 1, art. 78 § 1 i 89 § 1 i 2 K.p.a. w zw. art. 5 i art. 66 ust. 1 pkt. 2)ustawy o Planie Strategicznym, poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia w niniejszej sprawie rozprawy administracyjnej oraz przeprowadzenia na tej rozprawie dowodów z zeznań świadków wnioskowanych w pismach składanych w niniejszej sprawie (w szczególności z zeznań producentów rolnych mających rzekomo współtworzyć sztuczne warunki), w sytuacji, w której wiele okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie zostało rozpatrzonych w sposób wyczerpujący i usuwający wszelkie wątpliwości – co komunikuje sam organ w treści decyzji wielokrotnie posługując się sformułowaniami o wątpliwościach organu odnośnie określonych okoliczności bądź o niezrozumieniu przyczyn podjęcia określonych działań - zaś wnioskowana rozprawa administracyjna miała służyć właśnie skonfrontowaniu wiedzy świadków z artykułowanymi przez organ wątpliwościami co do samodzielności gospodarstw poszczególnych producentów rolnych oraz co do motywów podjęcia przez producentów rolnych określonych działań i świadkowie ci posiadają w tym zakresie wiedzę istotną dla wyjaśnienia sprawy,
8. 5. rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. w zw. z art. 5 ustawy o Planie Strategicznym poprzez brak dokonania z urzędu obligatoryjnego zawieszenia niniejszego postępowania – wobec ustalenia przez Organ, iż Beneficjent wraz z innymi osobami dopuścił się stworzenia sztucznych warunków - do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne w sprawie o sygn. akt C-470/25, skierowane do TSUE przez Naczelny Sąd Administracyjny na mocy Postanowienia z dnia 5 czerwca 2025 r. (sygn. akt I GSK 1486/22) o treści: "Czy użyty w przepisach art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 95/312 z dnia 23 grudnia 1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG)nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE. L 2013.347.549) zwrot "korzyści" należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków", pomimo iż zagadnienie to posiada charakter zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy (wobec ustalenia przez Organ stworzenia sztucznych warunków), a posiadanie przez to pytanie charakteru zagadnienia wstępnego dla spraw angażujących weryfikowanie stworzenia sztucznych warunków przesądzone zostało między innymi w wymienionych w skardze postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji pomimo braku rozstrzygnięcia istotnego dla sprawy zagadnienia wstępnego przez wyłącznie kompetentny ku temu Sąd -Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
9. 6. naruszenie art. 98 § 1 K.p.a., poprzez wydanie w dniu [...] lutego 2026 r., przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, Postanowienia nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania, pomimo iż Skarżąca - będąca dysponentem postępowania - sformułowała wniosek o zawieszenie postępowania, a żadne okoliczności natury prawnej lub faktycznej nie sprzeciwiały się zawieszeniu postępowania, jak również zawieszenie postępowania w żaden sposób nie zagrażało interesowi społecznemu,
10. 7. z najdalej posuniętej ostrożności prawnej i wyłącznie na wypadek nie podzielenia wcześniejszych zarzutów i dokonania ustalenia, że w sprawie zostały stworzone sztuczne warunki - zaskarżonej decyzji zarzuca nadto naruszenie:
11. 1) art. 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 6 grudnia 2021 r. str. 187, ze zm.),
12. 2) art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że ustalenie stworzenia sztucznych warunków wymaganych do uzyskania korzyści z sektorowego prawodawstwa rolnego polegających na sztucznym podziale gospodarstwa w celu ominięcia mechanizmu degresywności stawek płatności bądź ominięcia limitów powierzchniowych, winno skutkować całkowitym wykluczeniem danego beneficjenta z systemów płatności w danym roku (tj. odmową wypłaty jakichkolwiek płatności bądź żądaniem zwrotu wszystkich wypłaconych płatności), podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna polegać na tym, że w przypadku ustalenia stworzenia sztucznych warunków polegających wyłącznie na sztucznym podziale gospodarstwa w celu ominięcia mechanizmów degresywności bądź limitów powierzchniowych, płatności powinny być wypłacone do wysokości ustalonych przepisami prawa limitów lub z zastosowaniem degresywnych stawek płatności (tj. odmowa wpłaty powinna dotyczyć nie całości płatności, a jedynie korzyści uzyskanej w obrębie poszczególnych płatności i wynikającej ze sztucznego podziału gospodarstwa), zaś naruszenie to w niniejszej sprawie skutkowało bezzasadną odmową przyznania Beneficjentowi wszelkich płatności,
13. 8. z najdalej posuniętej ostrożności prawnej i wyłącznie na wypadek nie podzielenia wcześniejszych zarzutów i dokonania ustalenia, że w sprawie zostały stworzone sztuczne warunki - zaskarżonej decyzji zarzuca nadto naruszenie art. 59 ust. 1 lit. d) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 6 grudnia 2021 r. str. 187, ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę do zastosowania wobec Beneficjenta sankcji administracyjnej polegającej na odmowie przyznania płatności bądź żądaniu zwrotu przyznanych płatności, podczas gdy przepis ten ma charakter kompetencyjny i przewiduje jedynie możliwość ustanowienia przez państwa członkowskie sankcji administracyjnych w prawie krajowym, a w obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej porządku prawnym brak jest przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych wprowadzających sankcję administracyjną tego rodzaju w przypadku ustalenia stworzenia sztucznych warunków, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania wobec Beneficjenta sankcji administracyjnej bez wyraźnej podstawy w prawie krajowym, a tym samym z naruszeniem zasad legalizmu oraz pewności prawa.
14. III. Skarżąca zastrzegła możliwość sformułowania w kolejnym piśmie dalszych zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji oraz przedstawienia dalszej argumentacji, w szczególności z uwagi na:
15. 1) podjęte działania zmierzające do zainicjowania przed Komisją Europejską, w trybie art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej postępowania o stwierdzenie uchybienia przez Rzeczpospolitą Polską zobowiązaniom w zakresie prawidłowego i rzetelnego stosowania przepisów o przeciwdziałaniu tworzeniu sztucznych warunków,
16. 2) oczekiwanie na podjęcie czynności procesowych przez Prokuraturę Rejonową w sprawie o sygn. akt [...], w toku której weryfikowane jest popełnienie przez funkcjonariuszy publicznych - pracowników ARiMR - przestępstwa niedopełnienia obowiązków poprzez brak zawieszenia postępowania administracyjnego w toku którego weryfikowane jest stworzenie sztucznych warunków do czasu wydania w sprawie C-470/25 orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które to postępowanie przygotowawcze karne ma znaczenie dla zarzutu z pkt. II.5. petitum niniejszej skargi.

