Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 7 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 237/26

Uzasadnienie

1. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2026 r. nr 2201-IEE. 7192.2.392.2025.AW, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej, jako: "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej jako "k.p.a." oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 111m, art. 111n, art. 111o oraz art. 111r ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 268) - dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia D. P. i T. P. (dalej, jako:,,Skarżący’’ lub "Zobowiązani") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pucku (dalej, jako: "Naczelnik US") z dnia 18 listopada 2025 r. nr 2215-SEE.7112.1.28.2023, 2215-SEE.711.16.2.2021 w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta – H. Z., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
2. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
3. 2.1. Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne w trakcie, którego dokonał zajęcia nieruchomości należącej do Zobowiązanych - lokalu mieszkalnego mieszczącego się w budynku położonym w P. przy ul. [...], objętego księgą wieczystą KW nr [...] wraz z udziałem 332/100000 nieruchomości wspólnej, opisanej w księdze wieczystej (KW nr [...]).

W dniu 23 września 2023 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy zajętej nieruchomości, w którym określił jej wartość.

W dniu 28 marca 2024 r. Naczelnik US przeprowadził trzecią publiczną licytację zajętej nieruchomości, w której udział wzięło trzech licytantów. Najwyższą cenę zaoferowała H. Z., reprezentowana przez A. Z.

2.2. Postanowieniem z 19 czerwca 2024 r. Naczelnik US udzielił przybicia na rzecz ww. licytanta. Postanowienie to Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowieniem z 16 września 2024 r. Zobowiązani wnieśli skargę na to postanowienie i WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 908/24 uchylił ww. postanowienie Dyrektora IAS i postanowienie je poprzedzające, bowiem na dzień wydania wyroku (wskutek uchylenia postanowienia nr 2201-IEE.7192.2.131.2024 z 10 czerwca 2024 r. Dyrektora IAS wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 634/24) w ówczesnym stanie faktycznym wniosek D. P. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie został ostateczne rozpoznany.

2.3. W wyniku wykonania wyroku z dnia 8 kwietnia 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pucku postanowieniem nr 2215- SEE.7113.1.279.2024 z 22 maja 2025 r., po ponownym rozpatrzeniu wniosku D. P. z 26 lutego 2024 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, postanowił uwzględnić wniosek w zakresie należności głównej oraz odmówić umorzenia postępowania w zakresie kosztów egzekucyjnych. Ww. postanowienie Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowieniem nr 2201- IEE.7192.2.125.2025.4.AW z 13 czerwca 2025 r. Wyrokiem z 28 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 566/25 WSA w Gdańsku oddalił skargę wniesioną na to postanowienie. Wyrok jest nieprawomocny.

Wobec okoliczności, że wszystkie toczące się postępowania administracyjne przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Pucku oraz Dyrektorem IAS w Gdańsku zostały zakończone ostatecznymi postanowieniami, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pucku ponownie wydał w dniu 18 listopada 2025 r. postanowienie w przedmiocie udzielenia przybicia.

2.4. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem pełnomocnik Skarżących pismem z 1 grudnia 2025 r. złożył zażalenie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do T. P. w całości, a w stosunku do D. P. również w zakresie powstałych w sprawie kosztów egzekucyjnych.

2.5. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika US z dnia 18 listopada 2025 r., Dyrektor IAS postanowieniem wydanym dnia 9 stycznia 2026 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor IAS podał, iż nie znalazł podstaw do uchylenia zakwestionowanego postanowienia.

Organ wskazał, że 28 marca 2024 r. odbyła się trzecia licytacja nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położony w P. przy ul[...] (KW nr [...]) wraz z udziałem wynoszącym 332/100000 części w prawie własności gruntu - działki opisanej w KW nr [...]. Postanowienie organu I instancji spełnia wymogi formalne nałożone ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zawiera wszystkie obligatoryjne elementy postanowienia o przybiciu wskazane w art. 111m § 5 u.p.e.a., do których zaliczono wskazanie imienia i nazwiska nabywcy, oznaczenia nieruchomości, daty licytacji i ceny nabycia. Postanowienie to zostało doręczone stronom postępowania.

