Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 14 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Bd 659/25

Uzasadnienie

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu (dalej także jako: "Dyrektor ARiMR") wydał w dniu 8 września 2025 r. zaskarżoną decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Świeciu (dalej także jako: "Kierownik ARiMR w Świeciu") z dnia 3 lipca 2025 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno - środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR w Toruniu podał, że w dniu 12 czerwca 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Świeciu wpłynął wniosek M. K. (dalej także jako: "Skarżąca", "Producentka rolna") o przyznanie płatności na rok 2018. Producentka rolna ubiegała się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w pakiecie 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony, do powierzchni 28,91 ha. Kierownik ARiMR w Świeciu decyzją z dnia 18 października 2018 r. przyznał Skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) do wariantu 2.1 Międzyplony w łącznej wysokości 18.791,50 zł, do powierzchni zgodnej z deklaracją strony zawartą we wniosku pomocowym, tj. 28,91 ha. Przedmiotową decyzją organ I instancji ustalił również obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, podjętym w dniu 15 marca 2018 r. na powierzchnię 28,91 ha. Przyznane na mocy ww. decyzji środki finansowe przekazane zostały w dniu 29 października 2018 r., na rachunek bankowy wskazany przez Producentkę rolną we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 20 maja 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Świeciu wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności na rok 2019. Producentka rolna ubiegała się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w pakiecie 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony, do powierzchni 28,91 ha. Kierownik ARiMR w Świeciu decyzją z dnia 27 listopada 2019 r. przyznał Skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) do wariantu 2.1 Międzyplony w łącznej wysokości 18.791,50 zł, do powierzchni zgodnej z deklaracją strony zawartą we wniosku pomocowym, tj. 28,91 ha. Przedmiotową decyzją organ I instancji ustalił również obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, podjętym w dniu 15 marca 2018 r., na powierzchnię 28,91 ha. Przyznane na mocy ww. decyzji środki finansowe przekazane zostały w dniach 18 października 2019 r. i 5 grudnia 2019 r. na rachunek bankowy wskazany przez Producentkę rolną we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 14 czerwca 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Świeciu wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności na rok 2020. Producentka rolna ubiegała się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w pakiecie 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony, do powierzchni 26,41 ha. Kierownik ARiMR w Świeciu decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. przyznał Skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) do wariantu 2.1 Międzyplony w łącznej wysokości 17.166,50 zł, do powierzchni zgodnej z deklaracją strony zawartą we wniosku pomocowym, tj. 26,41 ha. Przedmiotową decyzją organ I instancji ustalił również obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, podjętym w dniu 15 marca 2018 r., na powierzchnię 28,91 ha. Przyznane na mocy ww. decyzji środki finansowe przekazane zostały w dniach 10 listopada 2020 r. i 3 grudnia 2020 r. na rachunek bankowy wskazany przez Producentkę rolną we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 15 czerwca 2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Świeciu wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności na rok 2021. Producentka rolna ubiegała się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w pakiecie 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony, do powierzchni 28,91 ha. Kierownik ARiMR w Świeciu decyzją z dnia 23 grudnia 2021 r. przyznał Skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) do wariantu 2.1 Międzyplony została przyznana w łącznej wysokości 25.527,53 zł, do powierzchni zgodnej z deklaracją strony zawartą we wniosku pomocowym, tj. 28,91 ha. Przedmiotową decyzją organ I instancji ustalił również obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, podjętym w dniu 15 marca 2018 r., na powierzchnię 28,91 ha. Przyznane na mocy ww. decyzji środki finansowe przekazane zostały w dniach 21 października 2021 r. i 11 stycznia 2022 r. na rachunek bankowy wskazany przez Producentkę rolną we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 2 maja 2022 r. do ARiMR w Świeciu wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności na rok 2022. Producentka rolna ubiegała się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w pakiecie 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony, do powierzchni 28,89 ha.

