Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 września 2016 r. (data nadania) A.K.W. (dalej: skarżący) zarzucił, że art. 398 1 i art. 394 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim, „nie przewidują one możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej”, są niezgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1, a także z art. 175 ust. 1 Konstytucji.
Postanowieniem z 16 listopada 2016 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 24 listopada 2016 r.) Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdziwszy, że wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne. Zdaniem Trybunału skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swych praw wyrażonych w art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Jak ustalił Trybunał, istota zarzutów sformułowanych w skardze dotyczyła braku ustawowej możliwości instancyjnej kontroli orzeczenia sądu drugiej instancji działającego jako sąd pierwszej instancji. Jednakże, jak orzekł Trybunał w wyroku z 30 marca 2009 r., wydanym w sprawie SK 19/08, „[s]ąd drugiej instancji, który orzeka po raz pierwszy w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie może zostać uznany za sąd pierwszej instancji. Sąd ten, wydając postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie rozstrzyga odrębnej sprawy, ale podejmuje rozstrzygnięcie dotyczące wniesionego środka zaskarżenia, rzutujące na możliwość jego merytorycznego rozpoznania. Konstytucyjna zasada dwuinstancyjności postępowania nie wymaga, aby rozstrzygnięcie wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji w kwestii zwolnienia od kosztów postępowania musiało podlegać dalszej kontroli instancyjnej. W tym zakresie stosuje się natomiast ogólny nakaz ukształtowania postępowania sądowego zgodnie z wymogami sprawiedliwości proceduralnej” (OTK ZU nr 3/A/2009, poz. 29).
Trybunał zwrócił uwagę na to, że w myśl art. 380 w związku z art. 398 21 k.p.c. przy składaniu do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, z którego – co wynika z dokumentów dołączonych do skargi – skarżący nie skorzystał, możliwe jest dołączenie przez stronę wniosku o rozszerzenie kontroli na postanowienie o odmowie zwolnienia – zarówno w całości, jak i w części – od opłaty od skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN z 28 czerwca 2007 r., sygn. akt IV CZ 38/07, „Legalis” oraz 27 listopada 2013 r., sygn. akt V CZ 61/13, „Legalis”). Rozstrzygnięcia w sprawie opłaty od skargi kasacyjnej podlegają więc kontroli Sądu Najwyższego.
Z kolei odnośnie do zarzutu naruszenia art. 175 ust. 1 Konstytucji Trybunał zwrócił uwagę na to, że formułuje on zasadę sądowego wymiaru sprawiedliwości i określa ogólnie strukturę sądownictwa. Nie jest on jednak dla skarżącego źródłem wolności lub praw, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Z tego powodu Trybunał uznał, że skarżący nie wskazał naruszonych praw, a w konsekwencji nie określił sposobu ich naruszenia. Na marginesie Trybunał nadmienił, że w sprawie SK 19/08 zasugerował ustawodawcy rozważenie, czy wzgląd na konieczność zapewnienia możliwie najszerszego dostępu do sądu nie przemawia za wprowadzeniem rozwiązań umożliwiających sądową kontrolę rozstrzygnięć w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych wydawanych przez sąd drugiej instancji. Jednak pomimo upływu ponad siedmiu lat od publikacji wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw ustawodawca nie podjął czynności zmierzających do zmiany stanu prawnego w tym zakresie.
W zażaleniu z 1 grudnia 2016 r. skarżący zakwestionował postanowienie Trybunału, wniósł o uwzględnienie złożonego środka odwoławczego i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie. Skarżący zarzucił Trybunałowi „[w]ewnętrzną niespójność w uzasadnieniu odmowy nadania dalszego biegu skardze”. Zdaniem skarżącego polega ona na tym, że z jednej strony Trybunał twierdzi, że konieczność zapewnienia możliwie najszerszego dostępu do sądu nie przemawia za wprowadzeniem rozwiązań umożliwiających sądową kontrolę rozstrzygnięć w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, jednak z drugiej strony stwierdza, iż Konstytucja nie wymaga, aby rozstrzygnięcie wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji w kwestii zwolnienia od kosztów postępowania musiało podlegać dalszej kontroli instancyjnej.
Skarżący zarzucił także Trybunałowi „[p]ominięcie faktu, iż ustawodawca jednak reagował na każdy wyrok TK w zakresie wytkniętego pominięcia ustawodawczego stanowiącego naruszenie praw konstytucyjnych”; „[n]ietrafne wskazanie na możliwość kontroli przez Sąd Najwyższy sprawy odmowy zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej przy rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej”; „[b]łędne uznanie, że w skardze nie wskazano konstytucyjnych praw i nie określono sposobu ich naruszenia”; „[b]łędne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swych praw gwarantowanych konstytucyjnie w art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji”; „[b]łędne powołanie podstawy prawnej odmowy nadania dalszego biegu skardze”, tj. art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1157; dalej: uchylona ustawa o TK z 2016 r.), a także „[n]ietrafne odmówienie nadania dalszego biegu skardze”, w sytuacji, w której nie była ona oczywiście bezzasadna.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy.
Skoro postępowanie zainicjowane skargą skarżącego nie zostało zakończone do 3 stycznia 2017 r., tzn. dnia wejścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy ustawy o TK.
2. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 – 8 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.
3. Zdaniem Trybunału kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty sformułowane w zażaleniu nie podważają poczynionych w nim ustaleń i nie zasługują na uwzględnienie z poniżej przedstawionych przyczyn.
