Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 1 września 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 259/26

Uzasadnienie

1. 1. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 stycznia 2026 r. nr 2201-IEW.4123.63.2025/EP Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 220 § 2 art. 107 § 1 i § 2 pkt 1 i 2, art. 108 § 1, art. 108 § 2 pkt 2 lit. a, art. 116 § 1 i § 2, art. 70 § 6 pkt 1, art. 70 § 7 pkt 1, art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako: "O.p."), art. 11 ust. 1, 1a i 2m art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm., dalej jako: "p.u."), po rozpatrzeniu odwołania L. B. (dalej jako: "Skarżący", "Strona") od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej jako: "Naczelnik US", "organ I instancji") z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr 2207-SEW.4123.5.2025.34 orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości P. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r. w łącznej wysokości 1.092.018,40 wraz z odsetkami za zwłokę (658.077,00 zł) i kosztami postępowania egzekucyjnego(40,00 zł.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
2. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
3. 2.1. P. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka") nie uregulowała podatku od towarów i usług od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni decyzją z dnia 22 marca 2024 r. określił zobowiązanie podatkowe za okresy od grudnia 2019 r. do września 2020 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązania za wskazane okresy podatkowe w wysokości odpowiadającej 100% kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane.

Spółka nie wpłaciła zobowiązań wynikających z powyższej decyzji, w konsekwencji czego kwoty powyższych zobowiązań stały się zaległością podatkową. W związku z brakiem wpłaty wierzyciel Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku wystawił w dniu 28 czerwca 2024 r. tytuł wykonawczy nr [...] i skierował go do organu egzekucyjnego.

Wobec bezskuteczności egzekucji Naczelnik US postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2024 r. umorzył postępowanie egzekucyjne objęte wyżej wskazanym tytułem wykonawczym.

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2025 r. Naczelnik US wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Postanowienie doręczone zostało Stronie dnia 23 kwietnia 2024 r.

2.2. Decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr 2207-SEW.4123.5.2025.34 Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku orzekł o solidarnej ze spółką P. Sp. z o.o. NIP [...] odpowiedzialności, jako byłego prezesa zarządu tej spółki za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi za poszczególne okresy rozliczeniowe.

Odnosząc się do bezskuteczności egzekucji, Naczelnik US wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 czerwca 2024 r. nr [...] organ egzekucyjny nie ustalił rachunków bankowych dłużnika, na których znajdowałyby się możliwe do wyegzekwowania środki pieniężne. Zajęte rachunki bankowe nie wykazywały obrotów lub zostały zamknięte. Nie ustalono kontrahentów Spółki, którzy posiadaliby wobec niej możliwe do wyegzekwowania wierzytelności. Ustalono, że Spółka nie posiada mienia ruchomego, pojazdów mechanicznych, nieruchomości oraz innych praw majątkowych możliwych do wyegzekwowania. Ostatni znany adres siedziby Spółki jest adresem wirtualnego biura. Ponadto adres rejestracyjny Spółki został wykreślony z KRS z dniem 16 listopada 2023 r.

Dalej Naczelnik US ustalił, że Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań wobec Skarbu Państwa począwszy od nieuiszczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. w kwocie 189.901,00 zł, styczeń 2020 r. w kwocie 88.664,00 zł. Termin płatności najwcześniej wymagalnego zobowiązania upłynął dnia 27 stycznia 2020 r., natomiast kolejnego dnia 25 lutego 2020 r. Ww. zobowiązania stały się zaległościami odpowiednio w dniach: 28 stycznia 2020 r. oraz 26 lutego 2020 r.

Spółka posiada również nieuregulowane zobowiązania z tytułu składek ZUS wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej kwocie 24.513,58 zł. Zaległości wobec ZUS obejmują okresu od października 2021 r. do marca 2022 r. i od listopada 2022 r. do lutego 2023 r. Zatem zobowiązania wobec Naczelnika US powstały wcześniej.

Organ I instancji podkreślił, że Spółka w latach 2019-2019 była wypłacalna, gdyż ogólna wartość aktywów w tych latach przewyższała wartość zobowiązań. Problem z wypłacalnością pojawił się z początkiem 2020 r., zatem w tej sprawie jako pierwsza zaistniała przesłanka zaprzestania płacenia długów, tj. zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. i styczeń 2020 r.

