Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni, jako o organ egzekucyjny, na wniosek wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lęborku, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 z 26 lipca 2022 r. i nr 2213-723.715675.2022 z 10 sierpnia 2022 r., obejmujących należność z tytułu nieuiszczonego podatku VAT za m-ce IV i V 2011 roku. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Stronie 22 listopada 2022 r.
A. Z. (dalej Skarżąca) pismem z 15 kwietnia 2024 r. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 2011, wskazując, że przedmiotowe należności uległy przedawnieniu.
Organ egzekucyjny wezwał Skarżącą do sprecyzowania pisma z 15 kwietnia 2024 r. poprzez wskazanie numerów tytułów wykonawczych, które powołuje w piśmie oraz wyjaśnienie, poprzez złożenie oświadczenia, czy wniosek o umorzenie oparty został wyłącznie na wystąpieniu jednej przesłanki, określonej w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie zobowiązania na skutek przedawnienia.
W odpowiedzi na wezwanie, Skarżąca wskazała, że pismo z 15 kwietnia 2024 r. dotyczy tytułów wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 i nr 2213-723.715675.2022 oraz że wniosek oparty jest na przesłankach wynikających z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., w związku z art. 61 § 4 u.p.e.a., tj. przedawnienie zobowiązań oraz niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Skarżąca uzasadniła pismo tym, że w myśl art. 61 § 4 u.p.e.a. podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy bądź dalszy tytuł wykonawczy, a nie nowy tytuł wykonawczy
W sprawie dotyczącej umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych, postanowieniem z 26 czerwca 2024 roku nr 2208-SEE.7113.4.406.2024.14 Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie wszczęte w sprawie niedopuszczalności egzekucji w związku z przedawnieniem zobowiązań.
Postanowieniem z 28 czerwca 2024 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej zarzutu niespełnienia w tytułach wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 i nr 2213-723.715675.2022 wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Postanowienie doręczono Stronie 15 lipca 2024 roku.
Pismem z 22 lipca 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie podkreślając w jego treści, że żaden przepis u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., nie uprawniał wierzyciela do wydania ponownych tytułów wykonawczych, obejmujących należności, co do których uprzednio wydano już tytuły wykonawcze, zaś ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, umorzonego uprzednio z uwagi na bezskuteczność egzekucji, winno nastąpić tylko na podstawie jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego. Strona wskazała nadto, że także przepisy u.p.e.a. obowiązujące po tej dacie nakazują prowadzić postępowanie egzekucyjne w oparciu o dotychczasowy tytuł wykonawczy lub dalszy tytuł wykonawczy.
Postanowieniem z 6 września 2024 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowieni Dyrektor wskazał, że przedmiotem kontroli organu było postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 28 czerwca 2024 roku, którym organ ten odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 z 26 lipca 2022 roku i nr 2213-723.715675.2022 z 10 sierpnia 2022 roku, obejmujących zobowiązanie w podatku od towarów i usług za m-ce kwiecień i maj 2011 r.
Na to postanowienie Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z 15 stycznia 2025 roku, sygn. akt I SA/Gd 890/24, uchylił postanowienie organu z 6 września 2025 r.
W uzasadnieniu WSA w Gdańsku wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od 20 lutego 2021 r. wskazane jest w jaki sposób należało wszcząć ponowną egzekucję w sytuacji zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 u.p.e.a. Ustawodawca użył sformułowania "dotychczasowy tytuł wykonawczy", co w ocenie Sądu oznacza, że jest ona kontynuacją egzekucji umorzonej wcześniej, prowadzonej na podstawie pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego. Przy czym na marginesie zaznaczenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły wskazane w art. 26c § 1 u.p.e.a. podstawy do wystawienia dalszego tytułu wykonawczego, o którym również mowa w art. 61 § 4 u.p.e.a. jako podstawie ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej.
Reasumując, Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wystawienie nowych tytułów wykonawczych nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną A. Z. od powyższego wyroku, wyrokiem z 12 września 2025 r. w sprawie III FSK 497/25 oddalił skargę kasacyjną Skarżącej. NSA stwierdził, że podnoszone w skardze kasacyjnej zbadanie kwestii przedawnienia obowiązku objętego wymienionymi tytułami wykonawczymi wykraczało poza granice przedmiotowej sprawy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu zażalenia, przy uwzględnieniu wytycznych wyroku WSA w Gdańsku, postanowieniem z 5 lutego 2026 r. uchylił postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 28 czerwca 2024 roku i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 z 26 lipca 2022 roku i nr 2213-723.715675.2022 z 10 sierpnia 2022 roku.
Organ odwołwczy wskazał, że zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postepowania zawartych ww. wyroku WSA w Gdańsku, który stwierdził m.in., że w rozpatrywanej sprawie wystawienie nowych tytułów wykonawczych nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, a podniesione w skardze zarzuty dokonania przez organ błędnej wykładni art. 61 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) okazały się zasadne - co skutkowało nieprawidłową oceną ziszczenia się wskazanych we wniosku Skarżącej z 15 kwietnia 2024 r. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ przedstawił, że w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie obowiązków objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny postanowieniem z 26 czerwca 2024 r. umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte w przedmiotowej sprawie - z uwagi na fakt, że okoliczność ta była już przedmiotem oceny organów, zaś rozstrzygnięcia tego Skarżąca nie zaskarżyła.
