Uzasadnienie
M.W.(Skarżący) wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 10 lipca 2026 r. w przedmiocie stwierdzenia, że organ rozpatrujący sprawę nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Kwestionowane postanowienie zostało wydane na podstawie art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.).
Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 tej ustawy lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) – pkt 1; postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) – pkt 2. Zgodnie zaś z art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:
- 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
- a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,
- b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
Z treści art. 37 k.p.a. wynika, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna jedynie incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia. W piśmiennictwie wskazuje się, że ponaglenie nie jest środkiem zaskarżenia, nawet o szczególnym charakterze (zob. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 3, LEX.el). Postanowienie wydawane w następstwie rozpatrzenia ponaglenia ma w związku z tym, jak wyżej wskazano, charakter wpadkowy (incydentalny).
W świetle powyższego wskazać należy, że zaskarżone postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie kończy ono postępowania w sprawie, nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i nie służy na nie zażalenie. Nie jest to postanowienie o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ww. ustawy (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 866/19, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.