Dyrektor IAS wyjaśnił, że postanowienie o przybiciu stanowi oświadczenie woli organu egzekucyjnego o sprzedaży nieruchomości licytantowi wskazanemu w tym postanowieniu. Równocześnie potwierdza ono prawidłowość czynności dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor IAS odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony zawartych w zażaleniu, dotyczących przedawnienia oraz nieaktualnego operatu szacunkowego wyjaśnił, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej. Tym samym, w ocenie organu, podnoszone inne okoliczności (kwestie) niż dotyczące przybicia nieruchomości, a obejmujące "zarzuty" w sprawie prowadzenia egzekucji wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, którego zakres określa przepis art. 111m, a także art. 111n u.p.e.a. Te "inne okoliczności (kwestie)" nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia meritum sporu w niniejszej sprawie, a mianowicie, czy zaskarżone postanowienie co do przybicia nieruchomości na rzecz jedynego licytanta jest zgodne z prawem.

Podstawa zażalenia postanowienia organu egzekucyjnego co do przybicia ogranicza się zatem tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku sygn. akt I SA/Gd 908/24 z 8 kwietnia 2025 roku (w wyroku zapadłym w przedmiocie przybicia w niniejszej sprawie) w orzecznictwie wskazuje się, że zarzuty adresowane wobec postanowienia o przybiciu nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących zajęcia nieruchomości czy też opisu i oszacowania (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4795/21 - dostępny CBOSA).

Sąd wskazał, że okoliczności te nie mają wpływu na ocenę prawidłowości postępowania egzekucyjnego w zakresie udzielenia przez organ przybicia, albowiem wykraczają one poza przedmiot kontrolowanej przez sąd sprawy.

Ponadto Dyrektor IAS wskazał, że operat szacunkowy został sporządzony 23 września 2023 r., natomiast III licytacja nieruchomości odbyła się 28 marca 2024 r. Postanowienie w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta zostało wydane w dniu 19 czerwca 2024 r., a więc przed upływem 12 miesięcy od jego sporządzenia, zatem zarzut o braku aktualności operatu szacunkowego uznał organ za bezzasadny.

Kwestie przedawnienia co do zaległości T. P. zostały poddane ocenie zarówno Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pucku (w postanowieniu nr 2215- SEE.7113.1.279.2024 z 9 kwietnia 2024 r.) oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (w postanowieniu nr: 2201-IEE.7192.2.130.2024 z 10 czerwca 2024 r.). Ponadto wyrokiem I SA/Gd 648/24 z 27 listopada 2024 r. WSA w Gdańsku oddalił skargę wniesioną na to postanowienie. Wyrok jest nieprawomocny. Natomiast, co do przedawnienia zaległości D. P. Dyrektor IAS wydał postanowienie nr 2201-IEE.7192.2.125.2025.4.AW z 13 czerwca 2025 r., zaś WSA w Gdańsku wyrokiem I SA/Gd 566/25 z 28 lipca 2025 r. oddalił skargę wniesioną na to postanowienie.

1. 3. Skarżący reprezentowani przez pełnomocnika - radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli: o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z dnia 18 listopada 2025 r. i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jak również wnosząc o wstrzymanie wykonalności zaskarżonych aktów i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:
2. 1) art. 26 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w stosunku do D. P. bez tytułu egzekucyjnego, który wygasł w związku z przedawnieniem zobowiązania, a co za tym idzie skierowanie licytacji i środków egzekucyjnych wobec majątku D. P., wbrew przepisom ustawy i wobec przedmiotu (nieruchomości), która nie powinna być licytowana w całości, a następnie udzielenie przybicia;
3. 2) art. 59 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na prowadzeniu egzekucji do całego składnika majątkowego (nieruchomości), mimo że postępowanie egzekucyjne wobec D. P. i T. P. winno ulec umorzeniu w całości z uwagi na brak tytułu wykonawczego i przedawnienie zobowiązania,
4. 3) art. 60 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych, w tym związanych z egzekucją z nieruchomości, pomimo umorzenia postępowania przybicia licytantowi;
5. 4) art. 64ba u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że organ może prowadzić dotychczasową egzekucję w zakresie kosztów egzekucyjnych podczas gdy tytuł wykonawczy oraz obowiązek wygasł, a wskazany przepis nie stanowi o tym, że podstawą egzekucji w jakiejkolwiek części jest dotychczasowy tytuł wykonawczy i dotychczasowe czynności egzekucyjne;
6. 5) art. 15 § 4 Kodeksu karnego wykonawczego poprzez uznanie, że należność nie uległa przedawnieniu również wobec T. P. z uwagi na wstrzymanie biegu przedawnienia, podczas gdy żaden przepis prawa nie pozwala uznać, że przepis ten ma zastosowanie również do przepadku, który nie stanowi kary, ani środka karnego, a stanowi środek kompensacyjny, a w konsekwencji na bazie art. 103 § 2 Kodeksu karnego ulega przedawnieniu wprost po upływie 10 lat bez możliwych modyfikacji w tym zakresie z uwagi na brak jakiegokolwiek prawnego odesłania.
7. 6) art. 110 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i oparcie się o nieaktualny opis i oszacowanie nieruchomości, dokonany na długi czas przed terminem licytacji, w sytuacji gdy nastąpiła istotna zmiana okoliczności tj. wzrost cen nieruchomości ponad przeciętną miarę wywołany inflacją oraz czynnikami rynkowymi, które powodują naruszenie interesów skarżących w zakresie zaniżonej ceny nieruchomości;
8. 7) art. 111m § 3 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że ostatecznie rozstrzygnięte zostały skargi i zażalenia wtoku postępowania egzekucyjnego podczas gdy dalej w mocy są postanowienia o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego w sprawie, a także nieprawomocne są jeszcze orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w przedmiotowej sprawie, dodatkowo wtoku są również postępowania zażaleniowe,
9. 8) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy organ powinien uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości.
10. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

