Postanowienie o odmowie Trybunału Konstytucyjnegoz 12 września 2019 r., sygn. akt Ts 76/19

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 maja 2019 r. (data nadania), P.N. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego:

Wyrokiem z 21 września 2011 r. (sygn. akt […]; dalej: wyrok z 21 września 2011 r.) Sąd Rejonowy w K. II Wydział Karny (dalej:

Sąd Rejonowy) uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów (opisanych w punkcie I–IX i XI komparycji) i za to, na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.), wymierzył mu karę łączną dwóch lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych po 10 zł każda.

Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Karny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy) z 27 marca 2012 r. (sygn. akt […]; dalej: wyrok z 27 marca 2012 r.).

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 2 lipca 2019 r.), skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez:

1. 1) wskazanie i udokumentowanie dat:
2. a) doręczenia skarżącemu wyroku z 27 marca 2012 r., 6
3. b) wystąpienia przez skarżącego do Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej, 7
4. 2) nadesłanie albo złożenie do akt niniejszej sprawy odpisu (albo kopii poświadczonej przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem ) oraz czterech kopii:
5. a) wyroku z 21 września 2011 r. wraz z uzasadnieniem, 9
6. b) wyroku z 27 marca 2012 r. wraz z uzasadnieniem (jeśli zostało sporządzone), 10
7. c) postanowienia Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny, ustanawiającego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi, 11
8. d) pisma Sądu Rejonowego z 12 lutego 2019 r. (sygn. akt […]) oraz dowodu (koperty) doręczenia go pełnomocnikowi skarżącego.

W piśmie złożonym 8 lipca 2019 r. (data nadania) skarżący odniósł się do pkt 2 a, b i d zarządzenia. Wyjaśnił, że nie usunął pozostałych braków, ponieważ w aktach sprawy nie było wymaganych przez Trybunał dokumentów. W związku z tym wystąpił o „zwrócenie się przez Trybunał” do Sądu Rejonowego o przesłanie akt sprawy (sygn. […]), „ewentualnie” o „przedłużenie” terminu do usunięcia braków formalnych skargi o dwa miesiące.

Skarżący twierdzi, że orzeczenie w związku z którym wystąpił do Trybunału ze skargą konstytucyjną, „zostało wydane z pogwałceniem przepisów kodeksu karnego, albowiem w tej sprawie zachodziły okoliczności wyłączające [jego] odpowiedzialność karną”.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK).

Jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK).

2. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 25 czerwca 2019 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego 2 lipca 2019 r. W ustawowym terminie, tj. do 9 lipca 2019 r., braki formalne nie zostały usunięte.

Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu.

1. 3. Jednocześnie wniosek o „przedłużenie terminu” do usunięcia braków formalnych skargi należało – na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i w związku z art. 36 u.o.t.p. TK – odrzucić jako niedopuszczalny. Termin do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej jest terminem ustawowym (art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK), natomiast statuowana w art. 166 k.p.c. instytucja przedłużenia terminu dotyczy wyłącznie terminów sądowych.
2. 4. Niezależnie od powyższego Trybunał wskazuje jeszcze jeden powód odmowy przekazania skargi do merytorycznej oceny.
3. 4.1. Skarżący nie usunął braków formalnych, i tym samym nie udokumentował dat, o których mowa w zarządzeniu. Przedstawiony przez niego stan faktyczny pozwala jednak stwierdzić, że skargę złożył z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, zgodnie z którym skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia.
4. 4.2. Wyrokiem z 27 marca 2012 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. IV Wydział Karny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy) utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Tym samym orzekł ostatecznie o prawach, których naruszenie skarżący zarzucił w skardze konstytucyjnej.
5. 4.3. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach analizowanej sprawy, skarżący wystąpił 3 kwietnia 2012 r. (data złożenia) do Sądu Okręgowego z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 27 marca 2012 r. Żądanie „wykonano” 7 maja 2012 r. (adnotacja Przewodniczącego Wydziału). W tym dniu rozpoczął się zatem bieg terminu wniesienia skargi, którego ostatnim dniem był 7 sierpnia 2012 r. Skarżący złożył skargę dopiero 13 maja 2019 r., a zatem przekroczył, określony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, termin jej wniesienia.
6. 4.4. W związku z powyższym należy również stwierdzić, że wystąpienie przez skarżącego do Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny z wnioskiem o ustanowienie dla niego pomocy prawnej z urzędu było już bezprzedmiotowe, nastąpiło bowiem po terminie wniesienia skargi. Trybunał zwraca uwagę, że wystąpienie do sądu z wnioskiem, o którym mowa w art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK, wstrzymuje bieg terminu wniesienia skargi (art. 44 ust. 3 u.o.t.p. TK, zob. także wydane pod rządami ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm., postanowienie z 21 marca 2013 r., SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37). Wznowienie biegu terminu następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p. TK).

Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji.