Postanowienie o odmowie Trybunału Konstytucyjnegoz 16 maja 2018 r., sygn. akt Ts 57/18

Uzasadnienie

1. 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 marca 2018 r. (data nadania), T. T. (dalej: skarżąca), wystąpiła o stwierdzenie, że:
2. 1) art. 112 4, art. 114 1 § 1, art. 114 2 § 1, art. 118 § 3, art. 119, art. 119 1 § 1 zdanie 2, art. 120 zdanie 2, art. 120 1 § 1, § 2, § 3 i § 4, art. 121 § 1, § 2 i § 3, art. 122 § 1, § 2 zdanie 3 i § 3, art. 124 1, art. 125 § 1, art. 148, art. 157, art. 158 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682, ze zm.) w zakresie, w jakim,,pozwalają [na] pozbawianie dziecka rodziny naturalnej lub zastępczej i na zrywanie więzi rodzinnej, pozbawianie ojczyzny, języka, kultury i religii stanowiących o tożsamości dziecka”;
3. 2) art. 139a ust. 1 pkt 3, art. 164 ust. 1 i ust. 10-21, art. 166a, art. 168, art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (ów-cześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 697, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1111) oraz art. 578 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (ówcześnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim,,przepisy te dopuszczają i nakłaniają do działań prowadzących do przysposobienia z przemieszczeniem za granicę Rzeczypospolitej miejsca zamieszkania dziecka”;
4. 3) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (ówcześnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 2064, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 2224, ze zm.), w zakresie,,zastosowania w celu ukrywania danych o pochodzeniu i tożsamości dziecka”;
5. 4) art. 61 i art. 510 k.p.c., w zakresie,,braku gwarancji udziału organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym zmiany lub ustanowienia opiekuna oraz przysposobienia”;
6. 5) art. 49 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (ówcześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1545, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 2141, ze zm.), w zakresie,,ograniczenia lub wyłączenia pomocy dla dziecka mającego dodatkowe obywatelstwo”;
7. 6) Konwencja z dnia 29 maja 1993 r. o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego sporządzona w Hadze (Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 448) w zakresie, w jakim jej przepisy,,dopuszczają przysposobienie przez osobę nie będącą krewnym przysposabianego w linii prostej lub bocznej poniżej stopnia czternastego” 8 są niezgodne z art. 18, art. 30, art. 31, art. 32, art. 34 ust. 2, art. 36, art. 40, art. 41 ust. 1, art. 45, art. 47, art. 52, art. 72 oraz art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
8. 2. Postanowieniem z 16 maja 2018 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 30 maja 2018 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stwierdzając, że nie jest możliwe rozpoznanie skargi w zakresie, w jakim jej podstawą skarżąca uczyniła postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 4 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]). Trybunał wskazał, że skarżąca nie była uczestnikiem postępowania o przysposobienie A.K. i w żaden sposób nie uprawdopodobniła, iż postanowienie o przysposobieniu przesądzało ostatecznie o jej prawach lub wolnościach konstytucyjnych wskazanych w skardze. Stwierdził ponadto, że zakwestionowane w skardze przepisy, w zakresie określonym przez skarżącą, nie były też podstawą wydania postanowień Sądu Okręgowego w W. z: 21 marca 2018 r. (sygn. akt […]) oraz 26 marca 2018 r. (sygn. akt […]), wskazanych jako orzeczenia ostateczne.

Zdaniem Trybunału skarżąca w rzeczywistości domagała się ochrony praw i wolności konstytucyjnych małoletniego A. K. i nie wykazała przy tym w żaden sposób, aby była jego przedstawicielem ustawowym.

3. W zażaleniu z 6 czerwca 2018 r. (data nadania) skarżąca zakwestionowała postanowienie Trybunału w całości, zarzucając mu naruszenie art. 79 Konstytucji oraz art. 228 i art. 231 k.p.c. w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.) oraz,,w odpowiednim zakresie” norm art. 45 Konstytucji i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także błędne ustalenia okoliczności faktycznych.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje.

1. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.
2. 2. Trybunał stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
3. 3. Skarżąca nie podważyła ustaleń Trybunału dotyczących rozstrzygnięć wskazanych przez nią jako orzeczenia ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Nie była uczestnikiem postępowania o przysposobienie jak też nie wykazała, że postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 4 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]) przesądzało ostatecznie o jej prawach lub wolnościach konstytucyjnych.

Skarżąca nie wskazała w jaki sposób orzeczenie to odnosi się do załączonych do zażalenia: postanowienia Sądu Rejonowego w W. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 1 kwietnia 2016 r. (sygn. akt […]) oraz apelacji z 20 października 2017 r. od postanowienia Sądu Rejonowego z 5 września 2017 r. (sygn. akt […]). Skarżąca przywołuje przepisy art. 228 i 231 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) dotyczące domniemań w zakresie postępowania dowodowego oraz wskazuje na,,drogę oczywistego wnioskowania” nie wyjaśniając jednocześnie, jakie jej prawa lub wolności konstytucyjne i w jaki sposób zostały naruszone.

Trybunał przypomina, iż zgodnie z art. 67 u.o.t.p. TK związany jest granicami skargi konstytucyjnej, nie może więc wychodząc poza treść skargi samodzielnie ustalać, czy i w jakim zakresie wskazane przez skarżącą orzeczenia organów władzy publicznej naruszają przysługujące jej prawa lub wolności konstytucyjne.

Skarżąca nie wykazała również, że przepisy w zakresie, w jakim zostały zakwestionowane w skardze, stanowiły podstawę wydania dwóch pozostałych orzeczeń, które wskazała jako ostateczne w rozumieniu art. 79 Konstytucji. Trybunał przypomina, że art. 121 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682, ze zm.) został zaskarżony w zakresie, w jakim pozwala na,,pozbawianie dziecka rodziny naturalnej lub zastępczej i na zrywanie więzi rodzinnej, pozbawianie ojczyzny, języka, kultury i religii stanowiących o tożsamości dziecka”.

W związku z tym, przepis zakwestionowany w zakresie, w jakim odnosi się do praw dziecka, nie mógł być podstawą wydania postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 26 marca 2018 r. (sygn. akt […]). Orzeczenie to dotyczyło bowiem wniosku skarżącej o zabezpieczenie pobytu małoletniego wnuka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i rozstrzygało o możliwości uzyskania przez skarżącą tego zabezpieczenia.

Podobnie w przypadku art. 510 k.p.c. za niezasadne uznać należy twierdzenia skarżącej, że przepis ten w zakresie,,braku gwarancji udziału organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym zmiany lub ustanowienia opiekuna oraz przysposobienia”, w jakim został zakwestionowany w skardze, był podstawą wydania postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 21 marca 2018 r. (sygn. akt […]). Orzeczenie to rozstrzygało bowiem o możliwości udziału w postępowaniu skarżącej, a nie organizacji społecznej.

18 19

4. Skarżąca w żaden sposób nie odniosła się do wskazanego przez Trybunał braku jej legitymacji do wniesienia skargi konstytucyjnej w imieniu małoletniego A. K. Trybunał przypomina, że z treści skargi i pisma nadesłanego w odpowiedzi na zarządzenie o uzupełnieniu braków wynika, iż skarżąca w rzeczywistości domagała się ochrony praw i wolności konstytucyjnych swojego wnuka, nie wykazując jednak w żaden sposób, że jest jego przedstawicielem ustawowym.

5. Trybunał zwraca również uwagę, że nie mógł odnieść się do sformułowanego w petitum zażalenia zarzutu naruszenia przez zakwestionowane postanowienie z 16 maja 2018 r.,,w odpowiednim zakresie norm art. 45 Konstytucji i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”, ponieważ skarżąca nie wyjaśniła na czym – jej zdaniem – to naruszenie miałoby polegać.

Mając powyższe na względzie, Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.