Pełnomocnik skarżącej na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wniósł o przeprowadzenie dowodu:

1. 1) z dokumentu Uwagi na piśmie z dnia [...] października 2025 r. przedłożonego przez Komisję Europejską Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie o sygn. akt C-470/25, w którym to stanowisku Komisja Europejska - a więc autor przepisów poddanych pod wykładnię Trybunału - konkluduje, iż termin "korzyść" użyty w przepisach o przeciwdziałaniu tworzeniu sztucznych warunków należy interpretować w ten sposób, że odnosi się on wyłącznie do tej części płatności, która wynika ze sztucznego stworzenia warunków i która to część w związku z tym musi zostać nieprzyznana lub wycofana. Komisja Europejska stoi zatem na stanowisku o prawidłowości wykładni korekcyjnej przepisów o sztucznych warunkach, a tym samym potwierdzona jest zasadność zarzutu sformułowanego w pkt. 11.7 petitum niniejszej skargi,
2. 2) z dokumentu nr 9926/25 sporządzonego w Brukseli w dniu 5 czerwca 2025 r. stanowiącego konkluzje po odbytej w Warszawie, w dniach 6-7 maja 2025 r. Konferencji Dyrektorów agencji płatniczych Państw Członkowskich Unii Europejskiej, dla ustalenia, iż niektóre Państwa Członkowskie przyjęły w porządkach krajowych – na podstawie art. 59 ust. 1 lit. d) Rozporządzenia 2021/2116 - przepisy umożliwiające nakładanie sankcji administracyjnych za stworzenie sztucznych warunków, które to przepisy nie zostały przyjęte w Polsce, co przesądza o zasadności zarzutu sformułowanego w pkt. II.8 petitum niniejszej skargi,
3. 3) z dokumentów; (i) Interpelacji nr 15517 Poseł na Sejm RP Urszuli Pasławskiej do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stosowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działań informacyjnych dotyczących tzw. sztucznych warunków z dnia 23 lutego 2026 r., (ii) pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2026 r. znak WPR.wpk.058.2.2026, stanowiącego odpowiedź na ww. interpelację potwierdzenie, iż Ministerstwo ani ARiMR nie prowadzili jakichkolwiek działań informacyjnych w zakresie tego jakie działania mogą zostać zakwalifikowane jako tworzenie "sztucznych warunków", a tym samym - wobec braku definicji tego pojęcia w przepisach powszechnie obowiązujących - producenci rolni ani doradcy rolni nie wiedzieli, że działania opisane w uzasadnieniu decyzji mogą zostać zakwalifikowane jako tworzenie sztucznych warunków (brak przesłanki subiektywnej).

