Uzasadnienie
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wnioskodawca podał, że posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2025 r., poz. 163; dalej jako: u.p.d.o.f.). Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki z o.o. (dalej jako: spółka przejmowana), w której ma 50% udziałów. Drugie 50% udziałów stanowi własność innego wspólnika, także będącego osobą fizyczną. Spółka przejmowana posiada nieograniczony obowiązek podatkowy zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2025 r., poz. 278; dalej: u.p.d.o.p.). Spółka ta ma zostać przejęta przez spółkę z o.o. (dalej jako: spółka przejmująca). 100% udziałów w zyskach spółki przejmującej ma inna spółka z o.o. Spółka przejmująca również posiada nieograniczony obowiązek podatkowy zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p.
Połączenie zostanie dokonane zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. 2024 r., poz. 18; dalej też: k.s.h.), tj. połączenie przez przejęcie. Wartość majątku spółki przejmowanej będzie wynosić tyle samo, co wartość majątku spółki przejmującej. Przydział udziałów nastąpi według wartość rynkowej majątku spółek, tzn. spółka z o.o. będzie mieć 50% udziałów, wnioskodawca 25%, a drugi wspólnik będący osobą fizyczną 25%. Udziały wnioskodawcy w spółce przejmowanej nie zostały nabyte/objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów. Wartość udziałów w spółce przejmowanej jaka byłaby przyjęta przez wnioskodawcę dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia, wynosi [...] zł, tzn. taką kwotę wnioskodawca ująłby w kosztach uzyskania przychodu, gdyby sprzedał te udziały. Wartość bilansowa spółki przejmowanej na dzień połączenia będzie wynosić [...] zł.
W uzupełnieniu wniosku wnioskodawca odpowiadając na zadane przez organ pytania podał, że zgodnie z art. 5a pkt 29a u.p.d.o.f. ilekroć w ustawie jest mowa o wartości emisyjnej udziałów (akcji) - oznacza to cenę, po jakiej obejmowane są udziały (akcje), określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku – w innym dokumencie o podobnym charakterze, nie niższą od wartości rynkowej tych udziałów (akcji). Wartością emisyjną jest cena, po której obejmowane są udziały, a w razie jej braku w innym dokumencie, nie niższa od wartości rynkowej tych udziałów. Zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 września 2024 r. sygn. 0111-KDIB2-1.4010.247.2024.3.KK ustawodawca zdefiniował pojęcie "wartości emisyjnej udziałów" w art. 4a pkt 16a u.p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem oznacza ono cenę, po jakiej obejmowane są udziały (akcje), określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku w innym dokumencie o podobnym charakterze, nie niższą od wartości rynkowej tych udziałów (akcji).
W przypadku połączenia przez przejęcie, udziały w spółce przejmującej obejmowane są w zamian za majątek spółki przejmowanej. W konsekwencji ceną, po jakiej obejmowane są udziały, jest wartość tego majątku, a więc wartość rynkowa majątku spółki przejmowanej. Podobne stanowisko zostało wyrażone w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 stycznia 2020 r. nr 0114-KDIP2-1.4010.478.2019.UF. Mając na uwadze, że definicja "wartość emisyjna udziałów" ma zastosowanie tylko do ustalenia wartości w przypadku restrukturyzacji spółek polegających na połączeniach lub podziałach, musi odnosić się ona do wartości majątku łączonego lub wydzielanego. Połączenie przez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą odbywa się w zamian za udziały.
Tym samym wartość przeniesionego majątku będzie ceną, po jakiej obejmowane są udziały. Przyjmując powyższe rozumowanie należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie wartością emisyjną będzie wartość majątku spółki przejmowanej z uwzględnieniem 50% udziału w zyskach (tzn. [...] zł). Jeżeli więc z powyższym zgadza się Dyrektor, to na dzień poprzedzający połączenie, wartość emisyjna udziałów, jakie zostaną wnioskodawcy przyznane w spółce przejmującej, będzie wyższa niż wartość wydatków jakie poniósł na objęcie lub nabycie udziałów w spółce przejmowanej (tj. wskazanych przez wnioskodawcę wydatków w kwocie [...]zł, które rozpoznałby jako koszty uzyskania przychodów, gdyby sprzedał udziały w spółce przejmowanej). Wnioskodawca podał, że zgodnie z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. przepisu ust. 8 nie stosuje się, jeżeli przyjęta przez tego wspólnika dla celów podatkowych wartość udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną jest wyższa niż wartość udziałów (akcji) w spółce przejmowanej lub dzielonej, jaka byłaby przyjęta przez tego wspólnika dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia lub podziału.