Zdaniem Naczelnika US, wniosek o ogłoszenie upadłości należało złożyć najpóźniej 26 czerwca 2020 r., tj. w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, czyli w terminie 30 dni po upływie 3 miesięcy od pierwszego dnia opóźnienia w zapłacie drugiego z kolei zobowiązania. Jak wynika z akt sprawy, Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości.

Naczelnik US wskazał, że Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...] i jak wynika z wpisów w tym rejestrze, Skarżący pełnił w niej funkcję prezesa zarządu w okresie od dnia 30 sierpnia 2017 r. do dnia 22 lutego 2021 r. Natomiast, jak wynika z dokumentów zawartych w aktach rejestracyjnych Spółki, tj. aktu notarialnego z dnia 21 lipca 2017 r., Repertorium

A nr [...], dotyczącego zawarcia umowy Spółki, wynika, że Strona pełniła tę funkcję od dnia 21 lipca 2017 r., tj. od dnia zawiązania Spółki do dnia 28 stycznia 2021 r.

Naczelnik US uznał więc, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. oraz okresy od stycznia do lipca 2020 r. i za wrzesień 2020 r., a także w czasie, w którym wystąpiła przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Strona nie podjęła jednak we właściwym czasie żadnych czynności zamierzających do zgłoszenia tego wniosku.

Następnie organ I instancji stwierdził, że brak jest jakichkolwiek dowodów uzasadniających odstąpienie od orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za wskazane zaległości podatkowe Spółki. Egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Nie ulega również wątpliwości, że termin płatności zaległości upłynął w czasie pełnienia przez Stronę funkcji prezesa zarządu tej Spółki. W sprawie tej nie zaistniała żadna z przesłanek egzoneracyjnych, bowiem Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło bez jego winy oraz że istnieje mienie Spółki umożliwiające zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części.

1. 2.3. Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia 22 stycznia 2026 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej zostało wszczęte dnia 23 kwietnia 2025 r., natomiast decyzja Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z dnia 22 marca 2024 r. określająca Spółce wysokość podatku od towarów i usług od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę została doręczona dnia 10 kwietnia 2024 r., tj. przed dniem wszczęcia postępowania w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Strony.

Dyrektor IAS zauważył, że z akt sprawy wynika, że w wyniku zajęć rachunków bankowych (P1. S.A., B. S.A.) nie zaspokojono zaległości będących przedmiotem niniejszego postępowania. Spółka nie posiada nieruchomości, pojazdów, wierzytelności oraz innych praw majątkowych. Spółka ta nie prowadzi działalności pod adresem siedziby (biuro wirtualne). Ostatnie zeznanie Spółka złożyła za 2022 r. Ponadto adres rejestracyjny Spółki został dnia 16 lipca 2023 r. wykreślony z KRS.

Ze sprawozdań finansowych Spółki złożonych za lata 2017-2019 wynika, że jej zobowiązania nie przekroczyły wartości majątku Spółki. Natomiast Spółka zaprzestała regulowania swoich publiczno-prawnych zobowiązań począwszy od dnia 26 lutego 2020 r. (25 luty 2020 r. termin płatności drugiego z kolei nieuregulowanego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. (pierwsze nieuregulowane zobowiązanie powstało z tytułu nieuregulowania podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r.) Organ II instancji uznał, że podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiły z dniem 27 maja 2020 r., ponieważ był to pierwszy dzień po upływie trzech miesięcy od opóźnienia w zapłacie jej drugiego z kolei zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. Zatem Spółka powinna w 30-dniowym terminie wskazanym ustawą prawo upadłościowe i naprawcze, tj. licząc od dnia 27 maja 2020 r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Spółka nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości.

Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nie uprawdopodobnił ani w postępowaniu przed organem I instancji, ani przed organem odwoławczym, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał również mienia należącego do Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Ciężar wykazania istnienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. spoczywa na członku zarządu, który zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności.

Zdaniem Dyrektora IAS powołane przez Skarżącego okoliczności posiadania przez Spółkę majątku w czasie pełnienia przez niego funkcji w zarządzenie pozostają bez wpływu na orzeczenie odpowiedzialności Strony za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez Stronę obowiązków członka zarządu, zwłaszcza, że egzekucja wobec majątku Spółki okazała się w całości bezskuteczna. W zakresie obowiązków Skarżącego jako członka zarządu, była kontrola terminowości regulowanych zobowiązań. W tej sytuacji niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu. Przy czym dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Nieistotny jest też rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego.