W dniu 13 marca 2023 r. do Biura Powiatowego w Świeciu wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Świeciu, sygn. akt [...], dotyczący F. K., z którego wynika, że podrobił on podpisy M. K. na Planie działalności rolnośrodowiskowej i umowie z dnia 8 maja 2018 r. w sprawie opracowania ww. dokumentu. Plan z podrobionym podpisem został przedłożony jako załącznik do wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 r. Kierownik ARiMR w Świeciu dopuścił dowód w postaci prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu, sygn. akt [...]. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 8 maja 2023 r. do organu wpłynęło pismo Skarżącej, w którym podniosła, że realizowała Plan rolnośrodowiskowy i wniosła o przesłuchanie świadków na tę okoliczność. W dniu 9 maja 2023 r. Kierownik ARiMR w Świeciu wystosował do Skarżącej postanowienie o odmowie dopuszczenia dowodu w postaci przesłuchania świadków na okoliczność realizacji założeń Planu działalności rolnośrodowiskowej.

Następnie Kierownik ARiMR w Świeciu wydał w dniu 16 czerwca 2023 r. decyzję w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Na mocy przedmiotowej decyzji przyznano Skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) do pakietu 2. Ochrona gleb i wód w wariancie 2.1. Międzyplony w wysokości 15.305,92 zł (wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 10.203,95 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia), do powierzchni zgodnej z deklaracją strony zawartą we wniosku pomocowym, tj. 28,89 ha. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że Producentka rolna nie była w posiadaniu Planu działalności rolnośrodowiskowej. Ustalono wystąpienie nieprawidłowości R_1_o – rolnik nie posiada Planu działalności rolnośrodowiskowej. Przedmiotową decyzją organ ustalił również obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, podjętym w dniu 15 marca 2018 r., na powierzchnię 28,91 ha, kończącym się w dniu 14 marca 2023 r. Przyznane na mocy ww. decyzji środki finansowe przekazane zostały w dniu 26 czerwca 2023 r. na rachunek bankowy wskazany przez Producentkę rolną we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W związku ze stwierdzeniem ww. nieprawidłowości, Kierownik ARiMR w Świeciu skierował w dniu 4 grudnia 2023 r. do Skarżącej postanowienia o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego: zakończonego decyzją z dnia 18 października 2018 r., zakończonego decyzją z dnia 27 listopada 2019 r., zakończonego decyzją z dnia 24 listopada 2020 r., zakończonego decyzją z dnia 23 grudnia 2021 r.

W wyniku wznowienia postępowania Kierownik ARiMR w Świeciu wydał w dniu 5 lutego 2024 r. w odniesieniu do kampanii 2018, 2019, 2020 i 2021 decyzje:

1. - Nr 0040-2024-001449 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2018-007088 z dnia 18 października 2018 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020),
2. - Nr 0040-2024-001450 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2019-004677 z dnia 27 listopada 2019 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020),
3. - Nr 0040-2024-001451 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2020-004753 z dnia 24 listopada 2020 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020),
4. - Nr 0040-2024-001452 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2021-005987 z dnia 23 grudnia 2021 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020).

W wyniku wydania ww. decyzji w odniesieniu do kampanii 2018-2021 zostały przyznane płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne w nowej wysokości.

Kampania 2018: - płatność przyznana I decyzją (uchyloną) – 18.791,50 zł; - płatność przyznana II decyzją — 11.274,90 zł; Różnica: 7.516,60 zł.

Kampania 2019: - płatność przyznana I decyzją (uchyloną) – 18.791,50 zł; - płatność przyznana II decyzją – 11.274,90 zł; Różnica: 7.516,60 zł.

Kampania 2020: - płatność przyznana I decyzją (uchyloną) – 17.166,50 zł; - płatność przyznana II decyzją – 10.299,90 zł; Różnica: 6.866,60 zł.

Kampania 2021: - płatność przyznana I decyzją (uchyloną) – 25.527,53 zł; - płatność przyznana II decyzją – 15.316,51 zł; Różnica: 10.211,02 zł.

Łącznie różnica pomiędzy płatnościami przyznanymi na mocy pierwotnych decyzji i decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowania wyniosła 32.110,82 zł.