Dyrektor wskazał, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny w celu dochodzenia zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce kwiecień i maj 2011 roku (objętych tytułami wykonawczymi nr 2213-723.662311.2022 z 26 lipca 2022 roku i nr 2213-723.715675.2022 z 10 sierpnia 2022 roku) prowadził uprzednio do majątku Skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr 1239/2016 i 1240/2016 z 9 listopada 2016 r. Przy czym postępowanie to zostało umorzone postanowieniem z 5 września 2019 r. na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. z uwagi na bezskuteczność egzekucji.
Na skutek ujawnienia majątku Skarżącej, z którego było możliwe prowadzenie egzekucji, celem dochodzenia zobowiązań dot. nieuiszczonego podatku od towarów i usług za m-ce kwiecień i maj 2011 roku, wierzyciel wystawił nowe tytuły wykonawcze nr 2213-723.662311.2022 z 26 lipca 2022 r. i nr 2213-723.715675.2022 z 10 sierpnia 2022 r. i wszczął na ich podstawie postępowanie egzekucyjne. Na mocy natomiast art. 61 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 roku, tj. w czasie, kiedy nastąpiło ujawnienie majątku Skarżącej, umożliwiającego ponowne wszczęcie egzekucji), w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a. ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego było możliwe jedynie: Stosownie z kolei do treści przepisu art. 61 § 4 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 roku): podstawą ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej jest dotychczasowy tytuł wykonawczy albo dalszy tytuł wykonawczy, zaś do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o wszczęciu egzekucji administracyjnej, z tym że zamiast odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu doręcza się zawiadomienie organu egzekucyjnego o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej.
Organ wskazał, że możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego do majątku Skarżącej celem wyegzekwowania należności, które były już przedmiotem uprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego umorzonego wobec jego nieskuteczności, istniała zatem wyłącznie na podstawie pierwotnie wystawionych tytułów wykonawczych.
Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora z 5 lutego 2026 roku, zarzuciła naruszenie przez organ przepisów art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 70 O.p. poprzez uznanie, że prowadzenie egzekucji jest dopuszczalne na podstawie pierwotnie wystawionych tytułów wykonawczych.
W ocenie Skarżącej organ pominął istotę sprawy, gdyż w złożonym wniosku z 15 kwietnia 2024 r. strona domagała się umorzenia całego postępowania, dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r., wskazując na przedawnienie tych należności. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, odnosząc się do zarzutów skargi, podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na obecnym etapie postępowania kwestią sporną niniejszej sprawy administracyjnej, jest kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości z powodu przedawnienia, nie zaś jedynie umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie nowych tytułów wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 z 26 lipca 2022 r. i nr 2213-723.715675.2022 z 10 sierpnia 2022 r
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie administracyjnej wypowiadały się sądy obu instancji i ponownie zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji rozpoznawał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 15 stycznia 2025 r. w sprawie I SA/Gd 890/24 stwierdził, że ponowną egzekucję w sytuacji zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 u.p.e.a. prowadzić można jedynie na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego, co w ocenie tego Sądu oznacza, że jest ona kontynuacją egzekucji umorzonej wcześniej, prowadzonej na podstawie pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego i nie można uznać za prawidłowe wystawienie nowych tytułów wykonawczych oraz prowadzenie na ich podstawie postępowania egzekucyjnego.
Zatem sąd w sprawie niniejszej związany wyżej wskazaną oceną prawną, uznał za prawidłowe umorzenie przez organ odwoławczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ponownie wystawionych czyli nowych tytułów wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 z 26 lipca 2022 roku i nr 2213-723.715675.2022 z 10 sierpnia 2022 r.
Jak również zważywszy na wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 września 2025 r. w sprawie III FSK 497/25, że zbadanie kwestii przedawnienia obowiązku objętego wymienionymi tytułami wykonawczymi wykraczało poza granice przedmiotowej sprawy, stąd też zarzut Skarżącej, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone w całości z uwagi na przedawnienie, w ocenie sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, jest chybiony. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez oba ww. sądy, zakres niniejszej sprawy administracyjnej ograniczał się wyłącznie do zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie wniosku Skarżącej z 15 kwietnia 2024 r. i jego doprecyzowania w odpowiedzi na wezwanie organu, gdzie Skarżąca wskazała, że pismo z dotyczy tytułów wykonawczych nr 2213-723.662311.2022 i nr 2213-723.715675.2022.
Zatem w sprawie niniejszej, sąd zarzut przedawnienia uznał za bezzasadny, jako wykraczający poza niniejszą sprawę.
W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie niniejszej, zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a. i mutatis mutandi przewidziana w art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie.
Mieć należy także uwadze, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
Nie można zatem uznać zasadności zarzutu, że w sprawie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w pełnym zakresie, tj. prowadzonego na postawie pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego a zasadne było umorzenie postępowania egzekucyjnego jedynie co do nowych tytułów wykonawczych.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) oddalił skargę jako bezzasadną.