Uzasadnienie
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku 4 grudnia 2025 r. wydał decyzję nr 2206-SPV.4102.113.2024, w której określił M. C. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 rok w kwocie 7.641,00 zł.
Decyzja ta została uznana za doręczoną 22 grudnia 2025 r. zatem termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 5 stycznia 2026 r. w myśl art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W dniu 12 lutego 2026 r. skarżący złożył do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku: wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz - odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 4 grudnia 2026 r., nr2206-SPV.4102.113.2024.
W odwołaniu tym skarżący wskazał, że przedmiotowa decyzja nie została skutecznie doręczona a o jej wydaniu skarżący dowiedział się dopiero 5 lutego 2026 r. w związku z powziętymi czynnościami egzekucyjnymi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 30 marca 2026 r. nr 2201-IOD-2.4102.15.2026.4 stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 4.12.2025 r., nr 2206-SPV.4102.113.2024 - zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego M. C.18 maja 2026 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie. Skarżący wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
- 2. stwierdzenie, że odwołanie skarżącego od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2025 r., nr 2206-SPV.4102.113.2024, zostało wniesione w terminie, ewentualnie - że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego,
- 3. przekazanie sprawy do rozpatrzenia odwołania organowi odwoławczemu,
- 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,
W skardze do WSA skarżący zarzucił:
- 1. naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu przed uprawomocnieniem się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, co stanowi obejście prawa i pozbawia skarżącego możliwości skutecznego obronienia swoich praw, 2, naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione w terminie, a co najmniej - gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego, co czyni postanowienie przedwczesnym i niezasadnym,
- 3. naruszenie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego decyzji z 4 grudnia 2025 r., podczas gdy w okolicznościach sprawy doręczenie to było nieskuteczne,
- 4. naruszenie art. 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez forma listy czną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, z pominięciem okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego oraz realiów funkcjonowania placówki pocztowej, 5, naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez faktyczne pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, 6, naruszenie art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez nadmierny formalizm skutkujący pozbawieniem realnej kontroli sądowej decyzji podatkowej,
- 7. dowolną ocenę stanu faktycznego i pominięcie kluczowych okoliczności zdrowotnych i życiowych skarżącego, 8, pominięcie łącznej oceny materiału dowodowego obejmującego stan zdrowia, hospitalizacje oraz realne warunki doręczenia,
- 9. naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie nierealistycznego standardu obowiązków strony w sytuacji ciężkiej choroby i braku faktycznej zdolności działania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r, poz, 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi {Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej w dalszej części "P.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania {art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a,).
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę www. trybie. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Przypomnieć należy, że istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowienia stwierdzającego wniesienie przez skarżącego po terminie ustawowym odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 4 grudnia 2025 r. doręczonej w trybie doręczenia zastępczego.
Zasady i procedury dotyczące doręczeń zostały uregulowane w rozdziale 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r., poz. 622):
Jak wskazano w art. 144 tej ustawy:
"§ 1a organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego, § 1 b. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez:
- 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r, o doręczeniach elektronicznych (-) § 1c. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma:
- 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe Zgodnie z zapisem art. 148 § 1 tej powołanej wyżej ustawy:
"Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju".
Przy czym w myśl art 149:
"W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi
Zgodnie z art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa:
"§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
- 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
- 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, § 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
§ 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Przepis art 150 Ordynacji podatkowej umożliwia zatem przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym ustawą terminie, zostało mu doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu.
Z akt sprawy wynika, że korespondencja zawierająca decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 4 grudnia 2025 r. została prawidłowo zaadresowana i wysłana na prawidłowy adres, który strona wskazała w trakcie prowadzonego postępowania przed organem pierwszej instancji.
Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana przez doręczyciela: 8 grudnia2025 r., powtórnie 16 grudnia 2025 r. ale nie została podjęta.
Sąd zatem podziela ocenę, że w tych okolicznościach - w świetle przytoczonych przepisów - decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku została skutecznie doręczona 22 grudnia 2025 r. w trybie doręczenia zastępczego - tj. z upływem 14 - dniowego okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, licząc od pierwszego dnia od zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej.
W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej należy uznać za niezasadny.
Należy także zauważyć, że powyższe przepisy nie określają okoliczności, które mogą przyczynić się do nieodebrania korespondencji przez stronę w prowadzonym postępowaniu podatkowym a jedynie wskazują procedury dotyczące zasad i terminów doręczania przesyłek.
0. ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na mocy tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Treść przepisu została sformułowana w sposób kategoryczny
1. bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Konieczne jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione odwołanie od tego rozstrzygnięcia - a w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
W niniejszej sprawie organ - zdaniem Sądu- sprostał tym wymaganiom.
Z przyczyn powyższych nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 121 § 1, art. 122, ani art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Ponadto za pozbawiony podstaw prawnych należy uznać zarzut skarżącego wydania postanowienia o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu przed uprawomocnieniem się postanowienia o przywrócenie terminu.
Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
- - ---------------------- 1 1