1. 5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

1. 5.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakiej mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

5.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny prawidłowości postanowienia organu egzekucyjnego o przybiciu na rzecz licytanta, w związku z licytacją nieruchomości, stanowiącej lokal mieszkalny wraz z udziałem w prawie własności gruntu, będącego własnością Skarżących.

W skardze Skarżący przede wszystkim zarzucili prowadzenie postępowania egzekucyjnego bez tytułu egzekucyjnego, który wygasł w związku z przedawnieniem zobowiązania, mimo że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżących winno ulec umorzeniu w całości z uwagi na brak tytułu wykonawczego i przedawnienie zobowiązania. Skarżący zarzucili również, że egzekucja z nieruchomości prowadzona jest w oparciu o nieaktualny operat szacunkowy z dnia 23 września 2023 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Podnieśli także okoliczność, że wobec wniesienia skarg kasacyjnych na wyroki WSA w Gdańsku są one nieprawomocne, a ponadto pozostają w mocy postanowienia o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego.

5.4. Podkreślić należy, że organy ponownie orzekły w przedmiocie przybicia własności na rzecz licytanta na skutek uchylenia poprzednich postanowień, wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 908/24.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne oraz sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 505/05, z 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06, z 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Podkreślić należy, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji/postanowienia wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16, CBOSA).

W wyroku o sygn. akt I SA/Gd 908/24 Sąd uznał, że wobec braku ostatecznego rozstrzygnięcia co do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec D. P. przedwczesne było wydanie postanowienia o przybiciu.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu egzekucyjnego stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. art. 111m oraz art. 111n.

Stosownie do art. 111m § 1 u.p.e.a. po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Na podstawie § 2 art. 111m u.p.e.a. postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3, zgodnie z którym jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich ostatecznego rozstrzygnięcia. Na mocy art. 111m § 5 u.p.e.a. postanowienie o przybiciu, zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia.

Natomiast w myśl art. 111n § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Na mocy art. 111n § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.

Stosownie do art. 111n § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację: 1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1;

1. 2) po ustaniu przyczyny zawieszenia.

Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że - co do zasady – postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji. Natomiast w art. 111m § 3 u.p.e.a. ustawodawca wprowadził wyjątek od tej zasady. W myśl bowiem tego przepisu w sytuacji, gdy wniesione w toku postępowania administracyjnego skargi lub zażalenia nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny musi wstrzymać wydanie postanowienia o przybiciu, aż do ich rozstrzygnięcia. Oznacza to, że wszystkie postępowania wpadkowe powinny być zakończone w administracyjnym toku instancji przed wydaniem postanowienia o przybiciu.

W obecnie kontrolowanej sprawie okoliczność, że wszelkie toczące się postępowania zainicjowane w toku postępowania egzekucyjnego są ostateczne nie budzi wątpliwości. W art. 111m § 3 u.p.e.a. uzależniono udzielenie przybicia od ostatecznego rozstrzygnięcia skarg i zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego.