W dniu 7 marca 2024 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Świeciu złożone zostało odwołanie Skarżącej od decyzji Nr 0040-2024-001449, Nr 0040-2024-001450, Nr 0040-2024-001451 i Nr 0040-2024-001452 z dnia 5 lutego 2024 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, w dniu 22 kwietnia 2024 r. Dyrektor ARiMR w Toruniu wydał decyzje:

1. - Nr 9002-2024-000154 o utrzymaniu w mocy decyzji Nr 0040-2024-001449 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2018-007088 z dnia 18 października 2018 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020),
2. - Nr 9002-2024-000153 o utrzymaniu w mocy decyzji Nr 0040-2024-001450 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2019-004677 z dnia 27 listopada 2019 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020),
3. - Nr 9002-2024-000155 o utrzymaniu w mocy decyzji Nr 0040-2024-001451 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2020-004753 z dnia 24 listopada 2020 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020),
4. - Nr 9002-2024-000156 o utrzymaniu w mocy decyzji Nr 0040-2024-001452 w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2021-005987 z dnia 23 grudnia 2021 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020).

Dnia 5 czerwca 2024 r. Skarżąca złożyła, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ww. decyzje. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji do Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu nie wpłynęły prawomocne rozstrzygnięcia Sądu we wskazanych sprawach.

Zawiadomieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r. Kierownik ARiMR w Świeciu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) przyznanych Skarżącej na lata 2018, 2019, 2020 i 2021.

W dniu 2 września 2024 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Świeciu wpłynęło pismo Skarżącej, która podniosła, że rozstrzygnięcia w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych na lata 2018-2021 są zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i nie można wydawać kolejnych decyzji w tej samej sprawie. Strona wskazała, że jej stanowisko w sprawie realizacji planu rolnośrodowiskowego jest niezmienne. Producentka rolna wniosła o oddalenie i zamknięcie ww. postępowania, ponieważ jest niezgodne z prawem.

W wyniku wszczętego postępowania administracyjnego Kierownik ARiMR w Świeciu wydał w dniu 4 października 2024 r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020). Jak wynika z treści niniejszej decyzji, kwota nienależnie pobranych środków finansowych wyniosła łącznie 32.110,82 zł i obejmowała część płatności wypłaconych za lata 2018, 2019, 2020 i 2021 w ramach pakietu 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony.

W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Dyrektor ARiMR w Toruniu wydał w dniu 9 stycznia 2025 r. decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zobligował Kierownika ARiMR w Świeciu, aby dokonał ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wskazał datę dopuszczenia się nieprawidłowości i datę dokumentu stwierdzającego nieprawidłowość.

Po przeprowadzeniu postępowania, Kierownik ARiMR w Świeciu wydał w dniu 6 marca 2025 r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020). Jak wynika z treści wydanego rozstrzygnięcia, kwota nienależnie pobranych środków finansowych wyniosła łącznie 32.110,82 zł i obejmowała część płatności wypłaconych za lata 2018,2019,2020 i 2021 w ramach pakietu 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu wydał w dniu 14 maja 2025 r. decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nieprawidłowo wskazał datę zakończenia realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach PROW 2014-2020. W zaskarżonej decyzji przyjęto, że datą zakończenia realizacji programu był dzień 14 marca 2023 r., podczas gdy data ta oznacza jedynie zakończenie realizacji programu przez stronę, a nie datę zakończenia realizacji PROW 2014-2020 w ogóle. Takie ustalenie organu I instancji mogło mieć, w ocenie organu odwoławczego, wpływ na prawidłowość ustalenia czy w sprawie nie doszło do przedawnienia nienależnie przyznanych stronie płatności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik ARiMR w Świeciu wydał w dniu 3 lipca 2025 r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020). Jak wynika z treści wydanego rozstrzygnięcia, kwota nienależnie pobranych środków finansowych wyniosła łącznie 32.110,82 zł i obejmowała część płatności wypłaconych za lata 2018, 2019, 2020 i 2021 w ramach pakietu 2. Ochrona gleb i wód dla wariantu 2.1. Międzyplony.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca podniosła, że terminy podatkowe są przedawnione oraz że program rolno-środowiskowo-klimatyczny w ramach PROW 2014-2020 jest już zakończony, nie ma więc podstaw do zwrotu pobranych płatności. Strona poinformowała, że F. K. był jej pełnomocnikiem w ARiMR w Świeciu, wnosząc o włączenie jako strony postępowania F. K. oraz M. K., gdyż to M. K. korzystał z uzyskanych płatności. Strona zakwestionowała także bieg terminu 60 dni na dokonanie zwrotu nienależnie pobranych płatności wskazując, że wszystkie decyzje, z których wynikał (pośrednio) obowiązek zwrotu zostały przez nią zaskarżone, więc żadna z nich nie jest prawomocna.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego została wydana zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR w Świeciu z dnia 3 lipca 2025 r.