Wartość dla celów podatkowych, to wartość jaka byłaby do uwzględniania w kosztach uzyskania przychodu w przypadku zbycia tych udziałów. Tym samym wnioskodawca przyjmie dla celów podatkowych wartość udziałów w spółce przejmowanej w wartości wydatków poniesionych na objęcie udziałów w spółce przejmowanej, tj. [...] zł. Wartość podatkowa udziałów spółki przejmowanej nie jest wątpliwa w przedmiotowej sprawie, wynosi [...] zł. Problemem jest ustalenie dla celów podatkowych wartości udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą. Wnioskodawca powołał wyrok NSA z 10 maja 2024 r., sygn. akt II FSK 2101/23, który jego zdaniem jest kluczowy w przedmiotowej sprawie. Zauważył, że stanowi on konsekwencję zastosowania przez ustawodawcę w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. zwrotu normatywnego "wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo akcji", które stanowią koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tych udziałów albo akcji.
Zwrot ten odnosi się do nabycia tych udziałów lub akcji, które następnie są odpłatnie zbywane, a nie do pierwotnego nabycia (innych) udziałów lub akcji, które w następstwie przekształcenia pierwotnej spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową doprowadziły do objęcia (nabycia) tych udziałów lub akcji, które są następnie odpłatnie zbywane. Wydatkiem na nabycie tych ostatnich jest zatem wartość udziałów lub akcji, które stanowiły podstawę nabycia zbywanych udziałów lub akcji, jednakże ta wartość wynika z bilansu zamknięcia spółki przekształcanej, gdyż to jest ta wielkość ekonomiczna, której wyzbywa się obejmujący lub nabywający udziały lub akcje spółki przekształconej (powstałej w wyniku przekształcenia), a nie jakakolwiek inna wartość, w tym odpowiadająca wydatkom poniesionym na nabycie lub objęcie udziałów lub akcji spółki przekształcanej (spółki, która uległa przekształceniu). Wnioskodawca podał, że kosztem uzyskania przychodu przy sprzedaży udziałów spółki przejmującej będzie wartość bilansowa majątku spółki przejmowanej, czyli [...] zł. Ze względu na fakt, że wnioskodawca posiada 50% udziałów w zyskach, będzie to [...] zł. Wnioskodawca wskazał, co jego zdaniem jest ugruntowane w orzecznictwie i interpretacjach indywidualnych, że uwzględnianie wydatku w kosztach jest prawem, a nie obowiązkiem.
Wnioskodawca zamierza więc przyjąć mniejszą kwotę niż [...] zł, tzn. [...] zł, tak aby móc skorzystać ze zwolnienia z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. Wnioskodawca chce potwierdzenia czy takie postępowanie jest możliwe. Jeżeli więc organ uzna, że takie postępowanie jest dopuszczalne, tzn. ustalenie dla celów podatkowych wartości udziałów spółki przejmującej, czyli kwoty, która będzie uwzględniana w kosztach uzyskania przychodu w momencie sprzedaży, w kwocie mniejszej niż maksymalnie dopuszczalna (50 000 zł), to wnioskodawca chciałby przyjąć dla celów podatkowych wartość udziałów w spółce przejmowanej w kwocie [...] zł, tj. wartości wydatków poniesionych przez wnioskodawcę na objęcie udziałów w spółce przejmowanej. Wnioskodawca wie, jak ustalić wartość dla celów podatkowych udziałów spółki przejmowanej, gdyż kwotą tą jest wartość wydatków poniesionych na ich objęcie. Problemem w przedmiotowej sprawie jest ustalenie wartości dla celów podatkowych udziałów spółki przejmującej (czyli wartość wydatków poniesionych na objęcie udziałów).