Prawidłowo, poprzez dyspozycję art. 18 pkt 2 u.p.e.a., przy interpretacji zakresu znaczenia wyrażenia "ostateczne rozstrzygnięcie" odwołano się do treści art. 16 § 1 k.p.a., w którym zdefiniowano pojęcie ostateczności decyzji. Należało to znaczenie recypować na grunt ustawy egzekucyjnej. Za ostateczne rozstrzygnięcie uznaje się takie, od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku postanowień, za ostateczne uznać należy takie, od których nie służy zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Podnoszenie faktu, że zobowiązani poddali kontroli sądu administracyjnego wydane w toku egzekucji postanowienia organów egzekucyjnych i wobec oddalenia ich skarg wnieśli skargi kasacyjne nie zmienia oceny, że wydane w sprawie egzekucyjnej rozstrzygnięcia administracyjne są ostateczne. W art. 111m § 3 u.p.e.a. nie odwołano się natomiast do pojęcia "prawomocności", o której mowa w art. 16 § 3 i art. 269 k.p.a. Oddalenie przez WSA skargi na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wyrokiem z 27 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 648/24 spowodowało, że od tego dnia korzystało ono z domniemania zgodności z prawem. Sądowi z urzędu wiadomo, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 czerwca 2026 r. sygn. akt III FSK 472/25 oddalił skargę kasacyjną T. P.iego od przywołanego wyroku.

Natomiast wyrokiem z dnia 4 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 566/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. P. na postanowienie Dyrektora IAS z dnia 13 czerwca 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zatem w dacie wydania postanowienia o przybiciu, w obrocie prawnym znajdowało się również ostateczne postanowienie wydane w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wydane wobec D. P. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie nie zaistniała przeszkoda do wydania postanowienia o przybiciu w postaci niezakończonych ostatecznie postępowań ze skargi lub zażalenia wniesionych przez Zobowiązanych w toku postępowania egzekucyjnego, zatem zarzut naruszenia art. 111m u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

5.5. Zarzuty strony skarżącej dotyczące kwestii przedawnienia zobowiązania zostały już rozpoznane i rozstrzygnięte na wcześniejszych etapach postępowania i nie mogą być skutecznie podnoszone na obecnym etapie.

W orzecznictwie wskazuje się, że ocena prawidłowości postanowienia organu co do przybicia ogranicza się do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu. Etap przybicia nie jest etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo przybicie (por. wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4795/21, z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 425/25 - dostępne CBOSA).

W związku z powyższym należy jedynie wskazać, że tut. Sąd wypowiedział się kwestii przedawnienia egzekwowanych należności m.in. w wyrokach z 27 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 648/24 oraz z 4 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 566/25. Pierwszy wskazany wyrok o sygn. akt I SA/Gd 648/24 odnoszący się do odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec T. P. uzyskał walor prawomocności, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2026 r., sygn. akt III FSK 472/25 oddalił skargę kasacyjną T. P. od ww. wyroku.

W powołanym wyroku WSA stwierdził, że rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy w Gdańsku Wydział Wykonawczy w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt [...] rozstrzygnął wątpliwości co do przedawnienia wykonania orzeczonego wobec Skarżącego środka w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa osiągniętej korzyści majątkowej. Po uprawomocnieniu wyroku Skarżący odbywał karę pozbawienia wolności. Wobec tego koniec okresu przedawniania nie nastąpił 8 listopada 2023 roku, a uległ wydłużeniu o okres pozbawienia wolności. Ponadto w piśmie z dnia 18 stycznia 2023 r., Sąd Okręgowy w Gdańsku wskazał, że przedawnienie w sprawie Skarżącego nastąpi 27 marca 2026 r.

W wyroku tym, WSA w Gdańsku uznał również prawidłowe stanowisko Dyrektora IAS, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie obowiązku skutkujące umorzeniem prowadzonego postępowania. Ponadto Sąd stwierdził, że postępowanie egzekucyjne, o umorzenie którego Skarżący wnosił jest przy tym prowadzone na podstawie aktualnego tytułu wykonawczego z 17 sierpnia 2015 r., stąd za całkowicie chybiony był zarzut dotyczący braku tytułu wykonawczego.

