Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 marca 2021 r. (data nadania) P.R. i K.R. (dalej: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika z wyboru, wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.
Pozwem z 27 kwietnia 2020 r., wniesionym do Sądu Rejonowego dla w Ł. (dalej: Sąd Rejonowy w Ł.), skarżący małżonkowie jako powodowie – w zakresie prowadzonej wspólnie spółki cywilnej – wnieśli o zasądzenie od kontrahenta kwoty pieniężnej za towar, który został dostarczony, ale nie został przez niego zapłacony. Siedziba kontrahenta znajdowała się w Z. G., natomiast siedziba skarżących w Ł. 3
Postanowieniem z 26 maja 2020 r. (sygn. akt […]) referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Ł. stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. Skarżący wnieśli skargę na to postanowienie domagając się jego uchylenia i nadania biegu sprawie w Sądzie Rejonowym, w którym została ona wszczęta.
Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem z 26 sierpnia 2020 r. (sygn. akt jw.) stwierdził: 1) że na skutek wniesienia skargi postanowienie referendarza z 26 maja 2020 r. straciło moc; 2) swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. Wydziałowi Gospodarczemu jako miejscowo właściwemu na podstawie art. 200 § 1 1 oraz art. 200 § 1 4 w związku z art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (ówcześnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.).
Sąd Okręgowy w Ł. XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy postanowieniem z 5 listopada 2020 r. (sygn. akt […]) oddalił zażalenie skarżących. Orzeczenie to, wskazane jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 15 grudnia 2020 r.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
- 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do kontroli merytorycznej.
- 2.1. Skarga została sporządzona przez adwokata, który przedłożył stosowne pełnomocnictwo.
10 11
- 2.2. Przysługująca skarżącym droga prawna została wyczerpana, ponieważ od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z 5 listopada 2020 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia.
- 2.3. Skarżący dochowali trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż wskazane powyżej rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w Ł., wraz z uzasadnieniem, zostało doręczone skarżącym 15 grudnia 2020 r. Natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 10 marca 2021 r. (data nadania).
- 2.4. Prawidłowo został określony przedmiot kontroli, tj. art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (ówcześnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy
- – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469), obowiązującym od 7 listopada 2019 r. 14 15
- 2.5. Skarżący wskazali, że zakwestionowany przepis narusza wynikające z art. 2 Konstytucji prawo obywatela do państwa sprawiedliwego poprzez,,naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa rozumianej jako wymóg prawidłowej legislacji i naruszenie tego wymogu poprzez sformułowanie przepisu w sposób, który niesprawiedliwie odsyła wierzycieli świadczeń pieniężnych do sądu właściwego dla miejsca spełnienia świadczenia niepieniężnego jako świadczenia wzajemnego”; zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez nadanie,,zaskarżonemu przepisowi takiej treści, która utrudnia dochodzenie roszczeń pieniężnych poprzez określenie jako wyłącznej właściwości sądu miejsca spełnienia świadczenia niepieniężnego”; zasadę prawa do sądu wyrażoną w art. 45 ust. 1 Konstytucji,,w zakresie prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej zgodnie z wymogami sprawiedliwości poprzez ukształtowanie dla wierzyciela świadczeni[a] pieniężnego w ten sposób, że jest on zmuszony kierować sprawę do sądu właściwego dla spełnienia świadczenia niepieniężnego (czyli w przeważającej większości przypadków do sądu właściwego dla drugiej strony umowy), co dla takiego wierzyciela, generuje dodatkowe koszty w sytuacji niezaspokojenia jego roszczenia o charakterze pieniężnym”.
- 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżących zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.