Zdaniem wnioskodawcy i zgodnie z wyrokiem NSA z 10 maja 2024 r. II FSK 2101/23 w przypadku sprzedaży tych udziałów, maksymalnie w kosztach może on uwzględnić [...] zł. Wynika to z faktu, że art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. odwołuje się do wydatków na objęcie lub nabycie akcji sprzedawanych. Nie jest nią wartość historyczna udziałów spółki przejmowanej, tzn. [...] zł, a wartość wydatków poniesionych na nabycie udziałów spółki przejmującej, czyli wartość majątku spółki przejmowanej, tzn. [...] zł. Fakt, iż wnioskodawca posiada 50% udziałów w zyskach powoduje, że w dacie sprzedaży udziałów spółki przejmującej może uwzględnić w kosztach [...] zł. Takie rozumowanie uniemożliwia mu skorzystanie ze zwolnienia z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f.
i obligatoryjne opodatkowanie. Wnioskodawca składając przedmiotowy wniosek chciał się dowiedzieć czy może dobrowolnie zrezygnować z części kosztów, ustalić, że dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej wynosi [...] zł i w ten sposób zastosować zwolnienie z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. Zdaniem wnioskodawcy taka możliwość istnieje. Jeżeli przyjąć, że wartością podatkową udziałów spółki przejmującej jest wartość majątku spółki przejmowanej, to ta wartość podatkowa będzie praktycznie zawsze wyższa niż wartość udziałów dla celów podatkowych udziałów spółki przejmowanej, tzn. wartość wydatków poniesionych na objęcie tych udziałów. Oznaczałoby to, że praktycznie zawsze nie byłoby możliwe skorzystanie z tego zwolnienia. Zdaniem wnioskodawcy może on oświadczyć i przyjąć dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej w kwocie mniejszej niż [...] zł, tzn. [...] zł, tak aby móc skorzystać ze zwolnienia z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f.
Tym samym wnioskodawca zadał pytanie, czy może nie uwzględniać całej kwoty [...]zł (wartości bilansowej spółki przejmowanej) jako wartości dla celów podatkowych udziałów spółki przejmującej i uwzględnić jedynie część tej kwoty, tzn. [...] zł, tak aby zgodnie z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. przyjęta przez wnioskodawcę dla celów podatkowych wartość udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną była niższa/równa niż wartość udziałów (akcji) w spółce przejmowanej lub dzielonej, jaka byłaby przyjęta przez tego wspólnika dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia lub podziału. Pozwoli mu to zastosować zwolnienie z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. Zdaniem wnioskodawcy wprowadzony przepis art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. daje podatnikowi wybór. Może on przesunąć moment opodatkowania do sprzedaży udziałów spółki przejmującej albo rozliczyć to na moment połączenia, a potem na moment sprzedaży udziałów spółki przejmującej.
Oba rozliczenia są jednak identyczne z perspektywy fiskalnej. W przypadku przesunięcia, wnioskodawca oświadczył, że przyjął dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej w kwocie [...]zł, więc tę kwotę będzie mógł ująć w kosztach. Jeżeli zaś dojdzie do rozliczenia dwuetapowego, to najpierw opodatkowana będzie różnica między wartością emisyjną [...] zł a kosztami [...] zł, a potem różnica między wartością sprzedaży a wartością emisyjną [...] zł. Rozliczenia kwotowe będą więc identyczne, różniąc się jedynie datami wpłaty podatku. Wnioskodawca zaznaczył, że chce się dowiedzieć jak ustalić dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej. Zdaniem wnioskodawcy jest nią kwota majątku spółki przejmowanej uwzględniając udział w zysku, czyli [...] zł. Kwota ta jest większa niż wartość dla celów podatkowych udziałów spółki przejmowanej, co wyklucza zastosowanie art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. ze względu na art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f.
Wnioskodawca chce więc wiedzieć czy może przyjąć mniejszą wartość, tzn. uznać dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej w kwocie [...]zł, co pozwoli zastosować art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. ze względu na art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. Zdaniem wnioskodawcy art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. daje wybór, czy ustalić dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej w kwocie majątku spółki przejmowanej, co zawsze będzie większe od wartości wydatków poniesionych na nabycie udziałów spółki przejmowanej, czy wyzbyć się części tych wydatków, ustalić wartość dla celów podatkowych w kwocie niższej, tutaj [...] zł, zastosować zwolnienie z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f., ale w dacie sprzedaży udziałów spółki przejmującej do kosztów zaliczyć [...] zł, a nie [...] zł.
