Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 11 lipca 2013 r., którym odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia 11 lipca 2013 r. doręczono adresatowi w dniu 22 lipca 2013 r. o czym umieszczono zawiadomienie w drzwiach adresata. Powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki doręczono 30 lipca 2013 r., co wynika z wyjaśnień Poczty Polskiej S.A. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi spółki w trybie zastępczym w dniu 5 sierpnia 2013 r., a zatem jak wskazał Sąd termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 12 sierpnia 2013 r. Ponieważ zażalenie zostało wniesione w dniu 14 sierpnia 2013 r., Sąd uznał, że zostało wniesione z uchybieniem terminu wskazanego w art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a").
Jednocześnie Sąd stanął na stanowisku, że okoliczność, iż adresat przesyłki odebrał ją w dniu 7 sierpnia 2013 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 73 § 4 P.p.s.a. jest nieistotna dla oceny zachowania terminu do wniesienia zażalenia.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie art. 173 P.p.s.a poprzez jego błędną wykładnię, a także jego zastosowanie w warunkach błędnie ustalonego stanu faktycznego.
Uzasadniając swoje stanowisko, autor zażalenia podniósł, że dla tzw. fikcji doręczenia niezbędne jest, w pierwszej kolejności, prawidłowe awizowanie przesyłki. Jego zdaniem taki warunek nie został spełniony. Pełnomocnik spółki wskazał, że w dniu 7 sierpnia 2013 r. stawił się w urzędzie pocztowym we [...], w celu odbioru adresowanej do niego korespondencji. Odebrał tego dnia wszystkie adresowane do niego przesyłki, w tym sporne postanowienie.
Autor zażalenia podkreślił, że wcześniej nie otrzymał żadnych awiz, z których miałby wynikać wcześniejszy termin odbioru korespondencji, w tym awiz dotyczących spornej przesyłki. Jego zdaniem termin doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a. nie mógł zatem upłynąć 5 sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu odniesiono się również do prawdopodobieństwa wystąpienia błędów w awizowaniu. Wskazano bowiem, że biuro pełnomocnika znajduje się w budynku wielolokalowym, w którym oprócz siedziby pełnomocnika i mieszkania, mieszczą się również Przychodnia Rejonowa, 3 lokale mieszkalne, pomieszczenia pomocnicze Urzędu Miasta i Gminy. Biuro pełnomocnika położone jest na drugiej kondygnacji, z wejściem przez hall przychodni, bądź od strony podwórza. Z przychodni jest bezpośrednie wejście na korytarz prowadzący do biura. Tym samym wskazano, że listonosz idąc do biura pełnomocnika spółki każdorazowo przechodzi przez przychodnię, gdzie w pierwszej kolejności w rejestracji zostawia korespondencję kierowaną do przychodni. Pełnomocnik zauważył, że w trakcie doręczeń wielokrotnie dochodziło do pomyłek w zakresie korespondencji zwykłej. Listy kierowane do biura lub mieszkańców pozostawiane były w przechodni, lub na odwrót – listy kierowane do przychodni wkładane były do skrzynki pocztowej pełnomocnika, która położona jest na 2 kondygnacji w części schodowej, przed wejściem do korytarza wewnętrznego.
W dalszej części zażalenia, jego autor za niewiarygodną uznał informację przekazaną przez pocztę, jakoby awizo miało zostać umieszczone w drzwiach lokalu. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie, pełnomocnik wyjaśnił, że na drodze pomiędzy wejściem do budynku a drzwiami do jego lokalu, znajduje się w pierwszej kolejności rejestracja przychodni, a następnie, na klatce schodowej, skrzynka pocztowa (3 komory), gdzie zgodnie z prawem pocztowym powinna być składana korespondencja. Nadto drzwi wejściowe do lokalu są tak ukształtowane, że praktycznie nie jest możliwie łatwe i bezpieczne umieszczenie w nich listu, a tym bardziej cienkiej kartki papieru, którym jest awizo. Pełnomocnik nie znalazł racjonalnego wytłumaczenia pozostawienia przez listonosza korespondencji w drzwiach, jeżeli można i należało ją umieścić w skrzynce.
Nadto pełnomocnik wyjaśnił, że niewłaściwa praktyka i liczne błędy doręczeń, spowodowane pozostawieniem korespondencji w przychodni mogły wynikać również z faktu zatrudnienia jego żony w przychodni, która nosi to samo nazwisko.
W konsekwencji, pełnomocnik spółki uznał, że nie doszło do prawidłowego doręczenia awiza, co jest warunkiem koniecznym wystąpienia tzw. fikcji doręczenia. Awiza nie zostały nigdy pełnomocnikowi doręczone, a pocztę w dniu 7 sierpnia 2013 r. odebrał tylko dlatego, że otrzymał awiza innych przesyłek. Ponadto w celu odebrania adresowanej do niego korespondencji nigdy nie okazywał awiz, bo nigdy tego od niego nie oczekiwano. Wszystkie przesyłki odebrane przez niego dnia 7 sierpnia 2013 r. wydano mu bez okazania awiz. Podstawą wydania każdorazowo była jego tożsamość i pokwitowanie odbioru. Także odpis postanowienia z dnia 11 lipca 2013 r. odebrał, za pokwitowaniem, 7 sierpnia 2013 r. i od tego dnia biegł termin do wniesienia odrzuconego zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 195 § 2 P.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.
Dokonując analizy sprawy w ramach autokontroli Sąd doszedł do przekonania, że wniesione zażalenie jest oczywiście uzasadnione.
W rozpoznawanej sprawie, Sąd dał wiarę twierdzeniom pełnomocnika skarżącej spółki, że nie otrzymał on żadnego awiza, z którego wynikałby termin odbioru odpisu postanowienia z dnia 11 lipca 2013 r. Mając bowiem na uwadze przedstawione przez autora zażalenia okoliczności dotyczące umiejscowienia jego biura, które Sąd orzekający uznał za wiarygodne, wysoce prawdopodobnym jest, że Poczta Polska dopuściła się błędu, polegającego właśnie na niedoręczeniu spornego awiza.
Nawet gdyby uznać, że doręczyciel takowe awizo pozostawił, zgodzić należy się z autorem zażalenia, że pozostawiając w dniu 22 lipca 2013 r. awizo w drzwiach naruszono dyspozycję art. 73 § 2 P.p.s.a., który to przepis w pierwszej kolejności przewiduje umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero gdy nie jest to możliwie, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W sytuacji zatem, wykazano, że w zajmowanym przez pełnomocnika strony skarżącej budynku taka skrzynka jest, trudno racjonalnie wytłumaczyć dlaczego doręczyciel pozostawił awizo w drzwiach a nie w skrzynce. Na próżno szukać takiego wytłumaczenia w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 116). Warto zaznaczyć, że z treści tego potwierdzenia, nie wynika również, kiedy nastąpiło powtórne awizowanie.
W tych okolicznościach nie można było uznać, ze wnosząc w dniu 14 sierpnia 2013 r. zażalenie na postanowienie z dnia 11 lipca 2013 r. naruszono przepis art. 178 P.p.s.a.
Mając co uwadze, że w niniejszej sprawie nie doręczono w sposób prawidłowy odpisu postanowienia z dnia 11 lipca 2013 r., Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 7 listopada 2013 r.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.