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 135 P.p.s.a., wniosła o uchylenie w całości decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2024 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2023.

Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) P.p.s.a, pełnomocnik strony wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne sformułowane, na podstawie Postanowienia z dnia 5 czerwca 2025 r, w toku postępowania prowadzonego przez NSA, sygn. akt I GSK 1486/22, o następującej treści: "Czy użyty w przepisach art. 4 ust 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudni 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 95/312 z dnia 23.12.1995 r.) oraz art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE.

K 2013.347.549)zwrot "korzyści" należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy też wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków’', które to postępowanie toczy się obecnie przed TSUE pod sygnaturą C-470/25.

Pełnomocnik skarżącej wskazał, że zasadność zawieszenia postępowania z uwagi na ww. postępowanie prejudycjalne opisana została w uzasadnieniu zarzutów z pkt. Il.5. i II.6. petitum niniejszej skargi.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczność powiązania Skarżącej z innymi producentami rolnymi w celu sztucznego stworzenia warunków do uzyskania nienależnych płatności, poprzez rozdysponowanie pomiędzy osoby fizyczne gruntów rolnych będących w posiadaniu T.I., z następujących akt sprawy, która została przesłana przez ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.: T.I. nr zaskarżonych decyzji: [...] z dnia [...] lutego 2026 r.

Na rozprawie w dniu 23 lipca 2026 r. Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącej o odroczenie rozprawy (pkt 1), na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. oddalić wniosek organu o przeprowadzenie dowodu (pkt 2), przeprowadzić dowód z dokumentów w postaci załączników 2 i 3 do skargi i załączników 1 i 2 do pisma z dnia [...] lipca 2026 r. (pkt 3), oraz oddalić wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania (pkt 4).

Pełnomocnik skarżącej ponowił wniosek o zawieszenie postępowania w związku z tym, że zaskarżona decyzja dotyczy stworzenia sztucznych warunków a zatem jest powiązana z zagadnieniem wstępnym, które zostanie rozpoznane przez TSUE pod sygn. akt C 470/25. Wniósł o odroczenie rozprawy do dnia 18 września 2026 r. wskazując, że jest to data wydania opinii przez Rzecznika Generalnego, która może uzasadnić zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.

Sąd postanowieniem oddalił wniosek skarżącej o odroczenie rozprawy (pkt 1), na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oddalił złożony na rozprawie wniosek o zawieszenie postępowania (pkt 2).

Pełnomocnicy skarżącej podnieśli zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a. z uwagi na brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w postaci art. 4 ust. 1 pkt a Rozporządzenia 1307/2013. Pełnomocnicy skarżącej podnieśli ponadto zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. z uwagi na to, że argumentacja dotycząca braku spełnienia przez skarżącą dopełnienia definicji rolnika pojawiła się dopiero w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Zwraca uwagę na rozdzielność definicji rolnika, gospodarstwa rolnego oraz działalności rolniczej. W jego ocenie organ I instancji nie dokonał ustalenia faktycznego czy skarżąca jest rolnikiem przez pryzmat tych definicji. Intencją pana T.I. było usamodzielnienie się finansowe swoich dzieci. W sprawie nie występuje element subiektywny świadczący o tym, że wyłącznym celem opisanej przez organ formy działalności rolniczej nie było uzyskanie korzyści.