Postanowienie

z dnia 16 maja 2018 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej T.T. w sprawie zgodności:

1. 1) art. 112 4, art. 114 1 § 1, art. 114 2 § 1, art. 118 § 3, art. 119, art. 119 1 § 1 zd. 2, art. 120 zd. 2, art. 120 1 § 1, § 2, § 3 i § 4, art. 121 § 1, § 2 i § 3, art. 122 § 1, § 2 zd. 3 i § 3, art. 124 1, art. 125 § 1, art. 148, art. 157, art. 158 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682, ze zm.);
2. 2) art. 139a ust. 1 pkt 3, art. 164 ust. 1 i ust. 10-21, art. 166a, art. 168, art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697, ze zm.);
3. 3) art. 61, art. 510, art. 578 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.);
4. 4) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064, ze zm.);
5. 5) art. 49 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1545, ze zm.);
6. 6) Konwencji z dnia 29 maja 1993 r. o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego (Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 448, ze zm.) z art. 18, art. 30, art. 31, art. 32, art. 34 ust. 2, art. 36, art. 40, art. 41 ust. 1, art. 45, art. 47, art. 52, art. 72 oraz art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

postanawia:

odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 marca 2018 r. (data nadania) T.T. (dalej: skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie, że:

1. 1) art. 112 4, art. 114 1 § 1, art. 114 2 § 1, art. 118 § 3, art. 119, art. 119 1 § 1 zd. 2, art. 120 zd. 2, art. 120 1 § 1, § 2, § 3 i § 4, art. 121 § 1, § 2 i § 3, art. 122 § 1, § 2 zd. 3 i § 3, art. 124 1, art. 125 § 1, art. 148, art. 157, art. 158 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682, ze zm.) w zakresie, w jakim,,pozwalają [na] pozbawianie dziecka rodziny naturalnej lub zastępczej i na zrywanie więzi rodzinnej, pozbawianie ojczyzny, języka, kultury i religii stanowiących o tożsamości dziecka”;
2. 2) art. 139a ust. 1 pkt 3, art. 164 ust. 1 i ust. 10-21, art. 166a, art. 168, art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697, ze zm.) oraz art. 578 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim ,,przepisy te dopuszczają i nakłaniają do działań prowadzących do przysposobienia z przemieszczeniem za granicę Rzeczypospolitej miejsca zamieszkania dziecka”;
3. 3) art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064, ze zm.), w zakresie,,zastosowania w celu ukrywania danych o pochodzeniu i tożsamości dziecka”;
4. 4) art. 61 i art. 510 k.p.c., w zakresie,,braku gwarancji udziału organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym zmiany lub ustanowienia opiekuna oraz przysposobienia”;
5. 5) art. 49 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1545, ze zm.), w zakresie,,ograniczenia lub wyłączenia pomocy dla dziecka mającego dodatkowe obywatelstwo”;
6. 6) Konwencja z dnia 29 maja 1993 r. o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego (Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 448), w zakresie, w jakim jej przepisy,,dopuszczają przysposobienie przez osobę nie będącą krewnym przysposabianego w linii prostej lub bocznej poniżej stopnia czternastego” 8 są niezgodne z art. 18, art. 30, art. 31, art. 32, art. 34 ust. 2, art. 36, art. 40, art. 41 ust. 1, art. 45, art. 47, art. 52, art. 72 oraz art. 77 Konstytucji.

Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą.

Postanowieniem z 4 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w W., III Wydział Rodzinny i Nieletnich (dalej: Sąd Rejonowy w W.) orzekł przysposobienie małoletniego Adama Stanisława Krupińskiego przez rodzinę z Włoch. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się z dniem 19 grudnia 2017 r. Jego odpis nie został doręczony skarżącej, ponieważ nie była ona uczestnikiem postępowania.

Postanowieniem z 11 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w W. w sprawie o sygn. akt […] odrzucił skargę skarżącej o wznowienie postępowania o przysposobienie małoletniego A.K. Sąd jako podstawę podjęcia takiego rozstrzygnięcia wskazał okoliczność, że skarżąca nie była uczestnikiem postępowania o przysposobienie. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, które Sąd Okręgowy w W., Wydział XIII Cywilny Rodzinny (dalej: Sąd Okręgowy w W.) oddalił postanowieniem z 21 marca 2018 r. (sygn. akt […]).

