Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 sierpnia 2026 r. nr 43.6/D-11.I.26 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej powoływane jako: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy"), orzekając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o (dalej powoływany również jako: "wnoszący sprzeciw", "Stowarzyszenie"), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku (dalej powoływany jako: "Prezydent", "organ I instancji") z 25 czerwca 2026 r. nr DRK-11.7351.3.2026 w sprawie rozłożenia na raty zaległości z tytułu zwrotu dotacji do budżetu Miasta w kwocie 404.612,07 zł, wynikającej z decyzji z 15 października 2025 r. nr 43.8/D-11/1/2025, odsetek za zwłokę, liczonych jak od zaległości podatkowych, w kwocie 221.823,85 zł oraz kosztów upomnienia, w kwocie 16,00 zł oraz przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z 30 kwietnia 2025 r.nr EDU-III.4431.47.2024 Prezydent określił Spółce łączną kwotę zwrotu dotacji w wys. 760.410,61 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych.
W dniu 10 lipca 2024 r. Spółka dokonała wpłatę w kwocie 310.000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z 23 sierpnia 2024 r. nr 43.8/D-11/I/2024 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z 29 maja 2025 r.nr EDU-III.4431.47.2024 Prezydent określił Spółce: 1) kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w wys. 32.852, 58 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, 2) kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wys. 575.227,43 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, 3) kwotę dotacji niewykorzystanej do końca 2021 r. w wys. 42.433,40 zł odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, 4) termin naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w ust. 1 liczonych jak od zaległości podatkowych począwszy od dnia 26 października 2023 r. do dnia zapłaty, 5) termin naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w ust. 2 liczonych jak od zaległości podatkowych począwszy od dnia 15 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty, 6) termin naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w ust. 3 liczonych jak od zaległości podatkowych począwszy od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia zapłaty.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z 15 października 2025 r. nr 43.8/D-11/I/2025 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz określiło: 1) kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w wys. 32.852, 58 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, 2) kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wys. 555.205,95 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, 3) kwotę dotacji niewykorzystanej do końca 2021 r. w wys. 42.433,40 zł wraz odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych.
Pismem z 23 kwietnia 2026 r. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o rozłożenie na raty zaległości z tytułu zwrotu do budżetu Miasta dotacji w kwocie 404.612,07 zł, wynikającej z decyzji SKO z października 2025 r., odsetek za zwłokę liczonych jak od zaległości podatkowych w kwocie 221.823,85 zł oraz kosztów upomnienia w kwocie 16,00 zł, motywując to ważnym interesem strony oraz ważnym interesem publicznym i wskazując, że jednorazowa lub nadmiernie intensywna egzekucja całości należności mogłaby wywołać skutki dalece bardziej dotkliwe nie tylko dla samej Spółki, ale przede wszystkim dla prowadzonych przez nią placówek oświatowych, ich pracowników, uczniów, wychowanków oraz rodziców.
Ponadto pismem z 23 kwietnia 2026 r. Spółka złożyła do organu I instancji wezwanie do niezwłocznej weryfikacji roszczenia, zgłoszenia zarzutów i wniosku o wstrzymanie dalszych czynności egzekucyjnych.
W odpowiedzi na powyższe organ I instancji pismem z 30 kwietnia 2026 r. nr DRK-II.3162.2.119.2026 poinformował, że wpłata dokonana przez Spółkę w dniu 10 lipca 2024 r. w kwocie 310.000 zł została zaksięgowana następująco: 1) 225.879,86 zł –należność główna, wynikająca z decyzji SKO z 15 października, zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2021 r., termin płatności 14 grudnia 2021 r., 2) 84.120,14 zł odsetki od nieterminowej wpłaty liczone jak od zaległości podatkowych. W związku z powyższym organ poinformował, że na dzień 20 kwietnia 2026 r. Spółka posiadała następujące zaległości z tytułu dotacji należnych do zwrotu:
- - 329.326,09 zł dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w 2021 r. z terminem płatności 14 grudnia 2021 r.,
- - 42.433,40 zł dotacja niewykorzystana do końca roku budżetowego 2021 r. z terminem płatności 31 stycznia 2022 r.,
- - 32.852,58 zł dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w 2021 r. z terminem płatności 25 października 2023 r.
Reasumując organ podniósł, że na dzień 20 kwietnia 2026 r. należność główna wynosiła 404.612,07 zł oraz odsetki 220.892,66 zł.