Zwrócili również uwagę, że w okresie w którym organ dopatruje się początku tworzenia przez osoby opisane w decyzji sztucznych warunków nie było szkoleń, orzeczeń szerzej wyjaśniających tę kwestię. Wyjaśnili, że również w wypadku skarżącej intencją T.I. było zarażenie jej działalnością rolniczą w celu uzyskania dodatkowego źródła przychodu związanego z tą działalnością. T.I. nie uzyskał żadnych dodatkowych korzyści, które zdaniem organu wynikały ze stworzenia sztucznych warunków. Środki uzyskane z płatności pozostawały w gestii wnioskodawcy. Działki zgłoszone do płatności w 2015 roku nie pochodziły z dotychczasowego areału gospodarstwa pana T. i P.. U zarania powstania gospodarstwa pani A. nie było mowy o jakimkolwiek podziale gospodarstwa pana T.I.. Kumulacja zwierząt u jednego producenta wynika z unijnych przepisów dotyczących transportu zwierząt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c);2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151P.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z 134 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 135P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Spór pomiędzy stronami dotyczy zasadności odmowy przyznania skarżącej płatności bezpośrednich na rok 2023. W ocenie organów, działki zgłoszone do płatności przez skarżącą nie stanowią pojedynczego gospodarstwa, ale część większej całości, nastawionej na pozyskanie płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie przysługujące.

Sąd podziela ocenę organów obu instancji, że skarżąca nie prowadzi samodzielnego gospodarstwa rolnego. W konsekwencji, z uwagi niespełnienie definicji rolnika, nie przysługuje jej wnioskowana płatność.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przepisy prawa materialnego regulujące zagadnienie pomocy finansowej dla rolników zawarte są zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego.

Zgodnie z przepisami obecnie obowiązującej ustawy o Planie Strategicznym, poszczególne płatności wymienione w art. 25-45 oraz art. 70 par. 1 tej ustawy przyznawane są rolnikowi. Zawarta w tej ustawie definicja rolnika odsyła do tego pojęcia wskazanego w art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115.

Z kolei we wcześniej obowiązującym stanie prawnym pojęcie "rolnika" na potrzeby systemów wsparcia rolników w ramach wspólnej polityki rolnej definiował odpowiednio art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013.

Obydwie unijne regulacje wskazują, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Z kolei "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Powyższe oznacza, że definicja pojęcia "rolnik" na gruncie prawa unijnego ma charakter wieloelementowy i opiera się na koniunkcji trzech podstawowych przesłanek:

1. 1. Podmiotowej – odnoszącej się do formy prawnej (osoba fizyczna, prawna lub grupa takich osób);
2. 2. Przedmiotowo-terytorialnej (gospodarstwa) – wymagającej dysponowania składnikami majątkowymi położonymi na terytorium objętym stosowaniem Traktatów;
3. 3. Funkcjonalnej (aktywnej) – polegającej na faktycznym prowadzeniu działalności rolniczej oraz sprawowaniu bezpośredniego zarządzania gospodarstwem.

Rolnikiem, a zatem podmiotem, który może ubiegać się o przyznanie płatności, jest osoba fizyczna lub prawna (ewentualnie grupa takich osób), która:

1. - posiada odpowiednie jednostki wykorzystywane w działalności rolniczej;
2. - zarządza nimi;
3. - aktywnie prowadzi produkcję rolną.

Skupiając się na istotnej dla sprawy przesłance funkcjonalnej, Sąd doszedł do przekonania, że użyte przez prawodawcę unijnego sformułowanie "zarządzane" nie może być utożsamiane wyłącznie z biernym posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości (np. prawem własności czy umową dzierżawy). Pojęcie zarządzania na gruncie przepisów prawa rolnego wymaga sprawowania realnego, bezpośredniego i autonomicznego władztwa organizacyjno-ekonomicznego. Osoba ubiegająca się o status rolnika musi wykazać, że to ona podejmuje kluczowe decyzje gospodarcze, decyduje o doborze środków produkcji, planuje i organizuje procesy agrotechniczne oraz ponosi ekonomiczne ryzyko prowadzonej działalności.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że sama możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy dla uzyskania płatności, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie (por. m.in. wyroki NSA z 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 2249/19, z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 871/23, wszystkie orzeczenia cytowane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, który wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej nie musi polegać tylko na "własnoręcznym" prowadzeniu prac polowych, ale obejmuje również swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie, bądź przy udziale innych osób plonów, itp.