Mając na uwadze powyższy opis wnioskodawca zadał dwa pytania:
- 1) czy może oświadczyć, że przyjęta dla celów podatkowych wartość udziałów przydzielonych będzie niższa niż wartość bilansowa spółki przejmowanej na dzień połączenia i dzięki temu możliwe będzie spełnienie przesłanki z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f., jeżeli wartość ta nie będzie wyższa niż wartość udziałów w spółce przejmowanej, jaka byłaby przyjęta przez wnioskodawcę dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia;
- 2) w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie 1 i uznanie przez organ, że wnioskodawca może oświadczyć, że przyjęta dla celów podatkowych wartość udziałów przydzielonych będzie niższa niż wartość bilansowa spółki przejmowanej na dzień połączenia i dzięki temu możliwe będzie spełnienie przesłanki z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f., jeżeli wartość ta nie będzie wyższa niż wartość udziałów w spółce przejmowanej, jaka byłaby przyjęta przez wnioskodawcę dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia, wnioskodawca chciałby zastosować taki mechanizm i zadać dodatkowe pytanie czy w przypadku połączenia wnioskodawca może skorzystać z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. i odroczyć moment powstania obowiązku podatkowego do daty sprzedaży udziałów spółki przejmującej?
Zdaniem wnioskodawcy, może on oświadczyć, że przyjęta dla celów podatkowych wartość udziałów przydzielonych będzie niższa niż wartość bilansowa spółki przejmowanej na dzień połączenia i dzięki temu możliwe będzie spełnienie przesłanki z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f., jeżeli wartość ta nie będzie wyższa niż wartość udziałów w spółce przejmowanej, jaka byłaby przyjęta. W przypadku połączenia może on skorzystać z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. i odroczyć moment powstania obowiązku podatkowego do daty sprzedaży udziałów spółki przejmującej przez wnioskodawcę dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia.
W interpretacji indywidualnej z dnia 23 stycznia 2026 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Organ podał, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym planowane połączenie spółek przez przejęcie będzie podlegało regulacji art. 24 ust. 5 pkt 7a u.p.d.o.f.
W opisanej sprawie udziały wnioskodawcy w spółce przejmowanej nie zostały objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów. Natomiast w odniesieniu do przesłanki określonej w pkt 2 art. 24 ust. 8db organ wyjaśnił, że odnosi się ona do relacji tzw. wartości podatkowej udziałów (akcji) w spółce przejmowanej lub dzielonej i udziałów (akcji) przyznanych w spółce przejmującej. Wartość podatkowa udziałów (akcji), to przyjęta przez podatnika wartość kosztów objęcia lub nabycia udziałów (akcji), która pozostaje w rachunku podatkowym podatnika do rozliczenia dla celów podatkowych jako koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji). Wartość podatkowa jest pochodną sposobu objęcia lub nabycia udziałów (akcji). Nie jest tożsama z ich aktualną wartością rynkową czy bilansową. Wbrew stanowisku wnioskodawcy, przesłanka z art. 24 ust. 8db pkt 2 ustawy nie może być więc rozumiana jako odnosząca się do relacji wartości rynkowej (bilansowej) bądź wartości emisyjnej udziałów, które są przyznawane podatnikowi w wyniku połączenia spółek i wartości rynkowej udziałów, które podatnik posiadał w spółce przejmowanej, a które zostały unicestwione w wyniku połączenia.
Takie rozumienie tego przepisu byłoby niezgodne z jego treścią – w przepisie jest bowiem mowa o "wartości przyjętej dla celów podatkowych". W tej sytuacji złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia, które miałoby dotyczyć relacji wartości podatkowej udziałów przydzielonych wnioskodawcy w spółce przejmującej i wartości bilansowej spółki przejmowanej, nie ma prawnego uzasadnienia. Nie może bowiem – wbrew dyspozycji przepisu 24 ust. 8db pkt 2 ustawy – dowolnie kształtować wartości podatkowej udziałów dla celów rozpatrywanego połączenia spółek. Wnioskodawca wskazał, że przyjmie dla celów podatkowych wartość udziałów w spółce przejmowanej w wartości wydatków poniesionych na objęcie udziałów w spółce przejmowanej, tj. [...] zł. Natomiast według wnioskodawcy kosztem uzyskania przychodu przy sprzedaży udziałów spółki przejmującej będzie wartość bilansowa majątku spółki przejmowanej, czyli [...] zł. Ze względu na fakt, że wnioskodawca posiada 50% udziałów w zyskach, będzie to [...] zł. Wnioskodawca wskazał jednak, że jest ugruntowane w orzecznictwie i interpretacjach indywidualnych, iż uwzględnianie wydatku w kosztach jest prawem, a nie obowiązkiem.
