Uzasadnienie
- 1. L. J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS) z 26 listopada 2025 r., nr 2401-IEE.7192.585.2025.6.DJ, w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
- 2. Stan sprawy.
- 2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: NUS) prowadzi wobec skarżącego i jego żony postępowanie egzekucyjne. Z kolei Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. - na podstawie dalszych tytułów wykonawczych NUS - prowadzi postępowanie egzekucyjne z nieruchomości.
1 sierpnia 2025 r. w piśmie zatytułowanym: "dot. egzekucji naszego mieszkania w K." skarżący i jego żona przedstawili zdarzenia związane z powstaniem dochodzonych przez organ egzekucyjny zaległości, jak również z uczestnictwem skarżącego jako strony w postępowaniach przed organami podatkowymi, sądami administracyjnymi oraz sądami powszechnymi. Skarżący i jego żona poinformowali, że obecnie są "na etapie skargi nadzwyczajnej". Zasygnalizowali, że z tej szansy nie zrezygnują i będą nadal walczyć o swoje, nawet w strukturach Unii Europejskiej. Wskazali, że niczym nie zasłużyli na to, aby pozbawić ich mieszkania, w którym zamierzają spędzić w spokoju jesień życia. Na koniec wyartykułowali prośbę o "odstąpienie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego mieszkania, choćby do czasu rozpatrzenia naszych skarg nadzwyczajnych złożonych przez Prokuratora Generalnego jak i Rzecznika Praw Obywatelskich".
2.2. NUS postanowieniem z 29 września 2025 r., nr [...], odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W podstawie prawnej wskazał art. 56 § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132, ze zm.; dalej: u.p.e.a.).
2.3. DIAS postanowieniem z 26 listopada 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS. Wskazał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a organ egzekucyjny może je zawiesić tylko w przypadku, gdy zaistnieje któraś z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidzianych w u.p.e.a. Zaznaczył też, że zobowiązany domagając się zawieszenia postępowania egzekucyjnego musi wykazać zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. i - tylko jeżeli zajdzie którakolwiek z nich - organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia prowadzonego przez siebie postępowania. Jednocześnie stwierdzenie, że żadna z określonych ustawowo przesłanek nie zachodzi oznacza, że postępowanie egzekucyjne nie może zostać zawieszone. Katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w powołanym przepisie ma bowiem charakter zamknięty.
2.4. W skardze wskazano, że postanowienia organów obu instancji w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego są bezpodstawne. Skarżący obszernie opisał przebieg postępowań kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z., a także przebieg postępowań karnych, które m.in. wobec niego prowadzone były przed Sądem Okręgowym w K., a następnie przed Sądem Apelacyjnym w K.. W ocenie skarżącego wydane wyroki skazujące są zaprzeczeniem obiektywizmu oraz niezawisłości. Wskazał, że są to wyroki na zamówienie, mające uznać go za gangstera, który był świadomym uczestnikiem zorganizowanej grupy przestępczej.
Swoje stanowisko skarżący powtórzył w piśmie z 26 lutego 2026 r.
- 2.5. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
- 3. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
- 4. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
- 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
- 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
- 4) na żądanie wierzyciela;
- 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Poza tym, jak stanowi art. 56 § 1b u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko przedsiębiorstwu w spadku ulega zawieszeniu w całości: 1) z upływem terminu, o którym mowa w art. 12 ust. 10 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, w przypadku śmierci zobowiązanego będącego przedsiębiorcą, jeżeli nie powołano zarządcy sukcesyjnego;
- 2) w razie uchylenia postanowienia o przystąpieniu do egzekucji w stosunku do przedsiębiorstwa w spadku;
- 3) w razie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.
Stosownie art. 56 § 3 i 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie.
5. Na gruncie omawianej regulacji należy przyjąć, że organ egzekucyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w przypadku wystąpienia którejkolwiek z podstaw wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a., o ile równocześnie nie stwierdzi istnienia podstaw do odstąpienia od zawieszenia postępowania. Ocena istnienia tych podstaw jest dokonywana z uwzględnieniem stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Gdańsk 2025, art. 56 i powołane tam orzecznictwo).
Z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wprost wynika, że tylko wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego stanowi wystarczającą podstawę do jego zawieszenia.
Ustawa egzekucyjna nie przyznaje natomiast analogicznego uprawnienia zobowiązanemu. Poza tym w orzecznictwie stwierdzono, że u.p.e.a. nie normuje instytucji "wstrzymania" postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika. Uprawnienie do "wstrzymania czynności egzekucyjnych" przysługuje organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym i wynika (aktualnie) z art. 23 § 6 u.p.e.a. Może ono być wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru, czyli kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego, w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Wskazany przepis nie daje natomiast żadnych bezpośrednich uprawnień dłużnikowi poddanemu egzekucji (wyrok NSA z 8 października 1999 r., III SA 7798/98, LEX nr 46233).
6. Wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w istocie nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale stanowi oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia tego postępowania. Oświadczenie to jest podstawą do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu celem stwierdzenia, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek zawieszenia postępowania. Organ egzekucyjny jest związany zarówno w sposób pozytywny jak i negatywny treścią oraz zakresem przesłanek zawieszenia postępowania określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a., i nie ma żadnej swobody w ich stosowaniu. Przeprowadza postępowanie wyjaśniające i w przypadku stwierdzenia jednej z podstaw do zawieszenia postępowania wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania. W przypadku braku takich podstaw wydaje postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania (wyrok NSA z 2 października 2018 r., II FSK 2793/16, LEX nr 2607527).
7. Zważywszy na treść art. 56 u.p.e.a., stwierdzić należy, że nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny samo powołanie się przez zobowiązanego na wniesienie w sprawach, w których zostały wydane wobec niego decyzje wymiarowe lub wyroki karne, środka prawnego jaki stanowi skarga nadzwyczajna.
8. DIAS w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo zatem wskazał, że w art. 56 § 1 u.p.e.a. przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione. Przepis ten nie pozostawia organowi swobody co do rozstrzygania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, niż wyraźnie wskazane w ustawach (art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego.
DIAS także prawidłowo ocenił, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie zostały wymienione ani w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a., ani nie stanowią innego przypadku przewidzianego w ustawie (art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania. U.p.e.a. odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko inne ustawy mogą określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 2 października 2018 r., II FSK 2793/16, LEX nr 2607527).
- 9. Z tych powodów skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.).