Następnie organ II instancji wskazał, że w toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że Spółka nie była uprawniona do odliczania podatku naliczonego z fikcyjnych faktur zakupu, czyli faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

W czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r., Skarżący pełnił jednoosobowo obowiązki członka zarządu Spółki. Jak wynika z akt sprawy, dnia 3 października 20218 r. Skarżący udzielił pełnomocnictwa J. B1. do reprezentowania Spółki w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, we wszystkich sprawach dotyczących tej działalności oraz do dokonywania wszelkich czynności prawnych z tym związanych, w tym do zawierania wszelkich umów, kontraktów, w szczególności umów sprzedaży, umów ubezpieczenia, agencyjnych, pośrednictwa, umów zleceń, umów o pracę, umów najmu z osobami i na warunkach według uznania pełnomocnika oraz wypowiadania i rozwiązywania tych umów, podpisywania faktur VAT. Zdaniem organu odwoławczego, przekazanie prowadzenia spraw Spółki innym podmiotom bądź osobom nie stanowi podstaw do wyłączenia odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 O.p.

Końcowo Dyrektor IAS stwierdził, że zaległości Spółki w podatku od towarów i usług od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r. nie uległy przedawnieniu. Dnia 9 listopada 2020 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem wobec Spółki przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku śledztwa, postanowieniem nr PR 3 Ds.223.2020 w sprawie uszczuplenia w okresie czasu nie wcześniej niż 19 kwietnia 2019 r. do dnia 9 listopada 2020 r. podatku VAT poprzez podanie nieprawdziwych danych w deklaracjach, wystawianie i posługiwanie się nierzetelnymi fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Postępowanie to jest nadal w toku. Decyzja o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego została wydana przed upływem 5-letniego okresu powstania zaległości w podatku od towarów i usług za od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r.

3. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty oraz o zwolnienie w całości Skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, w tym opłaty od skargi, albowiem Skarżący nie jest w stanie uiścić tych kosztów bez poniesienia uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ewentualnie pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty, o zwolnienie w całości Skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, w tym opłaty od skargi, albowiem Skarżący nie jest w stanie uiścić tych kosztów bez poniesienia uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny oraz o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia sprawy.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. I. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
2. 1) naruszenie art. 116 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności skarżącego L. B. za zaległości podatkowe spółki P. Sp. z o.o., mimo że w sprawie występowały przesłanki egzoneracyjne zwalniające Skarżącego z odpowiedzialności, w szczególności:
3. a) w okresie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki, tj. od 21.07.2017 r. do 28.01.2021 r. nie ziściły się przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż spółka posiadała znaczny majątek, prowadziła działalność gospodarczą i regulowała zobowiązania;
4. b) ewentualnie niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy Skarżącego, gdyż powstanie zobowiązania podatkowego mogło być następstwem popełnienia przez osoby trzecie czynu zabronionego, co jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku pod sygn.PR 3 Ds. 233.2020, w którym Skarżący nie posiada statusu podejrzanego, ani strony postępowania;
5. 2) naruszenie art. 118 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji w zakresie zaległości podatkowej, pomimo że odpowiedzialność osoby trzeciej w tym zakresie uległa przedawnieniu;
6. II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
7. 1) naruszenie art. 197 § 1 w zw. z art. 122, art. 180, art. 181 oraz art. 187 O.p. poprzez bezzasadne odmówienie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów przedsiębiorstw, mimo że ustalenie momentu niewypłacalności Spółki oraz właściwego czasu zgłoszenia wniosku o upadłość wymaga wiadomości specjalnych;
8. 2) naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez brak wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez bezzasadne odmówienie przeprowadzenia dowodu z ksiąg handlowych i rachunkowych Spółki, ewidencji środków trwałych i obrotowych oraz dokumentacji finansowej Spółki;
9. 3) naruszenie art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i pominięcie istotnych faktów wskazujących na dobrą kondycję finansową Spółki;
10. 4) naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez brak inicjatywy dowodowej organu w zakresie ustalenia okoliczności wynikających z postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Gdańsk-Wrzeszcz.
11. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
12. 5. W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2026 r. Skarżący podtrzymał w całości skargę, wszystkie podniesione w niej zarzuty oraz wnioski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

1. 6.1. Skarga jest niezasadna.

1. 6.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS.