Zamierza więc przyjąć mniejszą kwotę niż [...] zł, tzn. [...] zł, tak aby móc skorzystać ze zwolnienia z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. Z powyższego wynika więc, że przyjęta przez wnioskodawcę wartość podatkowa nabycia udziałów przydzielonych mu przez spółkę przejmującą w związku z połączeniem, która pozostanie w jego rachunku podatkowym do rozliczenia dla celów podatkowych jako koszty uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów, będzie wyższa niż wartość podatkowa udziałów wnioskodawcy w spółce przejmowanej jaka byłaby przez niego przyjęta dla celów podatkowych jako koszty zbycia tych udziałów gdyby nie doszło do połączenia spółek.
Tym samym przepis art. 24 ust. 8 ustawy nie będzie mieć w sprawie zastosowania. W tej sytuacji przychód stanowiący nadwyżkę wartości emisyjnej nad wydatkami na nabycie udziałów w spółce przejmowanej podlega opodatkowaniu na zasadach przewidzianych w art. 30a ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Kalkulacja tego przychodu na moment połączenia spółek wymaga zatem uwzględnienia na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy, wydatków jakie zostały poniesione przez wnioskodawcę na nabycie udziałów w spółce przejmowanej. Zgodnie z powołanym przepisem od uzyskanych dochodów (przychodów) pobierany jest zryczałtowany 19% podatek dochodowy. Niemniej jednak, w sytuacji uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia udziału w spółce przejmującej nabytego w wyniku połączenia spółek, zastosowanie znajdzie przepis art. 22 ust. 1ga, który został wprowadzony ustawą zmieniającą z 29 października 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105) z dniem 1 stycznia 2022 r. Przepis ten ustanawia normę, która określa sposób ustalania dochodu w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) otrzymanych w wyniku łączenia spółek.
Zgodnie z jego treścią w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) objętych w wyniku podziału lub łączenia spółek, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 7a, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 8, kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej jest wartość emisyjna objętych udziałów (akcji). Biorąc powyższe pod uwagę, w sytuacji wnioskodawcy kosztem uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia udziału nabytego w wyniku połączenia spółek, który stanowi wartość podatkową, będzie jego wartość emisyjna.
Odnosząc się do powołanego wyroku NSA, organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że ma on zastosowanie w tej sprawie. Dotyczy odmiennego w skutkach podatkowych zdarzenia, tj. kształtowania kosztów uzyskania przychodów w związku ze zbyciem akcji spółki powstałej z przekształcenia innej spółki kapitałowej. W okolicznościach tej sprawy ustalenie wartości podatkowej udziałów zarówno spółki przejmowanej, jak i przejmującej utożsamiać trzeba z wartością niezaliczoną uprzednio do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie, jaka zostałaby przyjęta przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, gdyby udziały te zostały przez udziałowca odpłatnie zbyte.
W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pojęcie "wartość udziałów spółki przejmującej przyjęta dla celów podatkowych" nie oznacza wartości bilansowej majątku spółki przejmowanej, gdzie w rzeczywistości skoro pojęcie to oznacza wartość kosztów uzyskania przychodu jaką można przyjąć w dacie sprzedaży, a udziały spółki przejmującej zostały nabyte poprzez włączenie do spółki przejmującej majątku spółki przejmowanej, to uwzględniając wyrok NSA z dnia 10 maja 2024 r. sygn. II FSK 2101/23 należy przyjąć, że właśnie wartość bilansowa majątku spółki przejmowanej odpowiada wartości udziałów spółki przejmującej przyjętej dla celów podatkowych;
2) art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie może dobrowolnie oświadczyć, że przyjmie wartość udziałów spółki przejmującej przyjętą dla celów podatkowych w kwocie niższej niż wartość bilansowa spółki przejmowanej (tzn. zamiast [...] zł, kwotę [...]zł), co pozwoliłoby na spełnienie wymagań wynikających z tego przepisu, gdzie w rzeczywistości analizując tę regulację oraz art. 24 ust. 5 pkt 7a u.p.d.o.f. należało dojść do wniosku, że celem art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. było danie podatnikowi wyboru, czy chce ustalić wartość podatkową udziałów spółki przejmującej w kwocie nie wyższej niż wartość podatkowa udziałów spółki przejmowanej i dzięki temu odroczyć termin płatności podatku zgodnie z art. 24 ust. 5 u.p.d.o.f. (nawet dobrowolnie ją zmniejszając) albo czy chce ustalić tę wartość w kwocie wyższej, przez co obowiązek podatkowy powstanie zarówno w dacie połączenia jak i późniejszej sprzedaży;
3) art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie jest możliwe zastosowanie tej regulacji, gdzie w rzeczywistości w przypadku prawidłowego zdefiniowania pojęcia "wartość udziałów spółki przejmującej przyjętej dla celów podatkowych" oraz właściwego uznania, że kwota ta może być dobrowolnie zmniejszana należało dojść do wniosku, że skarżący ma możliwość skorzystania z tego przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: "p.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast w myśl art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną interpretację z punktu widzenia jej zgodności z prawem Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Z przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wynika, że wnioskodawca jest wspólnikiem spółki z o.o. (spółka przejmowana), w której ma 50% udziałów. Drugie 50% udziałów stanowi własność innego wspólnika, także będącego osobą fizyczną. Spółka ta ma zostać przejęta przez spółkę z o.o. (spółka przejmująca), przy czym 100% udziałów w zyskach spółki przejmującej ma inna spółka z o.o. Połączenie zostanie dokonane zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, tj. połączenie przez przejęcie. Wartość majątku spółki przejmowanej będzie wynosić tyle samo, co wartość majątku spółki przejmującej. Przydział udziałów nastąpi według wartości rynkowej majątku spółek, tzn. spółka z o.o. będzie mieć 50% udziałów, wnioskodawca 25% i drugi wspólnik będący osobą fizyczną 25%. Udziały wnioskodawcy w spółce przejmowanej nie zostały nabyte/objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów.
