Uzasadnienie
- 1. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa S (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: organ odwoławczy lub Kolegium) z 29 grudnia 2025 r. nr SKO.V/428/365/2025 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
- 2. Stan sprawy.
- 2.1. Prezydent Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji) mocą decyzji z dnia 11 sierpnia 2025 r. określił skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] [...] za miesiąc czerwiec 2025 w wysokości 8.984 zł, stosując wysokość stawki opłat| podwyższonej.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. zobowiązuje właścicieli nieruchomości do gromadzenia odpadów komunalnych w sposób selektywny z podziałem na pięć frakcji: 1) szkło, 2) papier, 3) metale, tworzywa sztuczne i opakowania wielomateriałowe, 4) bioodpady i 5) niesegregowane (zmieszane) odpady. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca realizujący usługę odbioru odpadów komunalnych stwierdził, iż na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] [...] nie dopełniono obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych w pojemniku na segregowane (zmieszane) opady komunalne w dniu 23 czerwca 2025 r. i o fakcie stwierdzonego braku selektywnego i zbierania odpadów powiadomił [...] Spółdzielnię Mieszkaniową wysyłając wiadomość e-mail. Informacje o stwierdzonych nieprawidłowościach zostały również przekazane do organu zgodnie z art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 z późn. zm. – u.c.p.g.). Do organu wpłynęło również sprawozdanie z realizacji usługi w miesiącu czerwcu 2025.
W ocenie organu dokumentacja zdjęciowa potwierdza, że właściciel nieruchomości dopuścił się mieszania odpadów podlegających selektywnej zbiórce. W pojemnikach przeznaczonych na odpady niesegregowane (zmieszane) umieszczane były surowce wtórne - metale i tworzywa sztuczna kartony) oraz bioodpady.
- 2.2. Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy mocą decyzji zaskarżonej w nn. sprawie, utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. wynika, dla właścicieli nieruchomości obowiązek zbierania w sposób selektywny powstałych na terenie ich nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie. W tym zakresie regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. zobowiązuje właścicieli nieruchomości do gromadzenia odpadów komunalnych w sposób selektywny z podziałem na pięć frakcji: 1) szkło, 2) papier, 3) metale, tworzywa sztuczne, opakowania wielomateriałowe, 4) bioodpady i 5) niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne.
Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów- komunalnych podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Stosownie do art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1 wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie natomiast z art. 6ka ust. 3 ustawy, wójt, burmistrz, prezydent miast określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Z akt sprawy wynika, że strona złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] deklarując selektywną zbiórkę odpadów w B. Podmiot odbierający odpady powiadomił Prezydenta Miasta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów na nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w dniu 23 czerwca 2025 r. Powiadomienie właściciela nieruchomości nastąpiło w formie wiadomości e-mail.
Dalej organ podał, że przesłanki wszczęcia postępowania i wydania decyzji określone w art. 6ka u.c.p.g. są jasne i nie zależą od częstotliwości braku segregacji odpadów. Wydanie decyzji nie jest również uzależnione od poniesionych kosztów wywozu. Zauważono również, iż zagospodarowanie odpadów to nie tylko koszt ich wywozu, ale również utylizacji.
- 3.1. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono jej naruszenie przepisów prawa mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to art. 120, art. 121, art. 122 w zw. z art. 180 § 1, w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm. - o.p.), poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkującą błędnym przyjęciem, że bez znaczenia dla wymierzenia opłaty w podwyższonej wysokości jest częstotliwość braku segregacji odpadów oraz pominięcie, że nieselektywna zbiórka odpadów miała miejsce w pojemniku, w którym umieszcza się odpady "zmieszane", a także że wobec tego nie nastąpił w ogóle wzrost wywozu i utylizacji odpadów umieszczonych w pojemniku, w którym umieszcza się odpady "zmieszane".
Nadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- - art. 6 ka ust. 1,2 i 3 u.c.p.g. w zw. z art. 6q ust. 1 tej ustawy poprzez błędną wykładnię, a tym samym wadliwe zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy poprzez uznanie, iż Spółdzielnia nie dopełniła obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez mieszkańców gromadzących odpady komunalne na nieruchomości za miesiąc czerwiec 2025 r. i przyjęcie za prawidłowe określenie przez organ pierwszej instancji, że za czerwiec 2025 r. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosić powinna 8.984 zł oraz niezastosowanie zasady proporcjonalności,
- - art. 6 ka ust. 1 u.c.p.g. w poprzez błędną jego wykładnię, a tym samym wadliwe zastosowanie i ustalenie że na skutek nieselektywnego gromadzenia odpadów doszło do poniesienia przez Gminę wyższego kosztu zagospodarowani nieprawidłowo zebranych odpadów, co powoduje podważenie zasady zaufania obywateli do organów prowadzących postępowanie.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z pisma P S.A. z dnia 4 lipca 2025r. i pisma P S.A. z dnia 21 lipca 2025 r. - w aktach sprawy oraz uchwały nr Rady Miejskiej w B. o zmianie Uchwały Nr XXI/506/2020 Rady Miejskiej w B. w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi załączonej do skargi.
- 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
- 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia co do prawidłowości określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
- 5. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 6ka ust. 3, art. 6q ust. 1 u.c.p.g.
Stosownie do treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.).
Natomiast według art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3.
Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Z mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. dotyczy także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g. należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy o odpadach. Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
- a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
- b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości (ust. 7).
Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nieumieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce (ust. 24).
W art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej w dniu 23 czerwca 2025 r., stwierdzono w B. przy ulicy [...] [...] nieprawidłową segregację odpadów polegającą m.in. na wrzucaniu surowców wtórnych - metali i tworzyw sztucznych, kartonów oraz bioodpadów do pojemników na odpady zmieszane.
Drugą przesłanką jest powiadomienie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z akt sprawy wynika, że również i ta przesłanka została spełniona.
Trzeba także zaznaczyć, że treść przepisu art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny.
Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.c.p.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4930/21 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów.
Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Jeżeli odpady komunalne nie są gromadzone w sposób selektywny, odpowiedzialność ponoszą wszyscy mieszkańcy danej nieruchomości. Także bez znaczenia dla sprawy pozostaje to czy odpady zostały wrzucone prze osoby trzecie.
W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty.
- 6. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) oddalił skargę.