Aby otrzymać płatności do deklarowanych działek rolnych konieczne jest, aby w okresie objętym płatnością były one zarówno w posiadaniu rolnika, jak i to, by to on samodzielnie lub z pomocą innych osób prowadził na nich działalność rolniczą (posiadał decyzyjność w odniesieniu do związanych z gruntem prac polowych). Rolnik nie musi ich wykonywać osobiście, ale decyzyjność musi mieć charakter ciągły przez cały rok kalendarzowy. Konieczne jest więc stwierdzenie, czy posiadacz, który złożył wniosek o płatność, podejmował odpowiednie starania rolne w stosunku do zadeklarowanych do płatności działek (wyrok NSA z 26 lutego 2026 r., sygn. akt I GSK 1316/24).

Co również istotne, to na osobie wnioskującej o przyznanie pomocy, a nie na organie, ciąży obowiązek wykazania, że spełnia się powyższy, podstawowy warunek jej uzyskania.

Zgodnie bowiem z art. 66 ustawy o Planie Strategicznym, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności;

1. 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
2. 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
3. 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się).

Z kolei art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem w tego rodzaju postępowaniach rola organów sprowadza się do wyczerpującego rozpatrzenia, a nie do zebrania całego materiału dowodowego. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co oznacza, że organ nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy.

Nie ulega zatem wątpliwości, że podmiot składający wniosek o płatność, twierdzący, że jest rolnikiem, ma obowiązek na wezwanie organu przedłożyć dowody potwierdzające ten status.

Przenosząc oba wcześniej wymienione aspekty prawne na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ I instancji poddał w wątpliwość, czy skarżąca spełnia definicję rolnika. W kolejnych wezwaniach, w szczególności w wezwaniu z dnia [...] czerwca 2024 r., wezwano stronę do złożenia wyjaśnień oraz dokumentów dotyczących samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej w 2023 r. W ocenie Sądu z nadesłanych przez stronę dowodów nie wynika, aby samodzielnie zarządzała ona gospodarstwem rolnym, tj. sprawowała realne, bezpośrednie i autonomiczne władztwo nad składnikami majątkowymi. Wręcz przeciwnie, dowody te wskazują, że składniki wykorzystywane w prowadzeniu działalności rolniczej wchodzą w skład większej całości.

Z materiału dowodowego wynikają bowiem następujące okoliczności:

1. 1. Strona nie posiada zaplecza technicznego i niezależności wykonawczej:
2. - Strona nie posiada własnych maszyn i urządzeń rolniczych niezbędnych do przeprowadzenia zabiegów koszenia, zgrabiania, prasowania oraz transportu siana z obszaru ponad 30 ha użytków zielonych.
3. - Usługi rolnicze na rzecz Strony wykonywał T.I. (firma "T"), przy czym stawka na fakturze (ok. 85 zł/ha) była rażąco zaniżona w stosunku do cen rynkowych (200–250 zł/ha), co świadczy o braku rynkowego charakteru transakcji.
4. - Strona nie przedstawiła dowodów na sposób transportowania siana z działek kośnych na działkę nr [...], na której składowano baloty.
5. - Skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała przeprowadzenia wymaganych zabiegów agrotechnicznych na działce zadeklarowanej jako ugór.

Skarżąca współdzieli infrastrukturę, budynki i miejsce przebywania zwierząt:

1. - Formalna siedziba stada strony (działka nr [...]) pokrywa się z siedzibą stada N.J. i mieści się na gruncie należącym do T.I..
2. - Zwierzęta należące do A.D., T.I., P.I., G.I. i N.J. przebywają w tym samym budynku gospodarczym oraz na jednym, wspólnym wybiegu (działka nr [...]).
3. - Oględziny terenowe inspektorów ARiMR oraz zdjęcia lotnicze/satelitarne wykazały, że wybiegi dla poszczególnych stad nie zostały w rzeczywistości wygrodzone w sposób wykazany w Planach poprawy dobrostanu zwierząt.
4. - Opłaty za energię elektryczną oraz usługi weterynaryjne dotyczące kompleksu gospodarczego przy ul. [...] regulowane były przez T.I. lub z konta bankowego G.I..