Wartość udziałów w spółce przejmowanej jaka byłaby przyjęta przez wnioskodawcę dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia, wynosi [...] zł, tzn. taką kwotę wnioskodawca ująłby w kosztach uzyskania przychodu, gdyby sprzedał te udziały. Wartość bilansowa spółki przejmowanej na dzień połączenia będzie wynosić [...] zł.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego skarżący postawił następujące pytania:
- 1) czy wnioskodawca może oświadczyć, że przyjęta dla celów podatkowych wartość udziałów przydzielonych będzie niższa niż wartość bilansowa spółki przejmowanej na dzień połączenia i dzięki temu możliwe będzie spełnienie przesłanki z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f., jeżeli wartość ta nie będzie wyższa niż wartość udziałów w spółce przejmowanej, jaka byłaby przyjęta przez wnioskodawcę dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia?
- 2) w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie 1 i uznanie przez organ podatkowy, że wnioskodawca może oświadczyć, że przyjęta dla celów podatkowych wartość udziałów przydzielonych będzie niższa niż wartość bilansowa spółki przejmowanej na dzień połączenia i dzięki temu możliwe będzie spełnienie przesłanki z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f., jeżeli wartość ta nie będzie wyższa niż wartość udziałów w spółce przejmowanej, jaka byłaby przyjęta przez wnioskodawcę dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia, wnioskodawca chciałby zastosować taki mechanizm i zadać dodatkowe pytanie czy w przypadku połączenia wnioskodawca może skorzystać z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. i odroczyć moment powstania obowiązku podatkowego do daty sprzedaży udziałów spółki przejmującej?
Skarżący wyraził stanowisko pozytywne na ww. zadane pytania, sprowadzając je do tego, że będzie miał prawo do przesunięcia ("odroczenia") obowiązku podatkowego w myśl art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f.
Organ natomiast w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko strony skarżącej za nieprawidłowe.
Spór w sprawie sprowadza się zatem do ustalenia jaką należy przyjąć – na tle podanego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego - wartość udziałów przydzielonych skarżącemu przez spółkę przejmującą. Skarżący uważa, że [...] zł, natomiast organ [...] zł. W konsekwencji bowiem ma to wpływ na ocenę, czy skarżącemu będzie przysługiwało prawo do skorzystania z przesunięcia momentu podlegania opodatkowaniu dochodu (przychodu) jako wspólnika spółki przejmowanej, o którym mowa w art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f., z uwagi na niewystąpienie ograniczenia (zastrzeżenia) z art. 24 ust. 8db pkt 2 tej ustawy podatkowej.
W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.
Na wstępie należy przywołać przepisy prawa materialnego, na tle których wystąpiono z wnioskiem o interpretację. I tak zgodnie z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f.
w przypadku połączenia spółek lub podziału spółek, o którym mowa w ust. 5 pkt 7a, z zastrzeżeniem ust. 8da i 8db, dochód (przychód) wspólnika spółki przejmowanej lub dzielonej nie podlega opodatkowaniu w momencie połączenia lub podziału spółek; przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki przejmującej lub nowo zawiązanej wspólnik ustala koszt uzyskania przychodów na podstawie:
- 1) art. 22 ust. 1f - jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny;
- 2) art. 23 ust. 1 pkt 38 - jeżeli udziały (akcje) w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały nabyte albo objęte za wkład pieniężny;
- 3) wysokości wydatków na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) spółki dzielonej, ustalonych zgodnie z pkt 1 lub 2, w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego wspólnika wartość wydzielanej części majątku spółki dzielonej do wartości majątku spółki dzielonej bezpośrednio przed podziałem; pozostała część kwoty tych wydatków stanowi koszt uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółek podzielonych przez wydzielenie.
