Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 4

Postanowienie o nadaniu biegu Trybunału Konstytucyjnegoz 30 maja 2019 r., sygn. akt Ts 203/17

Metryka

Wydany
30 maja 2019 r.
Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Skład
Mariusz Muszyński
Rozpoznanie
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej F.M.
Sprawa
w sprawie zgodności: art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, ze zm.) w zakresie, w jakim na jego podstawie przyznaje się emeryturę z urzędu, o której mowa w art. 24 tejże ustawy, zamiast renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, która osiągnęła wiek uprawniający do tej emerytury oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu od dnia osiągnięcia przez rencistę wieku uprawniającego do emerytury, z art. 32 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
Publikacja
OTK ZU B/2019, poz. 174

Sentencja

postanawia:

  1. 1) podjąć zawieszone postępowanie,
  2. 2) nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

W sporządzonej przez radcę prawnego skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 października 2017 r. (data nadania), F.M. (dalej: skarżący) zarzucił niezgodność art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, ze zm., dalej: u.e.r.) w zakresie wskazanym w komparycji niniejszego postanowienia.

Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą.

W 1993 r. skarżącemu została przyznana renta inwalidzka z tytułu częściowej, a następnie, w kolejnych latach, całkowitej niezdolności do pracy.

4 3 czerwca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie emerytury do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. (dalej: ZUS), który decyzją z 18 czerwca 2015 r. przyznał skarżącemu emeryturę. 30 czerwca 2015 r. skarżący jednakże cofnął swój wniosek z 3 czerwca 2015 r., domagając się prawa do kontynuacji renty od 18 do 30 czerwca 2015 r. 5

Decyzją z 8 lipca 2015 r. ZUS umorzył postępowania, wszczęte wnioskiem z 3 czerwca 2015 r. i 13 lipca 2015 r., z urzędu, przyznał skarżącemu emeryturę od 18 czerwca 2015 r. 6 24 lipca 2015 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie emerytury od 1 lipca 2015 r. 7

Na podstawie art. 24a w związku z art. 24 u.e.r., ZUS decyzją z 12 listopada 2015 r. (ENPU […]), po rozpoznaniu wniosku złożonego 24 lipca 2015 r., odmówił przyznania skarżącemu emerytury od 1 lipca 2015 r. Od przedmiotowej decyzji skarżący odwołał się i wniósł o jej zmianę przez przyznanie mu emerytury zgodnie z wnioskiem, tj. od 1 lipca 2015 r. 8

Wyrokiem z 1 kwietnia 2016 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w P. oddalił odwołanie. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd wskazał, że w przypadku osoby pobierającej świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy świadczenie emerytalne przyznaje się z urzędu zamiast dotychczasowej renty i to z chwilą osiągnięcia przez rencistę wieku uprawniającego do emerytury. W niniejszej sprawie oznaczało to konieczność przyznania prawa do emerytury z urzędu od 18 czerwca 2015 r., co skutkuje tym, że brak jest możliwości przyznania tego prawa od daty późniejszej, o co wnosił skarżący.

Stanowisko sądu pierwszej instancji podtrzymał Sąd Apelacyjny w P. wyrokiem z 28 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]; dalej: wyrok Sądu Apelacyjnego).

Skarżący poinformował, że od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł skargę kasacyjną. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt […], co Trybunał ustalił z urzędu.

Postanowieniem z 21 marca 2018 r. Trybunał zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że bez orzeczenia Sądu Najwyższego nie sposób dokonać oceny sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego.

Skarżący w piśmie z 25 stycznia 2019 r. (data nadania) wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na wydanie przez Sąd Najwyższy postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Odpis postanowienia Sądu Najwyższego z 28 listopada 2018 r. (sygn. akt […]) wpłynął do Biura Służby Prawnej Trybunału Konstytucyjnego 24 kwietnia 2019 r. 14

Zdaniem skarżącego kwestionowany przepis narusza art. 32 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji, ponieważ prowadzi do nieuzasadnionego różnicowania podmiotów. Skarżący podnosi, że co do zasady, przyznawanie świadczeń emerytalno-rentowych ma charakter wnioskowy, co wynika bezpośrednio z art. 116 ust. 1 u.e.r. O chwili złożenia wniosku w sprawie przyznania konkretnego świadczenia decyduje podmiot zainteresowany jego uzyskaniem, co ma istotne znaczenie przy ustalaniu wysokości tego świadczenia. Skarżący jako przykład podaje, że dla części ubezpieczonych przejście na emeryturę w czerwcu jest bardzo niekorzystne, ponieważ składki i kapitał początkowy nie podlegają wówczas waloryzacji metodą kwartalną, co w konsekwencji może prowadzić do tego, że świadczenia mogą być niższe nawet o 10% w stosunku do tych, które przyznawane są w innych miesiącach. Powyższej możliwości zostały pozbawione osoby, które osiągnęły wiek emerytalny w czasie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący wskazuje, że w przypadku tych osób ustawodawca wprowadził obligatoryjne zastąpienie renty prawem do emerytury. Zgodnie bowiem z art. 24a ust. 1 u.e.r.

emeryturę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, przyznaje się z urzędu zamiast renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo emerytalnemu i rentowemu.

Zdaniem skarżącego takie zróżnicowanie w traktowaniu emerytów jest „niezgodne z konstytucyjną zasadą równości ze względu na wiek”, a konkretnie datę urodzenia. Rencista, któremu przyznaje się emeryturę z urzędu, nie ma żadnego wpływu na to, jakie zasady zostaną zastosowane do obliczania jego świadczenia. W przypadku osiągnięcia przez niego wymaganego wieku w czerwcu, co jest od niego całkowicie niezależne, ponieważ wynika wyłącznie z daty urodzenia, jego świadczenie emerytalne będzie niższe.

Wprowadzone przez prawodawcę zróżnicowanie, biorąc pod uwagę cel i treść przepisów, w których zawarta jest wskazana norma, nie jest, w przekonaniu skarżącego, racjonalnie uzasadnione. Skarżący stoi na stanowisku, że waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie podmiotów podobnych, nie pozostaje w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które są naruszane w wyniku różnego traktowania podmiotów podobnych. Wskazuje też, że przysługuje mu świadczenie emerytalne, co oznacza, że jest on „podmiotem konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego”. Nabywając to prawo, powinien być traktowany z poszanowaniem konstytucyjnej zasady równości wypływającej z art. 32 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.

Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy jest oczywiście bezzasadna.

  1. 2. Skargę konstytucyjną sporządził i wniósł radca prawny, który załączył do skargi stosowne pełnomocnictwo.
  2. 3. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ wyrok Sądu Apelacyjnego w P. z 28 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]) jest prawomocny i nie przysługują od niego żadne zwyczajne środki zaskarżenia.
  3. 4. Dochowany został trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK – ostateczne rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 24 lipca 2017 r., skargę zaś wniesiono 23 października 2017 r. 22
  4. 5. Skarżący prawidłowo wskazał przedmiot kontroli oraz prawidłowo uzupełnił braki formalne skargi.
  5. 6. W ocenie Trybunału skarżący prawidłowo wskazał, które przysługujące mu konstytucyjne prawa i w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK), a także należycie uzasadnił sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK).

Skoro złożona skarga spełnia w powyższym zakresie wymagania przewidziane w u.o.t.p. TK i nie zachodzą okoliczności określone w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK to, na podstawie art. 61 ust. 2 wymienionej ustawy zasadne było nadanie jej dalszego biegu.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.