Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 10

Postanowienie Trybunału Konstytucyjnegoz 28 maja 2009 r., sygn. akt Ts 61/07

Dokument powołuje ten przepis w metryce, ale w tekście nie znaleźliśmy miejsca, które by go wymieniało.

Metryka

Wydany
28 maja 2009 r.
Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Skład
Janusz Niemcewicz
Rozpoznanie
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Vitroassets Spółka z o.o.
Sprawa
w sprawie zgodności:
1) art. 382 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2) art. 382 w zw. z art. 386 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
3) art. 381 w zw. z art. 368 § 1 pkt 4, a także art. 47912 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji,

227/4/B/2009

Sentencja

postanawia:

  1. odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie art. 382 oraz art. 382 w zw. z art. 386 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.).

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej z 13 marca 2007 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności: art. 382 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 382 w zw. z art. 386 § 4 k.p.c. z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji; art. 381 w zw. z art. 368 § 1 pkt 4, a także art. 47912 § 1 k.p.c. z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Skarga konstytucyjna sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Wyrokiem z 27 lutego 2006 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku (sygn. akt IX GC 28/05) uchylił wyrok zaoczny wydany przez Sąd Okręgowy w Gdańsku z 30 maja 2005 r. (sygn. akt IX GC 28/05) i oddalił powództwo spółki „VTS CLIMA”. Wyrokiem z 7 listopada 2006 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – I Wydział Cywilny (sygn. akt I ACa 760/06) oddalił apelację skarżącej.

Skarżąca zarzuciła w skardze konstytucyjnej, że art. 382 k.p.c. w zakresie, w jakim uprawnia sąd drugiej instancji do samodzielnej i nieograniczonej zmiany ustaleń sądu pierwszej instancji, jest niezgodny z prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawem do dwuinstancyjnego postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji). Zdaniem skarżącej art. 382 w zw. z art. 386 § 4 k.p.c. w zakresie, w jakim uprawnia sąd drugiej instancji do prowadzenia postępowania dowodowego ponad ustalenia sądu pierwszej instancji oraz w zakresie, w jakim ogranicza kompetencje sądu drugiej instancji do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji jedynie do przypadków określonych w art. 386 § 4 k.p.c., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji.

Nadto, zdaniem skarżącej art. 381 w zw. z art. 368 § 1 pkt 4 i art. 47912 § 1 k.p.c. rozumiany jako zakaz prowadzenia dowodu, którego konieczność wynika dopiero z rozstrzygnięcia sądu co do okoliczności przedtem niespornej, jest sprzeczny z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

W piśmie uzupełniającym braki skargi konstytucyjnej skarżąca wskazała, że art. 381 w zw. z art. 368 § 1 pkt 4 i art. 47912 § 1 k.p.c. wyklucza w praktyce możliwość przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym zgłoszonego przez powoda dowodu w celu wykazania okoliczności, która nie była kwestionowana przez drugą stronę sporu, lecz została przez sąd orzekający ustalona w wyroku odmiennie niż podnosiła to strona powodowa.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Oznacza to, że przesłanką dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Zatem skarga konstytucyjna musi zawierać zarówno wskazanie konkretnej osoby, której wolności lub prawa naruszono, jak i wskazanie, które z określonych (poręczonych, zapewnionych, gwarantowanych, chronionych) w Konstytucji wolności lub praw zostały naruszone oraz określenie sposobu naruszenia.

Wyrokiem z 11 marca 2003 r., w sprawie o sygnaturze SK 8/02, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 382 k.p.c. jest zgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 i nie jest niezgodny z art. 32 ust. 1, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał podkreślił m.in., że „nie ulega wątpliwości, że ustawowa konstrukcja postępowania apelacyjnego, wsparta orzecznictwem Sądu Najwyższego, ma z jednej strony na celu umożliwienie stronie wzruszenia krzywdzącego i zapadłego z naruszeniem prawa (tak materialnego, jak i procesowego) wyroku pierwszej instancji, z drugiej jednak strony chronić ma wymiar sprawiedliwości przed mnożeniem zbędnych czynności procesowych i ograniczać przekazywanie spraw do ponownego rozpoznania jedynie do przypadków naprawdę koniecznych. Podstawowym założeniem postępowania apelacyjnego jest wszak dążenie do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na materiale zebranym przez sąd pierwszej instancji i przez sąd odwoławczy. Ten ostatni musi samodzielnie ocenić całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem faktów z zakresu notoryjności powszechnej i urzędowej, faktów przyznanych lub niezaprzeczonych, a także domniemań prawnych. Skoro w związku z powyższymi ustaleniami przyjąć należy, że postępowanie odwoławcze ma przede wszystkim wymiar merytoryczny, dopiero zaś w drugiej kolejności kontrolny, to uznać też trzeba, iż rozstrzygając sąd odwoławczy może i musi oprzeć się na własnych ustaleniach. Trybunał Konstytucyjny w pełni zgadza się w tej mierze z Sądem Najwyższym, który uznał, że ustalenia sądu drugiej instancji mogą być sprzeczne z ustaleniami leżącymi u podstaw zaskarżonego wyroku”.

Trybunał podkreślił także w zakresie art. 45 ust. 1 Konstytucji, że „prawo do sądu nie jest realizowane jedynie przez zasadę bezpośredniości, lecz przez całokształt zasad prowadzących do rzetelnego i merytorycznie prawidłowego rozpoznania sprawy. Nie da się jednoznacznie stwierdzić, że pewne ograniczenie zasady bezpośredniości przed sądem odwoławczym przesądza o niemożliwości prawidłowego i sprawiedliwego rozpoznania apelacji, bowiem strona zaskarżająca werdykt sądu pierwszej instancji nadal ma możność przedstawiania swych racji i dowodów na ich poparcie. Skoro zaś nie sposób przesądzić o wpływie ograniczenia zasady bezpośredniości w postępowaniu odwoławczym na prawa konstytucyjne, to z generalnego domniemania konstytucyjności regulacji wynikać musi twierdzenie, że art. 382 k.p.c. zgodny jest z art. 45 ust. 1 Konstytucji” (OTK ZU nr 3/A/2003, poz. 20).

Dokonane przez Trybunał Konstytucyjny ustalenia, a w szczególności orzeczenie w przedmiocie zgodności zaskarżonego art. 382 k.p.c., przesądzają o niedopuszczalności nadania biegu skardze konstytucyjnej ze względu na jej zbędność. Ustaleń tych nie zmienia także stanowisko skarżącej wskazujące na zmianę brzmienia art. 386 § 4 k.p.c. Zauważyć należy bowiem, że sąd apelacyjny oddalił apelację skarżącej w niniejszej sprawie. Wskazany przepis, określający podstawy uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd apelacyjny, nie mógł stanowić zatem podstawy wydanego w sprawie skarżącej rozstrzygnięcia. Okoliczność ta, na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) przesądza o niedopuszczalności nadania biegu skardze w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.