Strona jest powiązana finansowo z innymi podmiotami tworzącymi opisany przez organ mechanizm tworzenia sztucznych warunków.

1. - W latach 2015–2018 dopłaty unijne należne stronie przekazywane były bezpośrednio na konto bankowe T.I..
2. - Od 2018 r. T.I. był pełnomocnikiem do rachunku bankowego strony i w sposób dowolny dysponował środkami z dopłat (np. przeznaczył 107 528,35 zł na spłatę zobowiązań T.I. wobec KOWR oraz dokonywał wypłat gotówkowych).
3. - Analizy Prokuratury Okręgowej (sygn. [...]) wykazały swobodne transferowanie środków z dopłat pomiędzy kontami A.D., T.I., G.I. i P.I..

Z dowodów nie wynika ekonomiczne podłoże transakcji handlowych i rentowność działalności:

1. - Obrót zwierzętami odbywał się niemal wyłącznie wewnątrz grupy powiązanych osób bez przedstawienia księgowych dowodów płatności.
2. - Faktury RR na sprzedaż zwierząt lub siana (np. wystawione przez N.J.) stanowiły fikcję księgową, gdyż wystawca w dacie transakcji nie był czynnym podatnikiem VAT.
3. - Wykazane przez stronę koszty prowadzenia działalności rolniczej przewyższały uzyskane przychody ze sprzedaży, co potwierdza, że działalność nie była prowadzona w celu wypracowania zysku.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że skarżąca nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa rolnego. Nie spełnia zatem definicji rolnika zawartej w art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115. Ustalenia faktyczne organów w tym zakresie są prawidłowe. Poprzedzone zostały wyczerpującym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego, który strona miała obowiązek dostarczyć na wezwanie organu.

Nie są zatem zasadne zarzuty naruszenia art. 75 § 1, art. 78 § 1 i 89 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym. Po pierwsze, jak już wspomniano z art. 66 ust. 2 wynika, że to wnioskodawczyni była zobowiązana przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia i to na niej spoczywał obowiązek udowodnienia faktu, że spełnia definicję rolnika. Po drugie, przeprowadzenie dowodów z przesłuchań świadków czy ich konfrontacji w trakcie rozprawy administracyjnej, nie może zastąpić oczywistych braków w podstawowej dokumentacji, jaką dysponowałaby osoba samodzielnie zarządzająca gospodarstwem rolnym, podejmująca decyzje gospodarcze i ponosząca ekonomiczne ryzyko prowadzonej działalności.

Dokonanej przez organy oceny nie zmieniają również przedłożone Sądowi dowody w postaci decyzji przyznających skarżącej płatności na 2025 rok. Kontrolowana przez Sąd sprawa dotyczy płatności na 2023 rok. Zatem decyzje wydane na podstawie stanu faktycznego ustalonego dwa lata później nie mogą mieć wpływu na ustalenia dotyczące wcześniejszego przedziału czasowego.

Wykazanie przez organy, że skarżąca nie spełnia definicji rolnika ma decydujące znaczenia dla sprawy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa wyżej płatności są przyznawane, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych z produkcją do zwierząt, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Planu, lub płatności dobrostanowej i złożył wniosek o ich przyznanie oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, jakie miałyby zostać przyznane w danym roku temu rolnikowi, przed zastosowaniem kar, w tym kar administracyjnych, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 1 Planu Strategicznego płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z koleipłatność RDST zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 Planu Strategicznego jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność RDST przysługuje do powierzchni gruntów posiadanych przez rolnika na podstawie tytułu prawnego, położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów oraz powierzchni nie większej niż 30 ha.

Zgodnie z art. 29 ust. 3, 4 i 5 Planu Strategicznego płatności związane z produkcją do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) są przyznawane rolnikowi w formie: 1) płatności do bydła, jeżeli: a) posiada samice lub samce tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki - w przypadku województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, opolskiego, podlaskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.