6.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki, solidarnie z tą Spółką, za jej zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. oraz za wskazane miesiące od stycznia do września 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika zakreślają przepisy Rozdziału 15 Działu

III Ordynacji podatkowej zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Na podstawie art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p. osoby trzecie odpowiadają także za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności są, w myśl art. 116 § 1 O.p., członkowie zarządu. Zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Jak stanowi § 2, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w art. 116 § 4 O.p.

Dyspozycja art. 116 O.p. obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe, oraz przesłanki negatywne, tzw. egzoneracyjne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

W orzecznictwie wskazuje się, że organ podatkowy, który orzeka o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe, jest zobowiązany wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość, oraz bezskuteczność egzekucji wobec spółki, natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyroki NSA z 2 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2432/21, z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 394/14, z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GSK 892/14, z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1955/15, z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1044/16; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest kontrolowana w postępowaniu sądowym.

6.4. Odnosząc się do kwestii ziszczenia się pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki należy na wstępie zauważyć, że okoliczność pełnienia przez Skarżącego funkcji Prezesa zarządu Spółki od dnia 21 lipca 2017 r. do dnia 28 stycznia 2021 r. jest bezsporna. Powyższe znajduje także potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Przesłankę tę słusznie uznano zatem za spełnioną. Jak wynika z powyższego, Skarżący pełnił obowiązki Prezesa zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań Spółki wymienionych w decyzji w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

Zaległości podatkowe Spółki objęte postępowaniem to zaległe należności w podatku od towarów i usług od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r. i wrzesień 2020 r. Egzekucja powyższych należności z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawił ustalenia poczynione co do majątku Spółki w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie którego stwierdził, że spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji. Spółka nie posiadała majątku ruchomego, nieruchomego i innych praw majątkowych, z których można by skutecznie zaspokoić zaległości będące przedmiotem niniejszej sprawy.

W konsekwencji powyższego organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 7 maja 2024 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki.

Z uwagi na powyższe okoliczności organ zasadnie uznał, że brak jest realnych możliwości zaspokojenia wierzyciela w znacznej części, a w konsekwencji wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji.

6.5. Przechodząc do istoty sporu w pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 118 § 1 O.p., nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat (...).

Najstarsza zaległość z tytułu podatku od towarów i usług tj. za grudzień 2019 r. powstała w styczniu 2020 r. (termin płatności zobowiązania 27 stycznia 2020 r.), zatem okres jej przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2025 r. Natomiast decyzja organu pierwszej instancji o odpowiedzialności Skarżącego z dnia 7 sierpnia 2025 r. (doręczona w dniu 28 sierpnia 2025 r.), została wydana przed upływem 5-letniego okresu powstania zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. oraz poszczególne miesiące 2020 r., dlatego też wbrew twierdzeniu skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 118 § 1 O.p.

Zaznaczyć należy również, że organ odwoławczy wskazał, że nie doszło do przedawnienia zaległości podatkowej Spółki, bowiem w dniu 9 listopada 2020 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem wobec Spółki przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku śledztwa w sprawie uszczuplenia w okresie czasu nie wcześniej niż 19 kwietnia 2019 r. do dnia 9 listopada 2020 r. podatku VAT poprzez podanie nieprawdziwych danych w deklaracjach, wystawianie i posługiwanie się nierzetelnymi fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Jak wskazał organ II instancji, postępowanie to jest nadal w toku.

6.6. Przechodząc do kolejnej kwestii spornej Sąd stwierdza, że prawidłowo organy uznały, iż Skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanki egzoneracyjnej wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit.a tj. zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości (lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenia układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu).

Badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu) jest przesłanką obiektywną, ustalaną na podstawie okoliczności faktycznych każdej sprawy. Wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociażby częściowego, zaspokojenia z majątku spółki.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ocena czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów ustawy – Prawo upadłościowe (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09, CBOSA).

Stosownie zatem do art. 10 p.u., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 P.u., dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a). Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (ust. 2).

Wykładnia powyższych przepisów wskazuje, że dla stwierdzenia niewypłacalności dłużnika wystarczające jest ziszczenie się tylko jednej z dwóch enumeratywnie wymienionych w nich podstaw: utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań lub przekroczenie przez zobowiązania pieniężne wartości majątku. W sytuacji zaś, kiedy wystąpi podstawa do ogłoszenia upadłości, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 P.u.).

Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2 przywołanej ustawy).