Warunki zastosowania powołanego przepisu określają m.in. przepisy art. 24 ust. 8da i ust. 8db u.p.d.o.f. Na podstawie art. 24 ust. 8da u.p.d.o.f., przepis ust. 8 ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy:
- 1) spółka przejmująca majątek i spółka, której majątek jest przejmowany, są podatnikami, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych;
- 2) spółka przejmująca majątek jest podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a spółka, której majątek jest przejmowany, podlega opodatkowaniu w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;
- 3) spółka przejmująca majątek jest podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podlegającym opodatkowaniu w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, a spółka, której majątek jest przejmowany, jest podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Z kolei art. 24 ust. 8db u.p.d.o.f. stanowi, że przepisu ust. 8 nie stosuje się, jeżeli:
- 1) udziały (akcje) wspólnika w spółce przejmowanej lub dzielonej zostały nabyte lub objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów lub
- 2) przyjęta przez tego wspólnika dla celów podatkowych wartość udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną jest wyższa niż wartość udziałów (akcji) w spółce przejmowanej lub dzielonej, jaka byłaby przyjęta przez tego wspólnika dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia lub podziału.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że podatnik w uzupełnieniu wniosku (na wezwanie organu) podał, iż "Wartość podatkowa udziałów spółki przejmowanej nie jest wątpliwa w przedmiotowej sprawie. Wynosi ona [...] zł. Problemem jest ustalenie dla celów podatkowych wartości udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą." Zatem kwestia wartości udziałów spółki przejmowanej jako kwota [...]zł nie jest przedmiotem pytania podatnika i rozważania w tym zakresie nie mogą być na etapie skargi stawiane, modyfikowane i zmieniane.
W konsekwencji powyższego zasadnicza oś sporu koncentruje w zakresie wykładni art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. i wartości udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą. W związku z tym część argumentacji strony skarżącej nie odnosi się do zadanych pytań, wręcz wykracza poza postawione i sprecyzowane zagadnienie jako budzące wątpliwości i mające być przedmiotem interpretacji. Ustalenia zatem wymaga, czy pod pojęciem wartości udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą można przyjąć kwotę [...]zł (która jest równa wartości nabycia przez skarżącego udziałów w spółce przejmowanej) jak stwierdza podatnik, czy jednak [...] zł jak twierdzi organ. W przypadku bowiem przyjęcia – jak podaje podatnik – że za wartość udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą może zostać przyjęta kwota [...]zł (na użytek zastosowania ww. przepisu art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f.), to miałby on prawo do skorzystania z rozwiązania prawnego w zakresie przesunięcia (jak podatnik podnosi "odroczenia") momentu podlegania opodatkowania w rozumieniu art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f.
Zaakceptowanie tego stanowiska wnioskodawcy skutkowałoby uznaniem, że wartość udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą wynosi [...] zł, co w ocenie Sądu jest błędne. W tym zakresie skarżący powołuje się - w szczególności w uzupełnieniu na wezwanie organu - na możliwość wyboru przez podatnika momentu opodatkowania wynikającego z art. 24 ust. 8 w zw. z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. Zdaniem tut. Sądu brak podstaw do przyjęcia jako wartości udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą - wartości równej nabycia udziałów przez skarżącego w spółce przejmowanej, tj. [...] zł, lecz prawidłowa jest wartość udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą w wysokości [...] zł. Niewątpliwie z przedstawionego przez wnioskodawcę wniosku i jego uzupełnienia bowiem wynika, że wartość udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą wynosi [...] zł, a zatem jest wyższa niż wartość udziałów w spółce przejmowanej dla celów podatkowych, która wynosi [...] zł, gdyby nie doszło do połączenia.
