Uzasadnienie
1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 stycznia 2025 r. (data nadania), A.M. (dalej: skarżąca) – reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru – wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
Prezydent Miasta K. decyzją z 2 grudnia 2022 r. (nr […]) odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dziadkiem. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że istnieje osoba spokrewniona z osobą niepełnosprawną w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, tj. syn, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 9 stycznia 2023 r. (nr […]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta.
Skarżąca wniosła na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który wyrokiem z 28 czerwca 2023 r. (sygn. akt […]) oddalił ją w całości.
W wyniku rozpoznania złożonej przez skarżącą skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 sierpnia 2024 r. (sygn. akt […]) oddalił ją. Orzeczenie to – doręczone skarżącej 15 października 2024 r. – wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
- 2. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 20 lutego 2025 r. (doręczonym 27 lutego 2025 r.), na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.) w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez:
- 1) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności:
- a) decyzji Prezydenta Miasta K. (znak: […]), 9
- b) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 9 stycznia 2023 r. (znak: […]), 10
- c) wyroków:
- – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 28 czerwca 2023 r. (sygn. akt […]), 12
- – Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2024 r. (sygn. akt […]);
- 2) udokumentowanie daty doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia.
W piśmie z 5 marca 2025 r. (data nadania) skarżąca wykonała powyższe wezwanie.
Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 17 grudnia 2025 r. (doręczonym 8 stycznia 2026 r.) na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez:
- 1) wskazanie, które prawa lub wolności konstytucyjne wynikające z powołanych przez skarżącą wzorców kontroli i w jaki sposób – zdaniem skarżącej – zostały naruszone przez zaskarżony przepis;
- 2) dokładne uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu z konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącej, o których mowa w pkt. 1 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie.
W piśmie z 15 stycznia 2026 r. (data nadania) skarżąca wykonała powyższe wezwanie.
3. W skardze konstytucyjnej skarżąca zarzuciła, że brak jest jakiegokolwiek konstytucyjnego uzasadnienia różnicowania sytuacji skarżącej od sytuacji innych opiekunów osób niepełnosprawnych, gdy preferowani przez ustawodawcę opiekunowie (dzieci osoby wymagającej opieki) z obiektywnych względów (konieczność zarobkowania) nie mogą realizować swoich obowiązków, tj. sprawować opieki nad niepełnosprawnym rodzicem. Zdaniem skarżącej niezasadne i zbędne jest ograniczenie możliwości nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia od legitymowania się przez osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
- 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom.
- 2. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez pełnomocnika – radcę prawnego (art. 44 ust. 1 in fine u.o.t.p.TK).
Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarżąca:
24 – dochowała terminu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2024 r. (sygn. akt […]) wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej 15 października 2024 r., a skarga została wniesiona do Trybunału 15 stycznia 2025 r., 25 – wyczerpała przysługującą jej drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż wskazane wyżej orzeczenie jest niezaskarżalne w trybie zwykłych środków odwoławczych, 26 – przedstawiła stan faktyczny (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK), 27 – określiła przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), 28 – wskazała, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – jej zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), 29 – przedstawiła uzasadnienie sformułowanych przez nią zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
Trybunał stwierdza także, że analizowana skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a postawione w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.