Z kolei, badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu) jako przesłanki obiektywnej dokonuje się w kontekście ustaleń faktycznych, tj., kiedy spółka zaprzestała płacenia długów lub kiedy nastąpił stan, w którym jej zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku. Wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, żeby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociażby częściowego, zaspokojenia z majątku spółki.

Ze sprawozdań finansowych Spółki złożonych za lata 2017-2019 wynika, że zobowiązania Spółki nie przekroczyły wartości majątku Spółki, czego również nie kwestionowały organy podatkowe.

Natomiast organy uznały, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka niewypłacalności w związku z brakiem wykonywania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Bowiem jak wynika z akt sprawy, pierwszym nieuregulowanym przez Spółkę w terminie płatności zobowiązaniem był podatek od towarów i usług za grudzień 2019 r. Natomiast drugim z kolei zobowiązaniem nieuregulowanym w terminie płatności był podatek od towarów i usług za styczeń 2020 r. W konsekwencji Spółka zaprzestała regulowania swoich publicznoprawnych zobowiązań począwszy od dnia 26 lutego 2020 r., bowiem 25 lutego 2020 r. upłynął termin płatności drugiego z kolei nieuregulowanego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r. Uznać zatem należy, że podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpiły z dniem 27 maja 2020 r., ponieważ był to pierwszy dzień po upływie trzech miesięcy od opóźnienia w zapłacie drugiego z kolei zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2020 r.

W związku z powyższym, zarząd Spółki powinien był w 30-dniowym terminie wskazanym w ustawie prawo upadłościowe licząc od dnia 27 maja 2020 r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, Spółka nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości.

Podkreślenia również wymaga, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.). Mimo istnienia wynikającego z art. 21 § 2 O.p. swoistego domniemania, że podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, nie można przyjąć, że wysokość zobowiązania wykazanego w deklaracji ma charakter ostateczny i niezmienny, zważywszy na możliwość skorygowania deklaracji czy też wynikające z art. 21 § 3 O.p. uprawnienie organu podatkowego do określenia wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie innej, niż wynikała z deklaracji podatkowej. Zobowiązanie powstaje z mocy prawa i jeżeli zostanie prawidłowo obliczone i zapłacone przez podatnika, organ nie podejmuje jakichkolwiek działań związanych z jego realizacją.

Natomiast podatnik jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia (z reguły w deklaracji) kwoty podatku w drodze tzw. samoobliczenia. Decyzja wydana na podstawie art. 21 § 3 O.p. ma charakter deklaratoryjny, ponieważ określa wysokość zobowiązania, które już powstało wcześniej z mocy prawa. Wydanie takiej decyzji oznacza jedynie, że organ podatkowy zakwestionował samoobliczenie podatku dokonane przez podatnika i w ramach przysługujących mu uprawnień i obowiązków - określił wysokość zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa. Dlatego badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego, kiedy był właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji. Stanowisko takie zostało poparte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, CBOSA).

W ocenie Sądu, Skarżący również nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.

Zdaniem Skarżącego organ w sposób całkowicie dowolny ustalił moment niewypłacalności Spółki. Wbrew ustaleniom organu Spółka w okresie, gdy pełnił funkcję Prezesa zarządu posiadała środki pieniężne w wysokości 241.719,15 zł, była właścicielem nieruchomości w B1. przy ul. [...] o wartości 1.235.000 zł, posiadała liczne wierzytelności oraz majątek ruchomy oraz prowadziła działalność budowlaną i realizowała kontrakty. Skarżący zwrócił również uwagę, że prawidłowe ustalenie momentu powstania niewypłacalności spółki stanowi kluczową przesłankę oceny, czy w trakcie, gdy Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu, ziściły się przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu przepisów Prawo upadłościowe, a tym samym czy spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności członka zarządu określone w art. 116 O.p.

Powoływane przez Skarżącego okoliczności posiadania przez Spółkę majątku w czasie pełnienia przez niego funkcji Prezesa Zarządu pozostają bez wpływu na zasadność stwierdzenia w niniejszej sprawie powstania stanu niewypłacalności Spółki i braku złożenia we właściwym czasie wniosku o upadłość.

Bowiem jak już wskazano powyżej dla stwierdzenia niewypłacalności dłużnika wystarczające jest ziszczenie się tylko jednej z dwóch enumeratywnie wymienionych podstaw. W rozpatrywanej sprawie podstawą stwierdzenia stanu niewypłacalności Spółki jest utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 P.u.).

1. 6.7. Również strona nie wykazała, że w sprawie zaistniała przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit.b O.p., polegająca na braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.

