Uzasadnienie
Wnioskiem uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 27 października 2014 r., skarżący M.K. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 233 zł oraz ustanowienie radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną i trojgiem dzieci, posiada zakład ślusarski oraz dwa lokale o powierzchni 61 m2 i 242 m2, poza składnikami majątku wykorzystywanymi w pracy (których nie wykazał) nie posiada innego majątku, w tym oszczędności i papierów wartościowych, nie osiąga dochodów, jest zadłużony z tytułu zaciągniętego kredytu (którego wysokość nie podał). Do wniosku dołączył odpis: postanowienia sądu okręgowego z dnia 12 września 2014 r., którym postanowiono nie obciążać skarżącego oraz jego matki kosztami postepowania apelacyjnego; pozwu wniesionego przez gminę 12 lipca 2010 r. o wydanie nakazu opuszczenia, opróżnienia i wydania przez skarżącego i jego rodziców nieruchomości.
Działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 31 października 2014 r., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych za rok 2013 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) złożonych przez wnioskodawcę i jego konkubinę, bądź stosownego zaświadczenia w przedmiocie wysokości dochodów osiągniętych przez każdą z tych osób za ten rok z właściwego urzędu skarbowego; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego konkubinę rachunków bankowych (rachunków dla potrzeb prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; a w przypadku ich nieposiadania – złożenia oświadczenia o ich nieposiadaniu przez każdą z tych osób; c/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej pod nazwą M.K.
Firma "A" oraz – w przypadku gdy wnioskodawca jest podatnikiem VAT – odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; jeżeli wnioskodawca zaprzestał prowadzenie działalności gospodarczej lub zawiesił jej wykonywanie – przedłożenia dokumentu potwierdzającego te okoliczności; d/ oświadczenia, czy w związku z posiadaniem dwóch lokali o pow. 61 m2 i 248 m2 wnioskodawca osiąga dochody z tytułu ich najmu (dzierżawy); jeżeli tak – przedłożenia dokumentów obrazujących ich miesięczną wysokość; e/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę, jego konkubinę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); f/ oświadczenia konkubiny wnioskodawcy w przedmiocie nieosiągania przez nią dochodów (w tym z tytułu umów zleceń, o dzieło), a w przypadku gdy ma ona status osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu okoliczność tę potwierdzającego (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy); g/ oświadczenia złożonego przez konkubinę wnioskodawcy w przedmiocie posiadanych przez nią nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro; h/ w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów i zasobów finansowych – jasnego wskazania przez wnioskodawcę, z jakich środków ponosi on konieczne kosztu utrzymania pięcioosobowej rodziny (jak chociażby wyżywienie, opłaty związane z eksploatacją domu), jak również oświadczenia, czy wnioskodawca lub jego konkubina w okresie ostatnich sześciu miesięcy korzystali ze świadczeń pomocy społecznej; jeżeli tak – przedłożenia dowodów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres na jaki pomoc została przyznana (decyzji z pomocy społecznej); i/ oświadczenia, czy wnioskodawca lub jego konkubina otrzymują (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); j/ w związku z zamieszkiwaniem przez wnioskodawcę pod wspólnym adresem z rodzicami W.K. oraz H. K. wskazania, czy wnioskodawca partycypuje w kosztach związanych z eksploatacją domu (opłatach za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne), a jeśli tak – w jakiej wysokości miesięcznie, przy czym kwota wydatków z tego tytułu winna zostać udokumentowana; jeżeli wnioskodawca zamieszkuje osobno – przedłożenia dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez wnioskodawcę i jego konkubinę w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.); k/ dokumentów w przedmiocie aktualnego stanu zadłużenia wnioskodawcy wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, gminy, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów.
Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 10 listopada 2014 r.
Wnioskodawca nie wykonał nałożonego na niego obowiązku.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Nie zgadzając się z ww. postanowieniem, M.K. w dniu 29 grudnia 2014 r. złożył sprzeciw domagając się przyznania prawa pomocy. Skarżący podkreślił, że przedstawił Sądowi swoją trudną sytuacją materialną i dlatego nie może zgodzić się z kwestionowanym postanowieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie jest sytuacja finansowa strony, wynikająca z zestawienia jej dochodów i majątku z kosztami utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę.
Z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że rodzina skarżącego to troje dzieci i osoba, która je wychowuje. Skarżący ma mieszkanie o powierzchni 90 m2, warsztat ślusarski oraz dwa lokale użytkowe. Uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość uzyskiwanych dochodów, której nie wskazał, nie pozwala jednakże na uiszczenie obciążających skarżącego kosztów sądowych. Wśród przedmiotów wartościowych stanowiących jego majątek wnioskodawca wymienił niezbędny sprzęt i narzędzia ślusarskie oraz środki transportu.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Bezsporne jest, że na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 31 października 2014 r. wezwano skarżącego do wykazania jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez nadesłanie dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej, a także ponoszonych wydatków na utrzymanie rodziny.
W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów ani oświadczeń.
Szczątkowe informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na dokonanie oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i dlatego może być przyznane wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach, które, jak już wskazano na wstępie, muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżący natomiast składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów Sąd orzekł w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.