Następnie organ podał, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie jest kontynuacją postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), lecz odrębnym postępowaniem administracyjnym. W postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 i ust. 1c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1199; dalej także jako: "ustawa o Agencji"), czyli postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie płatności, należy zbadać, czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania zwrotu. Ustalając w przedmiotowej sprawie kwotę nienależnie pobranych płatności organ kierował się bowiem stanem faktycznym ustalonym w wiążących go decyzjach.

Rozpatrując odwołanie od decyzji Nr 0040-2025-004548 z dnia 3 lipca 2025 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020), zarzuty w nim zawarte organ uznał za bezzasadne. Przedmiotem postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania od wskazanej decyzji może być jedynie prawidłowość kwoty podlegającej zwrotowi oraz ewentualne istnienie okoliczności wyłączających możliwość takiego ustalenia.

Organ uznał za bezzasadny wniosek Skarżącej o uwzględnienie w sprawie osoby M. K., który jej zdaniem korzystał z przyznanych jej środków finansowych. To Skarżąca wnioskowała o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w latach 2018-2021 i to na podane przez nią w ARiMR konto bankowe zostały przekazane przyznane płatności. Wobec powyższego Dyrektor ARiMR w Toruniu nie przychylił się do wskazanej prośby strony.

Organ uznał też za prawidłową wysokość łącznej kwoty nienależnie pobranych przez Skarżącą z tytułu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) wynoszącą 32.110,82 zł.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020), organ zauważył, że zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2023 r. poz. 2298), w przypadku określonym w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549; dalej także jako: "rozporządzenie 1306/2013"), organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji, odstępuje od ustalenia nienależnych kwot pomocy, tj. jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z przepisem art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (WE) nr 907/2014.

Przywołany przepis stanowi, iż stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem walutowym ustanowionym przez Europejski Bank Centralny sprzed miesiąca, w którym operacje zapisuje się w księgach agencji płatniczej.

Zdaniem organu, kwota ustalona decyzją Kierownika ARiMR w Świeciu z dnia 3 lipca 2025 r. w łącznej wysokości 32.110,82 zł stanowi płatność nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31.07.2014 r., str. 69, ze zm.; dalej także jako: "rozporządzenie 809/2014").

Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 3 akapit pierwszy przywołanego rozporządzenia, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Organ podkreślił, że w sprawie kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w odniesieniu do kampanii 2018, 2019, 2020 i 2021 nie wynikała z pomyłki organu, lecz z faktu braku posiadania przez stronę Planu działalności rolnośrodowiskowej. Błąd ten nie powstał zatem z winy lub pomyłki organu ARiMR, a pełną odpowiedzialność za jego wystąpienie ponosi producent rolny, który nie dopełnił ciążących na nim wymogów związanych z realizacją zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

W świetle powyższego brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 i tym samym odstąpienia od windykacji nienależnie pobranych środków finansowych.

W ocenie organu w sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. U E L 312, s. 1 z dnia 23.12.1995 r., ze zm.; dalej także jako: "rozporządzenie 2988/95"), który stanowi, że okres przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, jednakże w myśl art. 3 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu przedawnienia.

Jednocześnie termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę (konieczne jest wyraźne odniesienie takiej czynności do określonej nieprawidłowości). W przypadku programów wieloletnich w każdym przypadku okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Pod pojęciem dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć co do zasady: datę złożenia wniosku o przyznanie płatności (w przypadku wniosku zawierającego nieprawidłowe deklaracje), lub datę zaprzestania realizacji zobowiązania (w przypadku płatności w ramach PROW), lub upływ terminu na wykonanie określonych działań (w przypadku braku realizacji obowiązków związanych z utrzymywaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów).