Wskazać należy, że treść przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. wskazuje, że w zamiarze ustawodawcy, od odpowiedzialności za zaległości podatkowe uwalnia członka zarządu obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie. Rozważając kryterium braku winy jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Członek zarządu winien wykazać brak winy, czyli udowodnić swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 385/11). Przesłanka braku winy, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. dotyczy zarówno winy umyślnej, jak i nieumyślnej, a tej ostatniej zarówno w postaci lekkomyślności, jak i niedbalstwa (por. wyrok NSA z 12 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2614/15).

O "braku winy", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., w sytuacji niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wynikają wprost z powoływanych wcześniej przepisów prawa upadłościowego. Powoływane przez Skarżącego okoliczności o posiadanym majątku przez Spółkę w czasie pełnienia przez niego funkcji Prezesa Zarządu tej Spółki pozostają bez wpływu na orzeczenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez Stronę obowiązków członka zarządu, w świetle dokonanych ustaleń, gdy organ w niniejszej sprawie nie kwestionował sytuacji finansowej spółki, czy posiadanego majątku, lecz stwierdził istnienie stanu niewypłacalności Spółki poprzez brak wykonywania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych przez okres przekraczający trzy miesiące.

Również okolicznością zwalniająca z odpowiedzialności nie jest podnoszony przez stronę brak wiedzy o ewentualnych nieprawidłowościach oraz prowadzenie postępowania karnego przez Prokuraturę Rejonową Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku pod sygn. PR 3 Ds. 233.2020, w którym Skarżący nie posiada statusu podejrzanego ani strony postępowania. W skardze Strona wskazała, że ewentualne niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy, gdyż powstanie zobowiązania podatkowego mogło być następstwem popełnienia przez osoby trzecie czynu zabronionego, co jest przedmiotem prowadzonego postępowania karnego.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący w dniu 3 października 2018 r. udzielił pełnomocnictwa J. B1. do reprezentowania Spółki w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, we wszystkich sprawach dotyczących tej działalności oraz do dokonywania wszelkich czynności prawnych z tym związanych, w tym do zawierania wszelkich umów, kontraktów, w szczególności umów sprzedaży, umów ubezpieczenia, agencyjnych, pośrednictwa, umów zleceń, umów o pracę, umów najmu z osobami i na warunkach według uznania pełnomocnika oraz wypowiadania i rozwiązywania tych umów, podpisywania faktur VAT. Skarżący podczas przesłuchania w toku przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej wskazał, że zajmował się jedynie logistyką, tzn. rozwożeniem pracowników na budowy.

Należy podkreślić, że uregulowana w art. 116 § 1 i § 2 O.p. odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od kryterium formalnego, jakim jest pełnienie funkcji członka zarządu, a nie od faktycznie wykonywanych czynności. Ustawodawca w żaden sposób nie różnicuje w art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialności tych członków zarządu, którzy w rzeczywistości zajmują się sprawami osoby prawnej i tych, którzy zajmują bierną postawę. Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki.

W orzecznictwie wskazuje się, że dobrowolne ograniczenie zakresu swojego działania, niewypełnianie obowiązków, brak zainteresowania sprawami spółki czy też ustalony pomiędzy członkami zarządu zakres obowiązków - nie stoi na przeszkodzie orzekaniu o odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 O.p. (np. NSA w wyroku z 17 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 485/22). Ustawa nie uzależnia odpowiedzialności członka zarządu od zakresu faktycznie wykonywanych czynności. Członek zarządu, który godzi się na zajmowanie się sprawami finansowymi spółki przez inne podmioty, i nie kontroluje tych działań, przyjmuje na siebie ryzyko poniesienia odpowiedzialności za nieprawidłowości jakie mogą w tym zakresie wystąpić. Trzeba przy tym zauważyć, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, członek zarządu może w każdym czasie zrezygnować ze swojej funkcji.

Udzielenie pełnomocnictwa do działania nie pozbawia Skarżącego odpowiedzialności za stan finansów Spółki i złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ograniczenie swojego działania w Spółce do określonych zadań nie zwalnia Strony z ciążących na niej obowiązków. Należy podkreślić, że obowiązkiem członka zarządu jest m.in. kontrola terminowości regulowanych zobowiązań. Dlatego też należy uznać, że niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku stanowi zawinione zaniechanie obowiązków członka zarządu. Przy czym dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak również jaka była przyczyna ich niewykonywania. Niewypłacalność istnieje bowiem nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn.