2) płatności do krów, jeżeli: a) posiada samice tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza 24 miesiące, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki - w przypadku województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, opolskiego, podlaskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy IRZ. Płatności do bydła są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 3 pkt 1 lit. a. Płatności do krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. a. Zgodnie z art. 36 ust. 1-3 Planu Strategicznego, płatności dobrostanowe są przyznawane, jeżeli rolnik realizuje praktyki podwyższające poziom dobrostanu zwierząt gatunków: Świnia, bydło domowe, owca domowa, koza domowa, koń domowy, kura lub indyk, których jest posiadaczem, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie, danych prowadzonej na podstawie ustawy IRZ. Za objęte wnioskiem o przyznanie płatności dobrostanowych uznaje się, zgodnie z art. 65 ust. 4 lit. f rozporządzenia 2021/2116, zwierzęta spełniające warunki przyznania tych płatności, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy IRZ.

Tym samym prawidłowo skarżącej odmówiono przyznania płatności. Skoro skarżąca nie jest rolnikiem w rozumieniu powyższych przepisów, to nie może zostać jej przyznana wnioskowana przez nią płatność.

Bez znaczenia dla prawidłowości i legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że organ w treści decyzji skoncentrował się również na wykładni art. 62 rozporządzenia 2021/2115 i rozbudował argumentację dotyczącą stworzenia w sposób sztuczny warunków niezbędnych do uzyskania płatności.

W ocenie Sądu w reżimie prawnym wspólnej polityki rolnej występuje jasna relacja i hierarchia pomiędzy brakiem statusu rolnika a klauzulą obejścia prawa (sztucznymi warunkami):

1. 1. Przesłanka podmiotowo-funkcjonalna (posiadanie statusu rolnika i prowadzenie działalności rolniczej) ma charakter pierwotny i bezwzględny. Stanowi ona podstawowy, konieczny warunek wstępny ubiegania się o jakąkolwiek formę wsparcia bezpośredniego czy obszarowego. Brak spełnienia tej definicji na etapie ustaleń faktycznych zamyka drogę do przyznania wsparcia i daje wystarczającą, samodzielną podstawę do wydania decyzji odmownej, bez potrzeby sięgania po instytucje wyższego stopnia skomplikowania ocennego.
2. 2. Instytucja "sztucznych warunków" (art. 62 rozporządzenia 2021/2116) ma z kolei charakter uzupełniający. Znajduje zastosowanie dopóty, dopóki mamy do czynienia z podmiotami, które formalnie i materialniespełniają definicję rolnika (tj. rzeczywiście prowadzą działalność rolniczą), lecz poprzez celowe zabiegi strukturalne, osobowe czy majątkowe (np. sztuczny podział gospodarstwa, pozorne transfery) zmierzają do obejścia celów prawodawstwa unijnego lub uzyskania korzyści sprzecznych z tymi celami.

Przenosząc to na grunt kontrolowanej sprawy: skoro zebrany i prawidłowo oceniony materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że Skarżąca nie sprawowała autonomicznego, realnego władztwa organizacyjno-ekonomicznego nad deklarowanymi gruntami i nie prowadziła samodzielnie działalności rolniczej (a zatem nie jest rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115), to kwestia stosowania art. 62 tego rozporządzenia stała się sprawą bezprzedmiotową i wtórną.

Poczynienie przez organ szerokich ustaleń co do istnienia mechanizmu tworzenia sztucznych warunków jest ze wszech miar zrozumiałe z punktu widzenia kompleksowej i globalnej analizy powiązań w grupie osób (co było konieczne przy ocenie całokształtu funkcjonowania gospodarstwa i relacji z podmiotami trzecimi), jednak z punktu widzenia samej skarżącej stanowiło argumentację nadmiarową. Nałożenie na skarżącą ujemnych skutków prawnych w postaci odmowy płatności znajdowało bowiem pełne i wystarczające oparcie już w samym art. 25 ustawy o Planie Strategicznym w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115.

Fakt, że organ powołał się dodatkowo na art. 62 rozporządzenia 2021/2116 i przypisał skarżącej udział w kreowaniu sztucznych warunków, w żaden sposób nie weryfikuje negatywnie samej trafności rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja odmowna – co do samego rozstrzygnięcia – w pełni odpowiada prawu.

