Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżący M. S. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów, na pokrycie kosztów swojego utrzymania, które wynoszą około 600 zł, otrzymuje środki od dziadków, posiada nieruchomość komercyjną o powierzchni 8.600 m2 i wartości około 800.000 zł, która nie jest użytkowana i jest przedmiotem sprzedaży w drodze licytacji komorniczej.
Odpowiadając na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 listopada 2015 r. skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, że: (-) w latach 2013-2014 nie składał zeznań podatkowych; (-) nie otrzymuje alimentów, nie zostało mu przyznane stypendium naukowe ani sportowe, nie ma prawa do renty rodzinnej, nie osiąga dochodów z tytułu umowy o dzieło; (-) nie ma statusu osoby bezrobotnej; (-) nie posiada rachunków bankowych, maklerskich ani innych, na których gromadzone są środki pieniężne; (-) koszty jego utrzymania wynoszą 1.500 zł miesięczni, przy czym nie nadesłał dokumentów potwierdzających ich wysokość, mimo nałożonego na niego zobowiązania w tym zakresie. Skarżący nie wypowiedział się także w kwestii zarejestrowanych na niego pojazdów mechanicznych, w tym samochodów osobowych, motocykli, quadów.
Referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego w dalszym ciągu pozostaje niejasna.
Zauważyć należy, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym – co wymaga podkreślenia – pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skarżący podał, że stałe wydatki, jakie ponosi kształtują się na poziomie około 600 zł i środki na nie w tej właśnie kwocie otrzymuje od dziadków. Natomiast odpowiadając na wezwanie z dnia 10 listopada 2015 r. oświadczył, że miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą 1.500 zł.
W związku z tym rodzi się pytanie, z jakich środków skarżący pokrywa pozostałą część swoich wydatków w kwocie 900 zł skoro konsekwentnie utrzymuje, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnych oszczędności, a dziadkowie przekazują mu kwotę około 600 zł na pokrycie jego stałych wydatków.
W ocenie referendarza sądowego zamiarem skarżącego było zobrazowanie swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej w taki sposób, aby orzekający uznał, że nie ma on możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania ani w całości ani też w części.
Za takim stanowiskiem przemawia także zachowanie skarżącego w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1038/15, w której ubiegał się on (i ubiega ponownie) o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, że w sprawie tej skarżący każdorazowo wskazywał, że pozostaje na utrzymaniu członków najbliższej rodziny, tj. matki (oświadczenie z dnia 15 lipca 2015 r.) oraz matki i babci (oświadczenie z dnia 18 lutego 2016 r.). Jednocześnie majątku i dochodów ww. członków rodziny skarżący nie ujął w złożonych oświadczeniach.
Z tych wszystkich względów uznano, iż skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.