Należy również wyjaśnić, mając na uwadze wskazane w art. 116 § 1 O.p. okoliczności egzoneracyjne, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie z winy członka zarządu należy rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku, gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku, może nastąpić wyłączenie jego odpowiedzialności z tej przyczyny – jedynie poprzez wykazanie, że niezgłoszenie ww. wniosku nastąpiło bez jego winy. Na brak winy można się więc powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 817/16; CBOSA).

W ocenie Sądu taka sytuacja nie występuje jednak w niniejszej sprawie. Pomimo przekazania prowadzenia spraw Spółki innemu podmiotowi (wskazywane powyżej pełnomocnictwo udzielone w dniu 3 października 2018 r.). Skarżący nie może uchylić się od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Także ustawodawca w żaden sposób nie różnicuje odpowiedzialności tych członków zarządu, którzy w rzeczywistości zajmują się sprawami osoby prawnej i tych, którzy zajmują bierną postawę. A zatem bierna postawa prawidłowo powołanego członka zarządu nie wyłącza jego odpowiedzialności. Podstawą powstania odpowiedzialności jest bowiem sam fakt bycia członkiem zarządu, a nie stopień aktywności w realizacji obowiązków wynikających z piastowania funkcji w Spółce.

Podkreślenia wymaga, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Niemożliwe jest powołanie członka zarządu bez jego wiedzy i zgody. Członek zarządu może przy tym zrezygnować w każdym czasie ze swojej funkcji. Tymczasem Skarżący zrezygnował z tej funkcji dopiero w dniu 28 stycznia 2021 r.

6.8. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że organy prawidłowo stwierdziły wystąpienie przesłanek pozytywnych uzasadniających orzeczenie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, tj. pełnienie przez Skarżącego obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązań podatkowych Spółki, które przerodziły się w zaległości, oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki, a także prawidłowo stwierdziły, że nie wystąpiły przesłanki negatywne, których zaistnienie prowadziłoby do zwolnienia Skarżącego z tej odpowiedzialności, tzn. Skarżący nie wykazał, by złożył we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki (lub by w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu), ani by niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło bez jego winy, a także nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W szczególności Sąd zaznacza, że organ II instancji prawidłowo określił moment wystąpienia stanu niewypłacalności Spółki oraz "właściwy czas" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości.

Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie podniesione przez Skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia art. 116 § 1 O.p.

1. 6.9. Bezzasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postepowania tj.;art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 197 § 1 O.p.

Sąd stwierdza, że organy działały na podstawie przepisów prawa, jak również postępowanie podatkowe prowadzone było w sposób budzący zaufanie do tych organów (art. 121 § 1 O.p.), a w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Skarżącemu zapewniono możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 123 § 1 O.p.). W sprawie zebrano i w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Organ podatkowy zgodnie z art. 191 O.p. ocenił na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dane okoliczności zostały udowodnione.

Wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy zostały wyjaśnione. Brak było przy tym podstaw do powołania biegłego w celu ustalenia daty powstania stanu niewypłacalności Spółki.

W orzecznictwie prezentowane jest bowiem stanowisko, zgodnie z którym organy są uprawnione do samodzielnego dokonywania ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości, bez konieczności sięgania do opinii biegłych z zakresu rachunkowości, finansów, czy księgowości, o ile zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenie daty i faktu niewypłacalności podatnika (por. wyroki NSA z: 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 249/13; 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1235/10; 10 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 819/11; 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 2230/19; CBOSA). Stwierdza się, że organy nie mają takiego obowiązku przy dokonywaniu ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego oraz że organy są w pełni kompetentne do dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie ustalania właściwego momentu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (wyroki NSA z: 6 października 2016 r., sygn. akt I FSK 40/15; 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 527/14; 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 3868/14; 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1235/10; CBOSA).

Nie doszło zatem również do naruszenia art. 197 § 1 O.p. (zgodnie z którym, w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii).

1. 6.10. W związku z tym Sąd uznał, że nietrafne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego, gdyż wszystkie fakty i okoliczności mające miejsce w niniejszej sprawie, istotne z punktu widzenia możliwości dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia i orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., zostały należycie wyjaśnione i ocenione. Zgromadzony w aktach postępowania materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do oceny stanu faktycznego, w tym również ustalenia właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

1. 6.11. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.