W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwały podniesione w pkt II.1, II.2, II.7, II.8 skargi zarzuty zmierzające do podważenia ustaleń organu w zakresie wspólnictwa w mechanizmie kreowania sztucznych warunków. Skoro przesłanka ta nie stanowiła koniecznego filaru odmowy przyznania płatności Skarżącej, to ewentualne polemiki strony skarżącej z tą częścią argumentacji organu nie mogły odnieść zamierzonego skutku i doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a czy c P.p.s.a.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Naruszenie tego przepisu skarżąca dopatruje poprzez brak zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej postępowanie zmierzające do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy użyty w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 zwrot "korzyści" należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków.

Odpowiedź TSUE na to pytanie – niezależnie od przyjętej przez Trybunał interpretacji – pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Skoro odmowa przyznania płatności skarżącej wynika bezpośrednio z braku statusu rolnika, a nie z zastosowania sankcji/korekty z tytułu sztucznych warunków, to rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego nie stanowiło przeszkody (zagadnienia wstępnego) w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do wydania decyzji i jej oceny przez Sąd.

Z tych samych przyczyn Sąd oddalił wnioski skarżącej o zawieszenia postępowania.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 3) ustawy o Planie Strategicznym poprzez brak konkretnego poinformowania Beneficjenta o szeregu wyartykułowanych w zaskarżonej decyzji okolicznościach faktycznych i prawnych, które wzbudziły wątpliwość organu, które nie były nigdy komunikowane Beneficjentowi.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3) ustawy o Planie Strategicznym w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisówart. 79a orazart. 81K.p.a. nie stosuje się.

Organy od samego początku wzywały skarżącą do przedłożenia dokumentów mających potwierdzić jej niezależność i samodzielność funkcjonowania. Wynika to wprost z treści wezwań z [...] marca 2024 r., [...] czerwca 2024 r. oraz [...] stycznia 2025 r. Skarżąca miała zatem świadomość w jakim kierunku zmierza postępowanie i jaki warunek, niezbędny do przyznania płatności, jest weryfikowany. Nie sposób zatem skutecznie zarzucić organom, że nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu lub uniemożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

Zdaniem Sądu postępowanie prowadzone przez organy nie narusza również wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z tą zasadą, a także treścią art. 138 K.p.a., organ odwoławczy nie może się ograniczyć wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Rozstrzygnięcie to polega na ponownym rozpoznaniu sprawy merytorycznie w jej całokształcie w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Organ ten musi ocenić przez pryzmat zarzutów stron postępowania, czy na tle określonego stanu faktycznego, organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy także nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy, przy czym zasadą jest skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego (organ drugiej instancji uprawniony jest wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowaniadowodowego).Naruszenie tej zasady mogłoby polegać np. na przyjęciu przez organ odwoławczy odmiennego, oderwanego od przyjętego przez organ I instancji, ukierunkowania sposobu rozstrzygnięcia sprawy, sprawiającego, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy byłby niewystarczający.

W takiej sytuacji doszłoby do naruszenia nakazu dwukrotnego rozpatrzenia sprawy i ponownego merytorycznego jej ocenienia w całokształcie. Zmiana ukierunkowania sprawiłaby, że dotychczasowe postępowanie dowodowe, skoncentrowane w ramach pierwszej instancji, przestałoby być adekwatne, pozbawiając stronę możliwości skutecznego udziału i wypowiedzenia się w odniesieniu do zupełnie nowych okoliczności.

W niniejszej sprawie, pomimo tego, że organ I instancji zbudował uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia na próbie wykazania, że skarżąca w sposób sztuczny stworzyła warunki do uzyskania płatności, to istotnym elementem tej argumentacji było wskazanie niesamodzielności skarżącej w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Na tym elemencie skupiały się również wezwania organu. Także w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zwróciła się z prośbą o możliwość dołączenia dokumentacji potwierdzającej prowadzenie osobiście gospodarstwa rolnego. Wskazuje to, że skarżąca w postępowaniu przed organami obu instancji mogła przedstawić dowody i argumentację dotyczącą najistotniejszego elementu rozstrzygnięcia tj. spełnienia przez nią definicji rolnika. Z kolei oba organy przyjęły wspólną oś argumentacji, opierającą się właśnie na tym założeniu. Pozwoliło to stronie na przedstawienie adekwatnych dowodów i stanowiska na każdym etapie.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.