W rozpatrywanej sprawie jako datę dopuszczenia się nieprawidłowości zdaniem organu przyjąć należy daty złożenia wniosku o przyznanie płatności (w przypadku wniosku zawierającego nieprawidłowe deklaracje). W kampanii 2018 nastąpiło to w dniu 12 czerwca 2018 r., w kampanii 2019 w dniu 20 maja 2019 r., w kampanii 2020 w dniu 14 czerwca 2020 r. oraz w kampanii 2021 w dniu 14 czerwca 2021 r. Mając na uwadze, powyższe, w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że wypłaty z PROW 2014-2020, z których finansowane są również zobowiązania z poprzednich okresów programowania, będą realizowane do dnia 31 grudnia 2025 r. i to właśnie tę datę należy przyjąć jako datę ostatecznego zakończenia programu, o której mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95.

W niniejszej sprawie dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość jest prawomocny z dniem 1 lutego 2023 r. wyrok nakazowy w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej (sygn. akt [...]). W związku z wszczętym w dniu 13 sierpnia 2024 r. postępowaniem administracyjnym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, został przekroczony wynikający z art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013, termin 18 miesięcy, liczony od zatwierdzenia nieprawidłowości, na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności. Organ podkreślił jednak, iż art. 54 rozporządzenia 1306/2013 odnosi się do państwa członkowskiego, a nie do beneficjenta. Zapis ten jest dyrektywą dla państw członkowskich, by podjęły określone działania w tym terminie, przekroczenie tego terminu nie skutkuje więc niemożnością dochodzenia nienależnie wypłaconych należności. Jest to zobowiązanie dla organu, ale nie dające uprawnienia stronie. W związku z tym, nawet upływ tego okresu nie wyłącza uprawnienia Agencji do występowania o zwrot płatności nienależnie wypłaconych.

W przypadku obliczania terminu przedawnienia z zastosowaniem regulacji art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej organ stwierdził, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 (powstające z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania) nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. nastąpiła realizacja płatności na rzecz rolnika). Jednocześnie bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd i zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata, zgodnie z art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej.

Biorąc pod uwagę, co wskazano wcześniej, że w odniesieniu do programów wieloletnich (płatność w ramach PROW) w każdym przypadku okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu tj. do dnia 31 grudnia 2025 r., nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu kwoty w wysokości 32.110,82 zł.

Ponadto organ wskazał, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Wynika to z treści art. 7 ust. 1 rozporządzenia 809/2014.

W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, żeby "uchylić łączną kwotę do zwrotu". Skarżąca przyznała, że F. K. był jej pełnomocnikiem w ARiMR i podrobił jej podpis na dokumentach. Skarżąca wskazała, że to zadaniem pracownika jest sprawdzenie wiarygodności i zgodności podpisu na składanych dokumentach. Dlatego Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o przesłuchanie F. K..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Sprawę rozpoznano na rozprawie.

Sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej także jako: "p.p.s.a.") – lub też - naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w podanym zakresie Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska Skarżącej wyrażonego w skardze, zaś dokonując z urzędu badania legalności zaskarżonej decyzji nie doszukał się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia.

W skardze sformułowano wniosek o przesłuchanie świadka. Sąd nie uwzględnił tego wniosku o przeprowadzenie dowodu. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzanie wyłącznie dowodów z dokumentów. W tym zakresie nie mieści się przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka. Zakres postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest ograniczony do dowodów uzupełniających, przy czym oferowane dowody powinny mieć charakter niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, zaś ich przeprowadzenie nie może powodować nadmiernego przedłużenia postępowania. Ponadto sąd ma jedynie możliwość, a nie obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy organy ARiMR w sposób uprawniony uznały, że środki pieniężne z tytułu pobranych przez Skarżącą płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020) za lata 2018-2021 były płatnościami nienależnymi i czy istniały podstawy do orzeczenia o ich zwrocie.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji środki publiczne:

1. 1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej,
2. 2) krajowe, przeznaczone na:
3. a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
4. b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej
5. - podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej.

Ustalenie kwoty przyznanych nienależnie lub pobranych w nadmiernej wysokości środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 1c ustawy o Agencji). Tego rodzaju decyzja ma więc charakter konstytutywny i tworzy nowy stosunek prawny. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2 pkt 1). Natomiast przedmiotem postępowania toczącego się przed organem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, a następnie ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków.

