Uzasadnienie
W skardze do Sądu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r., pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie jej wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne.
Sąd zauważa, że autor wniosku zawartego w skardze nie przedstawił argumentów, które miałyby przemawiać za udzieleniem skarżącej ochrony tymczasowej i które pozwalałaby na ocenę, czy wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co prawda skarżąca uzyskała prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to sama ta okoliczność nie przesądza o istnieniu przesłanek do wstrzymania wykonania aktu. Ocena dokonana przez referendarza sądowego w odniesieniu do przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 30 stycznia 2018 r.) zapadła w kontekście innych przesłanek - tj. możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny posiadania.
Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz do art. 61, WK 2016, Lex nr 498515 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. GZ 138/04; zob. także postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. II FZ 497/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd zauważa, że dokumenty dołączone do akt w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazują niewątpliwie na trudną sytuację finansową i majątkową skarżącej. Wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny wynosi około 1.400 zł. Skarżąca nie posiada majątku. Jej mąż dysponuje jedynie udziałem spadkowym w postaci prawa własności do lokalu, które to prawo jest obciążone hipoteką w celu zabezpieczenia zobowiązań zaciągniętych przez jego rodziców. Skarżąca ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, jednak nie osiąga z jej tytułu żadnego dochodu.
Z powyższego nie wynika, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro skarżąca nie posiada majątku i dochodów z tytułu działalności gospodarczej (strona oświadczyła, że działalność ta została zarejestrowana wyłącznie na potrzeby przestępczego procederu i faktycznie nie była prowadzona), trudno jest stwierdzić, w jaki sposób nie udzielnie wnioskowanej ochrony tymczasowej miałoby pogorszyć jej sytuację. Ewentualne działania organów zmierzające do wyegzekwowania należności z zaskarżonych decyzji nie powinny doprowadzić do istotnej i trwałej zmiany sytuacji majątkowej skarżącej. Dodać przy tym trzeba, że przepisy zawarte w art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) przewidują ograniczenie dopuszczalności prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.
W przypadku skarżącej nie zostało wykazane, aby mogły wystąpić skutki, przed którymi ma chronić instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tj. przed wystąpieniem zagrożenia egzystencji skarżącej i jej rodziny, czy doprowadzeniem do nieodwracalnej w swych skutkach utraty konkretnych składników majątku.
Należy również podkreślić, że skutki wykonania świadczenia pieniężnego są z natury rzeczy odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem.
Dlatego też Sąd za zasadne uznał odmówić udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 ww. ustawy procesowej.