Decyzją z 25 czerwca 2026 r. nr DRK-11.7351.3.2026 Prezydent postanowił rozłożyć na raty zaległość Spółki z tytułu zwrotu dotacji do budżetu Miasta w kwocie 404.612,07 zł, wynikającej z decyzji z 15 października 2025 r. nr 43.8/D-11/1/2025, odsetek za zwłokę, liczonych jak od zaległości podatkowych, w kwocie 221.823,85 zł oraz kosztów upomnienia, w kwocie 16,00 zł na 24 miesięczne raty.
Decyzją z 19 lutego 2026 r. nr 43.12/D-5/XXIV/25, Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza z dnia 10 lipca 2025 r. nr OS.O.1710.1.2025.
Na skutek odwołania Spółki organ odwoławczy wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego dobrowolnie dokonaną wpłatę rozliczono we wskazany sposób, ograniczając się do informacji, że uczyniono to we wcześniej skierowanym do strony piśmie.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że żądanie Spółki dotyczące zobowiązania organu I instancji do ponownego, pełnego i przejrzystego rozliczenia należności, w tym do jednoznacznego wskazania, jaka kwota wynika z decyzji określającej zobowiązanie, jakie kwoty organ traktuje jako odsetki, za jakie okresy zostały one naliczone, według jakich stawek oraz z jakiej konkretnej podstawy prawnej i faktycznej organ wywodzi obowiązek ich zapłaty jest zbieżne z powyższymi spostrzeżeniami, aby przed podjęciem decyzji w sprawie rozłożenia na raty należności przypadających do zwrotu do budżetu określić w odrębnej decyzji kwotę należnych odsetek za zwłokę oraz podjąć - na wniosek strony - postanowienie, o jakim mowa w art. 62 § 4 o.p.
Następnie Kolegium wskazało, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia jest art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, dalej: "u.f.p.") oraz stwierdziło, że postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia zaistnienia którejś z powyższych przesłanek zastosowania wnioskowanej ulgi w spłacie należności wynikających z decyzji SKO z 15 października 2025 r. zostało przeprowadzone. Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera jednak konkretnych ustaleń co do okoliczności mających świadczyć o zaistnieniu niezależnych od strony powodów pogarszających jej sytuację finansową, bądź też podania jakie to wspólne wartości dla całego społeczeństwa uzasadniają zastosowanie ulgi ze względów społecznych.
W ocenie SKO nie jest to okoliczność uzasadniająca uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji odmownej. Wystarczającym argumentem jest zestawienie ze sobą danych ze sprawozdań finansowych oraz rozmiaru dochodzonej należności, której jednorazowa spłata mogłaby doprowadzić do zaprzestania prowadzenia przez Spółkę działalności edukacyjno-opiekuńczo-wychowawczej.
Kolegium zaleciło organowi I instancji, aby podejmując kolejną decyzję zadbało o bardziej wyraziste uzasadnienie. Uchybieniem, którego należy uniknąć podczas ponownego rozpatrywania sprawy, w ocenie SKO, jest brak przytoczenia i odniesienia się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wymienionego w jej podstawie prawnej przepisu art. 3 Rozporządzenia Komisji nr 2023/2831.
Sprzeciw od decyzji Kolegium wniosła do sądu administracyjnego Spółka zaskarżając tę decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie:
- 1. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. przez zastosowanie trybu kuratoryjnego mimo niewykazania, że w sprawie zachodzi taki zakres postepowania wyjaśniającego, który ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a którego organ odwoławczy nie mógł uzupełnić w ramach postpowania odwoławczego;
- 2. art. 138 § 2 k.p.a. przez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, mimo że wskazane przez SKO braki dotyczą przede wszystkim kompletności uzasadnienia, przedstawienia wyliczeń oraz wykonania określonych czynności proceduralnych, a organ nie wykazał, dlaczego braki to miałyby uniemożliwiać merytoryczne rozpoznanie odwołania w całym zakresie;
- 3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwą ocenę charakteru uchybień decyzji organu pierwszej instancji i przyjęcie, że niepełne uzasadnienie decyzji oraz brak przedstawienia rachunkowego rozliczenia należności uzasadniają przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bez ustalenia, jakie konkretnie dowody lub okoliczności faktyczne wymagają jeszcze wyjaśnienia;
- 4. art. 138 § 2 k.p.a. przez brak należytego wyjaśnienia, dlaczego kwestia wydania odrębnego rozstrzygnięcia dotyczącego odsetek oraz postanowienia na podstawie art. 62 § 4 o.p. wymaga uchylenia całej decyzji ratalnej, przy braku podjęcia czynności adekwatnych do rzeczywistego zakresu stwierdzonych uchybień;
- 5. art. 138 § 2 k.p.a. przez niewystarczające zbadanie, czy odwołanie Spółki — które nie kwestionowało samej zasady udzielenia ulgi ani kierunku rozłożenia należności na raty — mogło zostać rozpoznane w części, bez automatycznego uchylania decyzji w całości tj. przez niewystarczające zbadanie zakresu odwołania Spółki, które obejmowało kwotę przyjęto do harmonogramu rat, w szczególności odsetki w wysokości 221.823,85 zł oraz sposób rozliczenia wpłaty 310.000 zł, przy jednoczesnym zaakceptowaniu przez Spółkę rozłożenia należności na raty;