Postanowienie to zostało doręczone skarżącej 5 kwietnia 2018 r. 12

Skarżąca zwróciła się także do Sądu Rejonowego w W. z wnioskiem o,,udzielenie zabezpieczenia pobytu jej małoletniego prawnuka A.K. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas najbliższych 60 dni wobec zagrożenia dziecka uprowadzeniem za granicę”.

Postanowieniem z 17 stycznia 2018 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w W. oddalił wniosek skarżącej argumentując, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, które Sąd Okręgowy w W. oddalił postanowieniem z 26 marca 2018 r. (sygn. akt […]). Orzeczenie to wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącej 5 kwietnia 2018 r. 13

Zarządzeniem z 19 kwietnia 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 2 maja 2017 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do: wskazania adresu zamieszkania i numeru PESEL skarżącej;

doręczenia 4 egzemplarzy skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami; doręczenia odpisu i 4 kopii ostatecznego orzeczenia, o którym mowa w art. 79 Konstytucji, z którego wydaniem skarżąca wiąże naruszenie swoich praw lub wolności konstytucyjnych;

doręczenia odpisów i 4 kopii orzeczeń potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej; wskazania i udokumentowania daty doręczenia prawomocnego orzeczenia potwierdzającego wyczerpanie drogi prawnej, o którym mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK); dokładnego przedstawienia stanu faktycznego; dokładnego określenia jednostki redakcyjnej art. 120 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682, ze zm.) oraz art. 164 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697), którym skarżąca stawia zarzut niezgodności z Konstytucją; wykazania, że zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy były podstawą wydania ostatecznego orzeczenia; wskazania jakie konstytucyjne prawa lub wolności skarżącej, wynikające z powołanych w skardze konstytucyjnej wzorców kontroli, zostały naruszone przez wydanie ostatecznego orzeczenia; uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów, ze wskazanymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącej, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie; wskazania czy od prawomocnego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia; uzasadnienia wniosku o wydanie postanowienia tymczasowego o zawieszeniu wykonania postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 4 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]) przez wykazanie, że zachodzą wobec skarżącej przesłanki wydania postanowienia tymczasowego przewidziane w art. 79 ust. 1 u.o.t.p. TK.

W piśmie procesowym z 8 maja 2018 r. (data nadania) skarżąca odniosła się do zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2018 r. 15

Skarżąca wskazała, że za naruszone prawa i wolności uważa:,,praw[o] do życia rodzinnego i prywatności obejmujące: prawo do ochrony praw własnych i praw członków rodziny oraz praw osób najbliższych, prawo do więzi rodzinnych i wzajemnego kontaktu, do języka rodzinnego, do kultury rodzinnej i ojczystej, do tożsamości osobistej, rodzinnej, narodowej i kulturowej, do imienia i nazwiska, do obywatelstwa i korzystania zeń w kraju ojczystym oraz poza jego granicami, do ojczyzny i przebywania w kraju ojczystym, prawo do wiedzy o sytuacji i losie członków swej rodziny i osób najbliższych, także po ich śmierci, jak również prawo do sądu, podmiotowości własnej i członków rodziny oraz osób najbliższych w postępowaniu sądowym, do solidarności społecznej i narodowej, i pomocy ze strony osób trzecich, członków społeczeństwa lub społeczności osoby objętej solidarnością społeczną, do szczególnej ochrony w dzieciństwie ze strony społeczeństwa i jego członków, działających indywidualnie i w organizacjach pozarządowych”.

Jako ostateczne orzeczenia wydane na podstawie zakwestionowanych w skardze przepisów skarżąca wskazała postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 4 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]), postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 21 marca 2018 r. (sygn. akt […]) oraz postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 26 marca 2018 r. (sygn. akt […]).

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje.

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia.

Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p. TK.

1. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Dlatego art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK zobowiązuje skarżącego do: wskazania kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego określonych w konstytucji, wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostało naruszone oraz do uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem z powołaniem argumentów lub dowodów na jej poparcie.
2. 2.1. Skarżąca stwierdziła, że naruszenie praw i wolności konstytucyjnych wiąże z trzema ostatecznymi orzeczeniami.