Skarżący dla poparcia swojej argumentacji powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2024 r. sygn. akt II FSK 2101/23, wydany na tle art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Rację ma jednak organ, że zapadł on na gruncie innego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego niż w niniejszej sprawie, niemniej jednak warto zwrócić uwagę na wartości podatkowe, które należy uwzględniać w przypadku przekształcenia spółki. Podobnie jak w podanym wyżej wyroku, stanowisko to zostało wyrażone także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2026 r. sygn. akt II FSK 773/23. W tym ostatnio wymienionym wyroku NSA stwierdził, że w przypadku przekształcenia, kosztem uzyskania przychodu staje się każdorazowo wartość bilansowa spółki przekształcanej z dnia ustania jej bytu prawnego, będąca jednocześnie wartością bilansową spółki z dnia rozpoczęcia bytu tej ostatniej spółki (nowej).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że kosztem uzyskania przychodu przy sprzedaży udziałów spółki przejmującej będzie wartość bilansowa majątku spółki przejmowanej, czyli [...] zł. Powyższe także naprowadza na zasadność stanowiska, zgodnie z którym wartość udziałów spółki przejmującej odpowiada wartości bilansowej spółki przejmowanej, tj. w niniejszej sprawie [...] zł (zgodnie z opisem we wniosku o interpretację). Ze względu na fakt, że wnioskodawca posiada/będzie posiadał 50% udziałów w spółce przejmowanej, to wartość udziałów w spółce przejmującej będzie wynosić [...] zł.
Konsekwentnie wartość udziałów przydzielonych skarżącemu przez spółkę przejmującą wynosi [...] zł, jak podano w uzupełnieniu do wniosku o interpretację. Wartość ta jest wyższa od udziałów w spółce przejmowanej, która wynosi [...] zł.
W ocenie tut. Sądu, skarżący nie może – wbrew przepisom prawa podatkowego – kształtować samodzielnie i dowolnie wartości udziałów przydzielonych przez spółkę przejmującą. Brak podstawy prawnej do takiego stanowiska jakie prezentuje. Stanowisko skarżącego nie ma oparcia w przepisach prawa, a wręcz pozostaje w sprzeczności z art. 24 ust. 8 w zw. z art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f.
Pozbawione racji jest stanowisko wnioskodawcy, że art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. daje wybór czy ustalić dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej w kwocie majątku spółki przejmowanej, czy wyzbyć się części tych wydatków, ustalić wartość dla celów podatkowych w kwocie niższej, tutaj [...] zł i zastosować zwolnienie z art. 24 ust. 8 ustawy o PIT, ale w dacie sprzedaży udziałów spółki przejmującej do kosztów zaliczyć [...] zł, a nie [...] zł. W ocenie Sądu, zaakceptowanie stanowiska wnioskodawcy byłoby dopuszczalne, gdyby ustawodawca w art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. zawarł możliwość (prawo) kształtowania wartości udziałów spółki przejmującej w/g oświadczenia podatnika, a nie w/g danych faktycznych (bilansowych). Wskazany przepis nie daje prawa do przyjmowania dowolnej wartości w tym – jak chce skarżący - mniejszej wartości.
Skarżący nie może przyjmować wartości udziałów spółki przejmującej w kwocie [...] zł, a zatem dostosowywać w sposób dowolny tej wartości w tym celu, aby zastosować art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f. ze względu na art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. Błędne jest stanowisko wnioskodawcy, że art. 24 ust. 8db pkt 2 u.p.d.o.f. daje wybór, czy ustalić dla celów podatkowych wartość udziałów spółki przejmującej w kwocie majątku spółki przejmowanej, czy "wyzbyć się" części tych wydatków i ustalić wartość dla celów podatkowych w kwocie niższej, tutaj [...] zł i zastosować zwolnienie z art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f.
Zdaniem tut. Sądu podatnik nie może w sposób dowolny ustalać wartości udziałów w spółce przejmującej. Skoro jak podatnik podał w odpowiedzi na wezwanie organu, że wartość udziałów w spółce przejmowanej wynosi [...] zł, a z wniosku wynika, iż wartość bilansowa majątku spółki przejmowanej wynosi [...] zł i wartość majątku spółki przejmowanej będzie wynosić tyle samo co wartość majątku spółki przejmującej, to oczywistym jest, że wartość udziałów objętych w nowej spółce - czyli przejmującej będzie wynosiła [...] zł (ze względu na to, że wnioskodawca posiada 50% udziałów tej spółki, jak podał).
Podsumowując całokształt rozważań należy stwierdzić, że poddana kontroli Sądu interpretacja nie narusza przepisów prawa materialnego powołanych w skardze.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.