W związku z powyższym wnoszący sprzeciw wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie przekazującym sprzeciw organ odwoławczy podniósł, że powodami takiego rozstrzygnięcia nie były braki uzasadnienia zaskarżonej do SKO decyzji, ale braki w postępowaniu wyjaśniającym, w ramach którego konieczne było ustalenie, w stosownych postanowieniach, jak powinna zostać rozliczona dokonana przez Spółkę wplata 310.000 zł i - w konsekwencji - jaka kwota odsetek od zaistniałej zaległości powinna być przyjęta na dzień rozstrzygania o jej rozłożeniu na raty jako podlegająca temu rozłożeniu. Podkreślił, że sama Spółka domaga się uchylenia przedmiotowej decyzji Kolegium i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia "organowi I instancji", aczkolwiek nie da się wykluczyć użycia przytoczonego zwrotu w wyniku pomyłki autora sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Sprzeciw Spółki zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu została wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w myśl art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."),od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie zaś do art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Zatem zainicjowana sprzeciwem sądowa kontrola legalności decyzji organu wydanej przy zastosowaniu art. 138 § 2 k.p.a. sprowadza się do rozważenia czy w motywach tej treści rozstrzygnięcia organ wykazał: - naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania, - istnienie zakresu sprawy koniecznego do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, czy też w rzeczywistości organ uchylił się od rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w instancji odwoławczej.
Sądowa kontrola decyzji wydanej na podstawie powołanego wyżej przepisu przede wszystkim wymaga sięgnięcia do treści art. 15 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne ma charakter dwuinstancyjny. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo zgodnie przyjmują, że dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. W ten sposób skonstruowana zasada dwuinstancyjności powoduje, że w postępowaniu odwoławczym nie mamy do czynienia jedynie z kontrolą stanowiska i argumentów organu I instancji, ale z prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę co do jej istoty, formalnie bądź merytorycznie.
Na potrzeby dalszych rozważań przypomnieć należy, że zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze (§ 1). Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2). Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (§ 2a).
Przepisu § 2 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w § 1 albo 4 (§ 2b). Jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści (§ 4).
Natomiast art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (§ 1). Jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję (§ 2). Przepis § 2 stosuje się także w przypadku, gdy jedna ze stron zawarła w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe strony wyraziły na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im zawiadomienia o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (§ 3). Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione (§ 4).
W przytoczonym stanie prawnym wprost zgodnie z treścią przesłanek zawartych w art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji tylko wyjątkowo, wyłącznie wówczas, gdy przy wydaniu decyzji objętej odwołaniem organ I instancji naruszył przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zatem ustawodawca przyznał organowi odwoławczemu możliwość wydania decyzji kasacyjnej tylko wtedy, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnym dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do rozstrzygnięcia jej przez organ odwoławczy co do istoty.
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że art. 138 § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania, gdy zasadniczo materiał potrzebny do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy został już zgromadzony. W takim stanie rzeczy - co do zasady - rolą organu odwoławczego jest samodzielne odtworzenie obrazu faktycznego sprawy i w następstwie sformułowanie stanowiska prawnego.
W ocenie sądu, lektura motywów kontrolowanej decyzji jednoznacznie prowadzi do stwierdzenia, że organ nie wykazał podstaw do powzięcia wyjątkowego kasacyjnego rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a.
Przede wszystkim wymaga zaznaczenia, że w realiach analizowanej sprawy decyzja organu I instancji z 25 czerwca 2026 r. była odpowiedzią na wniosek Spółki o rozłożenie na raty dotacji podlegającej zwrotowi. W odwołaniu od wspomnianej decyzji organu I instancji, Spółka nie toczyła sporu o zakres materiału dowodowego, o ustalenia faktyczne czy - ujmując rzecz szerzej - o naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania przy rozpatrywaniu jej wniosku.