Jako pierwsze ostateczne orzeczenie, skarżąca wskazała postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 4 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]).

Skarżąca nie była uczestnikiem postępowania o przysposobienie A. K. i powyższe postanowienie jej nie dotyczyło. Trybunał zwraca uwagę, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że postanowienie o przysposobieniu przesądzało ostatecznie o jej prawach lub wolnościach konstytucyjnych, które wskazała w skardze konstytucyjnej. Z tego powodu rozpoznanie skargi w zakresie w jakim skarżąca uczyniła jej podstawą postanowienie z 4 grudnia 2017 r. nie jest możliwe, gdyż nie została spełniona podstawowa przesłanka wniesienia skargi konstytucyjnej, określona w art. 79 ust. 1 Konstytucji.

2.2. Kolejne orzeczenia, które zdaniem skarżącej ostatecznie naruszają jej prawa lub wolności konstytucyjne to: postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 21 marca 2018 r. (sygn. akt […]), oddalające zażalenie skarżącej na postanowienie, którym sąd odrzucił skargę skarżącej o wznowienie postępowania o przysposobienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 26 marca 2018 r. (sygn. akt […]), którym sąd oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie oddalające jej wniosek o zabezpieczenie,,pobytu jej małoletniego prawnuka A. K. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (…) wobec zagrożenia dziecka uprowadzeniem za granicę”.

Trybunał stwierdził, że zakwestionowane w skardze przepisy, w zakresie określonym przez skarżącą, nie były podstawą wydania powyższych postanowień wskazanych jako ostateczne orzeczenia. Postanowienie z 21 marca 2018 r. dotyczyło bowiem kwestii spełnienia przesłanek umożliwiających wniesienie przez skarżącą skargi o wznowienie postępowania o przysposobienie, a postanowienie z 26 marca 2018 r. dotyczyło możliwości uzyskania przez skarżącą zabezpieczenia. Natomiast zakwestionowane w skardze przepisy, w zakresie wskazanym przez skarżącą, nie dotyczą kwestii, które były przedmiotem rozstrzygnięć wskazanych jako ostateczne orzeczenia.

1. 2.3. Mając powyższe na względzie, Trybunał uznał, że rozpatrywana skarga nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu.

3. Niezależnie od powyższego Trybunał zwraca także uwagę, że analiza skargi konstytucyjnej oraz pisma procesowego przesłanego w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków, prowadzi do wniosku, że skarżąca w rzeczywistości domaga się ochrony praw i wolności konstytucyjnych małoletniego A. K.. Trybunał przypomina, że skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych praw i wolności o charakterze podmiotowym. Oznacza to, że prawa konstytucyjne, których ochrony dochodzić można w trybie skargi konstytucyjnej, muszą przysługiwać bezpośrednio podmiotowi występującemu do Trybunału z tym środkiem prawnym. Legitymowaną do wniesienia skargi konstytucyjnej jest bowiem wyłącznie ta osoba, która jest podmiotem naruszonego prawa lub wolności o charakterze konstytucyjnym. Nie ma zatem możliwości wnoszenia skargi konstytucyjnej jako actio popularis. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca nie wykazała (a nie wynika to z okoliczności sprawy, ani z załączonych do skargi dokumentów) aby była przedstawicielem ustawowym małoletniego A. K. 27

Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu.

4. Dlatego tylko na marginesie Trybunał wskazuje, że z okoliczności w jakich została złożona skarga konstytucyjna, wynika, iż skarżąca podjęła próbę dochodzenia ochrony praw konstytucyjnych związanych z opieką nad prawnukiem, dopiero po wydaniu postanowienia o przysposobieniu. Należy podkreślić, że skarżąca aby móc skutecznie dochodzić na drodze skargi konstytucyjnej ochrony praw dotyczących opieki nad prawnukiem powinna najpierw zwrócić się do sądu o ustanowienie jej opiekunem. Dopiero w przypadku odmowy, skarżąca mogłaby w drodze skargi konstytucyjnej zaskarżyć przepisy na podstawie których sąd wydał orzeczenie odmawiające jej prawa do opieki.

Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.

POUCZENIE 31

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.