Natomiast w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec D. P. wypowiedział się WSA w Gdańsku w wyroku I SA/Gd 566/25, w którym stwierdził że zgodnie z informacjami pozyskanymi z Sądu Okręgowego w Gdańsku potwierdzającymi fakt przedawnienia z dniem 8 listopada 2023 r. należności objętych tytułem wykonawczym, koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu prowadzonym do majątku skarżącej (przy zastosowaniu w sprawie obowiązującego stanu prawnego) przedawnią się 1 stycznia 2027 r.

Ponadto Sąd wskazał, że postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w Gdańsku XI Wydział Wykonawczy umorzył postępowanie wykonawcze w zakresie przepadku korzyści majątkowej. Przedawnienie wykonania przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej nastąpiło 8 listopada 2023 r. Z tego względu organ egzekucyjny umorzył prowadzone do majątku skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z 7 kwietnia 2020 r. postępowanie egzekucyjne w zakresie należności głównej.

W związku z powyższym Sąd w wydanym wyroku uznał za prawidłowe stanowisko organów uwzględniające wniosek Skarżącej umarzające postępowanie egzekucyjne w zakresie należności głównej, oraz odmawiające umorzenia postępowania w zakresie kosztów egzekucyjnych.

Mając na uwadze stanowisko, prezentowane w powołanych wyrokach, nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu, w sprawie postanowienia o przybiciu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia; art. 26, art. 59, art.60 i 64b u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji bez tytułu wykonawczego oraz z uwagi na przedawnienie zobowiązania, a będące przedmiotem oceny na innych etapach postępowania egzekucyjnego.

5.6. Skarżący kwestionując zaskarżone postanowienie podnosili również (sprzeczny z prawem) brak aktualizacji operatu szacunkowego i ustalenia aktualnej wartości licytowanej nieruchomości, co doprowadziło do zlicytowania jej po nieaktualnej cenie. Organ odpowiadając zaś na te zarzuty stwierdził, że nie mogą one stanowić przedmiotu rozpoznania w ramach postępowania dotyczącego udzielenia przybicia na rzecz licytanta, a tym samym były bezskuteczne.

Zgodnie z art. 110u § 2 u.p.e.a. jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości, a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości.

Natomiast wymaga podkreślenia, że na etapie przybicia organ egzekucyjny obowiązany jest jedynie do wstrzymania się z udzieleniem przybicia do momentu rozpoznania innych środków, w których to środkach zobowiązany może kwestionować poprzednie etapy egzekucji z nieruchomości. Postanowienie o udzieleniu przybicia nie otwiera zobowiązanemu ponownej możliwości prawnej dla zgłaszania wszelkich możliwych zarzutów. Zobowiązany nie może kwestionować czynności dokonanych na wcześniejszych, już zakończonych, etapach postępowania egzekucyjnego, w tym tych dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

W związku z tym zarzuty skargi w podnoszonej kwestii dotyczące naruszenia art. 110u § 2 u.p.e.a. wykraczają poza zakres sprawy i nie mogą rzutować na ocenę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 425/25, CBOSA).

W związku z powyższym wskazać jedynie należy, że operat szacunkowy nieruchomości, której dotyczy przybicie, został sporządzony 23 września 2023 r., a trzecia licytacja odbyła się 28 marca 2024 r., czyli około sześć miesięcy po oszacowaniu wartości nieruchomości.

5.7. Podsumowując w niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek uzasadniających wstrzymanie wydania postanowienia o przybiciu, o których mowa w art. 111m ust. 3 u.p.e.a. tj. brak ostatecznych rozstrzygnięć w sprawach wniesionych skarg lub zażaleń. W sprawie nie wystąpiły także inne przesłanki uzasadniające odmowę przybicia, o których mowa w art. 111n u.p.e.a., w szczególności postępowanie egzekucyjne w zakresie egzekwowanych należności nie podlegało umorzeniu.

W związku z powyższym Dyrektor IAS zasadnie stwierdził brak uchybień obligujących do uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego i na podstawie art. 138 § 1 pkt u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Z tych wszystkich względów, Sąd nie stwierdził, aby organy obu instancji dopuściły się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie stwierdził, aby wystąpiły przyczyny nieważności zaskarżonego aktu przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

1. 5.8. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.