Spółka zaakceptowała udzielenie ulgi w postaci rozłożenia należności na raty. Odwołanie obejmowało wyłącznie zakres kwotowy decyzji, w szczególności objęcie harmonogramem odsetek w wys. 221.823,85 zł oraz sposób rozliczenia wpłaty dokonanej w dniu 10 lipca 2024 r. w wys. 310.000,00 zł
Z kolei organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z 25 czerwca 2026 r. z zaleceniem, aby przed podjęciem decyzji w sprawie rozłożenia na raty należności przypadających do zwrotu do budżetu określić w odrębnej decyzji kwotę należnych odsetek za zwłokę oraz podjąć - na wniosek strony - postanowienie, o jakim mowa w art. 62 § 4 o.p. Ponadto Kolegium podkreśliło, aby podejmując kolejną decyzję organ zadbał o bardziej wyraziste uzasadnienie. Uchybieniem, którego należy uniknąć podczas ponownego rozpatrywania sprawy, w ocenie SKO, jest brak przytoczenia i o odniesienia się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wymienionego w jej podstawie prawnej przepisu art. 3 Rozporządzenia Komisji nr 2023/2831
Tym samym, w ocenie sądu, organ zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z przyczyn nieadekwatnych do stanu sprawy i - co najistotniejsze - także do treści tego przepisu.
Organ I instancji odniósł się w swoich rozważaniach do przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p., a więc do tych, których potrzebę rozważenia organ odnotował u podstaw stosowania art. 138 § 2 k.p.a. Inną kwestią jest czy organ I instancji uczynił to wyczerpująco i trafnie, jednak aktualnie pozostaje ona poza granicami sądowej kontroli, która ma za przedmiot wyłącznie ustawowe wymogi przewidziane dla stosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Należy raz jeszcze podkreślić, że Spółka akceptuje udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty, kwestionuje natomiast zakres kwotowy decyzji, w szczególności objęcie harmonogramem odsetek w wys. 221.823,85 i rozliczenia wpłaty w wys. 310.000 zł. Kwestia naliczenia odsetek i rozliczenia ww. wpłaty nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nie można w jego ramach rozstrzygać wszelkich zagadnień materialnoprawnych, nie może się ono przekształcić w kolejną fazę postępowania wymiarowego.
Należy jednak wskazać, że z akt sprawy wynika, iż Spółka pismem z 30 kwietnia 2026 r. nr DRK-II.3162.2.119.2026 została poinformowana przez organ I instancji, w jaki sposób została zaksięgowana wpłata dokonana przez nią w dniu 10 lipca 2024 r. w kwocie 310.000 zł oraz, że na dzień 20 kwietnia 2026 r. posiadała następujące zaległości z tytułu dotacji należnych do zwrotu: (-) 329.326,09 zł dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w 2021 r. z terminem płatności 14 grudnia 2021 r.,(-) 42.433,40 zł dotacja niewykorzystana do końca roku budżetowego 2021 r. z terminem płatności 31 stycznia 2022 r., (-) 32.852,58 zł dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w 2021 r. z terminem płatności 25 października 2023 r.
Zgodnie z art. 55 § 1 o.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (§ 2). Postanowienie o proporcjonalnym zaliczeniu organ wydaje tylko na wniosek podatnika (art. art. 62 § 4 o.p.). Jeżeli podatnik nie zgadza się z wyliczoną przez organ wysokością odsetek, może złożyć zażalenie.
Podkreślić też należy, że zgodnie z 252 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zgodnie z ust. 6 ww. artykułu odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Organ wydaje więc jedną decyzję, w której określa kwotę przypadającą do zwrotu oraz wskazuje termin, od którego nalicza się odsetki.
Mając powyższe na względzie, sąd stwierdził, że w motywach kontrolowanej decyzji organ nie wykazał okoliczności - ani na płaszczyźnie faktów, ani prawa - pozwalających na zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. SKO nie wykazało, by konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zatem winno było – stosując właściwe przepisy prawa materialnego – rozpoznać sprawę merytorycznie, przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W rezultacie na obecnym etapie analizowanej sprawy organ dowolnie wydał decyzję kasacyjną.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 151a § 1 w związku z art. 64d § 1 p.p.s.a. O kosztach postanowiono po myśli art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).
Paweł Janusz Lewkowicz