Uzasadnienie
Naczelnik Dzielnicy Warszawa-Mokotów, decyzją z dnia 7 października 1980 r. wydaną na podstawie art. 41 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, cofnął Polskiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu - Oddział Stołeczny przydział lokalu użytkowego nr 2 i 2a przy ul. D. przeznaczonego na wypożyczalnię sprzętu sportowego oraz wezwał do opróżnienia tego lokalu w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Decyzja została uzasadniona koniecznością przeznaczenia tych pomieszczeń na przedszkole.
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 30 października 1981 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Dzielnicy Warszawa-Mokotów. Również ta decyzja została uzasadniona koniecznością przeznaczenia lokalu użytkowego nr 2 i 2a przy ul. D. na przedszkole. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami, a zwłaszcza z art. 41 prawa lokalowego.
Z akt sprawy wynika, że lokal użytkowy nr 2 i 2a przy ul. D. nie będzie przeznaczony na przedszkole, lecz na wypożyczalnię sprzętu sportowo-turystycznego dla Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Oddział Mokotów, który otrzymuje ten lokal w zamian za zajmowany dotychczas lokal w budynku przedszkola przy ul. B. w W. Na takie rozwiązanie sprawy wskazuje decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia 18 listopada 1981 r., nakazująca Polskiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu Oddział Mokotów opróżnienie lokalu użytkowego przy ul. B. i przeniesienie się w terminie 14 dni do lokalu zamiennego przy ul. D. Kolejna decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa-Mokotów z dnia 11 stycznia 1982 r. orzeka na podstawie art. 28 ust. 2 prawa lokalowego o przydziale na rzecz Oddziału lokalu użytkowego przy ul. D. o powierzchni 35,0 m2, przeznaczonego na wypożyczalnię sprzętu turystyczno-sportowego.
Ze znajdującego się w aktach protokołu pomiaru powierzchni i opisu instalacji technicznych lokalu użytkowego w domu nr 23 przy ul. D., sporządzonego w 1975 r. przez Administrację Domów Mieszkalnych przy ul. W. nr 35 w W., wynika, że lokal ten ma ogólną powierzchnię 47,14 m2.
Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Oddział Śródmieście zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 30 października 1981 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu przydziału lokalu użytkowego temu Oddziałowi. Skarżący zarzuca brak podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji. Powołuje się też na względy społeczne, do których zalicza likwidację powszechnie dostępnej wypożyczalni sprzętu turystycznego, a także brak wskazania pomieszczenia, w którym można by umieścić sprzęt turystyczny wartości 1 miliona zł.
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 41 ust. 1 prawa lokalowego. Przepis ten stanowi, że terenowy organ administracji państwowej w przypadkach uzasadnionych szczególnymi względami społecznymi lub gospodarczymi może wydać decyzję o zmianie w stanie zajmowania lokali użytkowych, zajmowanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej, chociażby najem tych lokali nie wymagał decyzji o ich przydziale. Zaskarżona decyzja dotyczy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, którego jest organizacją społeczną, nie zaś jednostką gospodarki uspołecznionej. Wprawdzie w niektórych aktach normatywnych przewiduje się stosowanie przepisów dotyczących jednostek gospodarki uspołecznionej także do organizacji społecznych /patrz np. art. 1 par. 2 Kc, stanowiący, że przepisy kodeksu dotyczące jednostek gospodarki uspołecznionej stosuje się m.in. do organizacji społecznych/, lecz prawo lokalowe takiego ustalenia nie zawiera.
W stosunku zatem do Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego i jego ogniw organizacyjnych sprawy dotyczące zmian w stanie zajmowania lokali użytkowych mogą być rozpatrywane na podstawie art. 42 prawa lokalowego. W myśl przepisu ust. 1 tego artykułu, decyzja o ograniczeniu przydziału lokalu użytkowego lub przekwaterowaniu z niego do lokalu zamiennego może być wydana:
1/ na wniosek jednostki gospodarki uspołecznionej, której zajmowany przez najemcę lokal jest niezbędnie potrzebny, 2/ jeżeli wymaga tego planowe rozmieszczenie sieci handlowych bądź usługowych.
Sposób załatwienia rozpoznawanej sprawy nie odpowiada hipotezom wyżej wskazanego przepisu. W aktach sprawy nie ma wniosku jednostki gospodarki uspołecznionej, o przyznanie lokalu użytkowego zajmowanego przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Oddział Warszawa Śródmieście, zmiana zaś w stanie zajmowania lokalu użytkowego ma polegać na cofnięciu przydziału jednemu ogniwu tego Towarzystwa i przydzieleniu go innemu ogniwu tego samego Towarzystwa. Takie załatwienie sprawy narusza w istotny sposób przepisy art. 42 ust. 1 prawa lokalowego.
Gdyby nawet - posługując się analogią - przyjąć, że do rozpoznanej sprawy ma zastosowanie art. 41 ust. 1 prawa lokalowego, także wówczas załatwienie jej nie byłoby zgodne z dyspozycjami tego przepisu. W świetle art. 41 ust. 1 prawa lokalowego zmiana w stanie zajmowania lokali użytkowych może nastąpić w przypadkach uzasadnionych szczególnymi względami społecznymi lub gospodarczymi. Z przepisu tego wynika więc konieczność powstania nadzwyczajnych okoliczności, których w sprawie nie wykazano. Istotą sprawy jest cofnięcie przydziału na lokal użytkowy Polskiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu Oddział Warszawa-Śródmieście, a przydzielenie go Oddziałowi Mokotów tego Towarzystwa, przy czym jednym z argumentów użytych w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia 7 października 1980 r. jest stwierdzenie, że "w świetle ustaleń uznać należy za nieuzasadnione faktycznie i prawnie lokalizowanie agend Śródmieścia na terenie dzielnicy Mokotów".
Reasumując stwierdzić należy, że załatwienie rozpoznawanej sprawy nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego. Z tych względów stosownie do art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 oraz art. 208 Kpa należało orzec jak w sentencji wyroku.