W pierwszej kolejności wskazać więc należy, że Skarżąca ubiegała się o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW 2014-2020) za lata 2018-2021. W wyniku rozpatrzenia wniosków na wskazany przez Skarżącą rachunek bankowy zostały wypłacone ww. płatności: w kampanii 2018 – 18.791,50 zł; w kampanii 2019 – 18.791,50 zł; w kampanii 2020 – 17.166,50 zł; w kampanii – 25.527,53 zł.

W dalszej kolejności należy wskazać, że w wyniku wznowienia postępowania Kierownik ARiMR w Świeciu wydał w dniu 5 lutego 2024 r. w odniesieniu do kampanii 2018, 2019, 2020 i 2021 decyzje w sprawie uchylenia decyzji pierwotnie przyznających płatności oraz o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w wysokości niższej niż wskazano w decyzjach pierwotnych. Dla kampanii 2018 r. różnica pomiędzy płatnością przyznaną I decyzją (uchyloną) a płatnością przyznaną II decyzją wyniosła 7.516,60 zł. Dla kampanii 2019 r. różnica pomiędzy płatnością przyznaną I decyzją (uchyloną) a płatnością przyznaną II decyzją wyniosła 7.516,60 zł. Dla kampanii 2020 r. różnica pomiędzy płatnością przyznaną I decyzją (uchyloną) a płatnością przyznaną II decyzją wyniosła 6.866,60 zł. Dla kampanii 2021 r. różnica pomiędzy płatnością przyznaną I decyzją (uchyloną) a płatnością przyznaną II decyzją wyniosła 10.211,02 zł. Łącznie różnica pomiędzy płatnościami przyznanymi na mocy pierwotnych decyzji i decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowania wyniosła 32.110,82 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej Dyrektor ARiMR w Toruniu wydał decyzje z dnia 22 kwietnia 2024 r. utrzymujące w mocy decyzje z dnia 5 lutego 2024 r.

Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Go 720/14, który podkreślił, że "kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia, albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi". Powyższy pogląd tut. Sąd podziela.

Należy zauważyć, że postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy doszło do nienależnego pobrania środków publicznych, bowiem sprawa dotycząca ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności nie jest sprawą dotyczącą przyznania pomocy. Jeśli więc organ stwierdzi na podstawie dowodów zgromadzonych w tym samodzielnym postępowaniu administracyjnym, że kwota przyznana beneficjentowi jest kwotą nienależną, to wówczas jest on zobowiązany do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji.

Płatnością nienależnie pobraną jest płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Ustalenie, czy przyznane uprzednio płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych w toku odrębnego postępowania wyjaśniającego toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt I GSK 485/23). Taka sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie bowiem względem Skarżącej zostały wznowione postępowania w przedmiocie przyznania płatności a następnie zostały wydane w dniu 22 kwietnia 2024 r. decyzje ostateczne Dyrektora ARiMR w Toruniu:

1. - o utrzymaniu w mocy decyzji w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2018-007088 z dnia 18 października 2018 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) (k. 21 akt adm.),
2. - o utrzymaniu w mocy decyzji w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2019-004677 z dnia 27 listopada 2019 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) (k. 34 akt adm.),
3. - o utrzymaniu w mocy decyzji w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2020-004753 z dnia 24 listopada 2020 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) (k. 48 akt adm.),
4. - o utrzymaniu w mocy decyzji w sprawie uchylenia decyzji Nr 0040-2021-005987 z dnia 23 grudnia 2021 r. oraz przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) (k. 62 akt adm.).

Kwota 32.110,82 zł objęta zaskarżoną obecnie do tut. Sądu decyzją Dyrektora ARiMR w Toruniu z dnia 8 września 2025 r. stanowi łączną różnicę pomiędzy płatnościami przyznanymi na mocy pierwotnych decyzji a płatnościami przyznanymi na podstawie decyzji wydanych we wznowionych postępowaniach.

Nie budzi również wątpliwości Sądu określenie terminu naliczania odsetek przez organ bowiem wskazanie organu jest zgodne z treścią art. 7 ust. 1 rozporządzenia 809/2014, który stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust.

2. Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2 rozporządzenia 809/2014, odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

Mając powyższe na uwadze tut. Sąd nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podnoszone w skardze oraz w toku postępowania administracyjnego argumenty Skarżącej dotyczące podrobienia podpisu Skarżącej na dokumentach przez F. K. nie mogły zmienić tej oceny. Dla samodzielnego postępowania administracyjnego o ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych nie miały znaczenia przyczyny, które legły u podstaw wydania przez organy ARiMR we wznowionych postępowaniach dot. płatności za lata 2019 - 2021 decyzji w sprawie uchylenia decyzji pierwotnych i przyznających płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW 2014-2020). Istotne dla kontrolowanej sprawy było, że we wznowionych postępowaniach wydano decyzje ostateczne, na podstawie których Skarżącej przyznano płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (PROW 2014-2020) na poszczególne lata w wysokości niższej niż pierwotnie przyznane i wypłacone.

Łączna różnica pomiędzy płatnościami przyznanymi i wypłaconymi Skarżącej na mocy pierwotnych decyzji a płatnościami przyznanymi na podstawie decyzji wydanych w wyniku wznowienia postępowania stanowi bowiem kwotę podlegającą zwrotowi na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu stanowisko Dyrektora ARiMR w Toruniu w zakresie przedawnienia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust.

1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

Powyższe oznacza, że w przypadku płatności finansowanych w całości lub w części ze środków unijnych, przedawnienie obowiązku zwrotu płatności następuje po 4 latach od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości lub najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia. Należy mieć przy tym na uwadze, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że początek biegu przedawnienia nie jest związany z otrzymaniem środków finansowych, lecz z samym zdarzeniem zaistnienia nieprawidłowości i ich ustania (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 925/19).

W ocenie tut. Sądu w przypadku wniosku zawierającego nieprawidłowe oświadczenia producenta rolnego, przez moment dopuszczenia się nieprawidłowości należy rozumieć datę złożenia wniosku o przyznanie płatności, co w kontrolowanej sprawie nastąpiło w kampanii 2018 w dniu 12 czerwca 2018 r., w kampanii 2019 w dniu 20 maja 2019 r., w kampanii 2020 w dniu 14 czerwca 2020 r. oraz w kampanii 2021 w dniu 14 czerwca 2021 r. Słusznie organ wskazał, że wypłaty z PROW 2014-2020, z których finansowane są również zobowiązania z poprzednich okresów programowania, będą realizowane do dnia 31 grudnia 2025 r. i to właśnie tę datę należy przyjąć jako datę ostatecznego zakończenia programu, o której mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. Tym samym zaskarżona decyzja z dnia 8 września 2025 r. weszła do obrotu prawnego przed upływem przedawnienia.

Równocześnie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, że art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 odnosi się do państwa członkowskiego, a nie do beneficjenta (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 112/24). Art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 stanowi, że w przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w - ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Odpowiednie kwoty zapisuje się w księdze dłużników agencji płatniczej w momencie wystąpienia o ich zwrot.

Zdaniem Sądu, art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 nie dotyczy kwestii przedawnienia możliwości dochodzenia od beneficjenta zwrotu nienależnych płatności - co uregulowano w art. 3 rozporządzenia 2988/95 - w szczególności w ust. 1 nie ustanowiono dodatkowego, bardzo krótkiego (18-miesięcznego) terminu wygaśnięcia prawa państwa członkowskiego do odzyskiwania nienależnych płatności. W art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 nie ustanowiono zatem dla beneficjenta normy gwarancyjnej, że po upływie tego terminu zostaje zwolniony od obowiązku zwrotu nienależnych płatności. Przepis ten wskazuje natomiast na konieczność odzyskiwania przez Polskę każdej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej w ciągu 18 miesięcy od zatwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości lub dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 995/19 i z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 879/17; w Krakowie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 237/22; w Warszawie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 415/20; w Lublinie z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 127/23). Kwestia zatem dochowania powyższego terminu nie przesądza o możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ prawidłowo określił kwotę nienależnie pobranych płatności kierując się stanem faktycznym ustalonym w wiążących go decyzjach ostatecznych. Równocześnie zasadnie organ stwierdził brak okoliczności wyłączających możliwość żądania zwrotu. W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.

Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

J. Ziołek M. Łent T. Wójcik