4. W związku z zarzutami skarżącego, jakoby Trybunał wskazał niewłaściwą podstawę prawną odmowy nadania dalszego biegu skardze, należy przypomnieć, że wstępne rozpoznanie tego środka służy wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. W związku z powyższym na etapie wstępnej kontroli Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu nie tylko wtedy, gdy braki skargi nie zostały uzupełnione w terminie lub gdy skarga jest oczywiście bezzasadna (art. 37 ust. 3 uchylonej ustawy o TK z 2016 r.), lecz także wtedy, gdy występują przesłanki umorzenia postępowania określone w art. 40 ust. 1 pkt 1 lub 3 uchylonej ustawy TK z 2016 r. Powołanie się w zakwestionowanym postanowieniu na art. 40 ust. 1 pkt 1 uchylonej ustawy o TK z 2016 r. nie jest zatem – jak zarzucił skarżący – błędnym powołaniem podstawy prawnej odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Konsekwencją tego, że skarga nie spełnia przesłanek określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji i doprecyzowanych w przepisach ustawowych, jest niedopuszczalność wydania orzeczenia.
5. Odnośnie do pozostałych zarzutów sformułowanych w złożonym środku odwoławczym Trybunał zauważa, że odnoszą się one przede wszystkim do tej części postanowienia, w której nadmienił on, że w sprawie SK 19/08 zasugerował ustawodawcy wprowadzenie rozwiązań umożliwiających sądową kontrolę rozstrzygnięć w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych wydawanych przez sąd drugiej instancji.
Skarżący wydaje się nie zauważać tego, że zamieszczona przez Trybunał jedynie na marginesie sugestia nie miała żadnego znaczenia dla podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu.
- 6. W dalszej części zażalenia skarżący twierdzi, że – wbrew temu co ustalił Trybunał – wskazał on konstytucyjne prawa, a także określił sposób ich naruszenia.
- 6.1. Skarżący nie zauważa więc tego, że w postanowieniu z 16 listopada 2016 r. Trybunał uznał, że skarżący nie dopełnił tego obowiązku tylko w zakresie art. 175 ust. 1 Konstytucji. Jak zauważył Trybunał, ten przepis ustawy zasadniczej formułuje zasadę sądowego wymiaru sprawiedliwości i określa ogólnie strukturę sądownictwa. Nie jest on jednak źródłem wolności lub praw, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Trybunał zauważa, że w złożonym środku odwoławczym skarżący nie odniósł się do tej kwestii. Podstawowym powodem odmowy nadania skardze dalszego biegu było natomiast ustalenie, że skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swych praw wyrażonych w art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 176 ust. 1 Konstytucji.
- 6.2. Trybunał przypomina, że skarga konstytucyjna przysługuje jedynie w przypadku, w którym skarżący wykaże, iż w jego sprawie doszło do naruszenia przysługujących mu praw, u podstaw którego znajduje się niekonstytucyjna treść zaskarżonej regulacji.
Skarżący przedmiotem złożonej w Trybunale skargi uczynił art. art. 398 1 i art. 394 2 § 1 k.p.c. Jak ustalił Trybunał – a czego skarżący nie kwestionuje – istota zarzutów sformułowanych w skardze dotyczy braku ustawowej możliwości instancyjnej kontroli orzeczenia sądu drugiej instancji działającego jako sąd pierwszej instancji w sprawie częściowego zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Tymczasem sąd drugiej instancji, który orzeka po raz pierwszy w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie może zostać uznany za sąd pierwszej instancji. Do takiego wniosku doszedł Trybunał w cytowanym w postanowieniu z 16 listopada 2016 r. orzeczeniu w sprawie SK 19/08.
Trybunał uznał w nim, że sąd ten, wydając postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie rozstrzyga odrębnej sprawy, ale podejmuje rozstrzygnięcie dotyczące wniesionego środka zaskarżenia, rzutujące na możliwość jego merytorycznego rozpoznania. W złożonym środku odwoławczym skarżący nie odniósł się także i do tej kwestii.
Zażalenie nie podważa podstawy odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, więc Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy o TK – postanowił jak w sentencji.
Postanowienie
z dnia 16 listopada 2016 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Rymar, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.K.W. w sprawie zgodności:
art. 398 1 i art. 394 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.) z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1, a także z art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
postanawia:
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 września 2016 r. (data nadania) A.K.W. (dalej: skarżący) zarzucił, że art. 398 1 i art. 394 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101, ze zm.; dalej: kpc) w zakresie, w jakim, „nie przewidują one możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych uiszczenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej”, są niezgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1, a także z art. 175 ust. 1 Konstytucji.
Skarga konstytucyjna została złożona w Trybunale na podstawie następującej sprawy. Skarżący wystąpił z powództwem o ustalenie nieważności umowy zawartej w 2007 r. oraz uznanie jej za bezskuteczną. Postępowanie w tej sprawie toczyło się przed Sądem Okręgowym w W. i Sądem Apelacyjnym w W. (dalej: Sąd Apelacyjny w W.). Z uwagi na niekorzystny dla skarżącego wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z grudnia 2015 r. skarżący wniósł, za pośrednictwem tego sądu, skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie go od opłaty sądowej od tego środka prawnego w części ponad kwotę 14 000 zł, którą uiścił. Postanowieniem z maja 2016 r. Sąd Apelacyjny w W. zwolnił skarżącego od opłaty od skargi kasacyjnej ponad kwotę 20 000 zł, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Zdaniem sądu sytuacja finansowa skarżącego, a w szczególności posiadanie przez niego oszczędności w wysokości 20 000 zł, nie uzasadniała uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W dniu 18 maja 2016 r. skarżący uiścił opłatę w wysokości 1000 zł i wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z maja 2016 r. W czerwcu 2016 r. Sąd Apelacyjny w W. wydał dwa postanowienia. W pierwszym odrzucił zażalenie skarżącego, stwierdziwszy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie częściowego zwolnienia go od opłaty od skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu. W drugim odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia od niej należnej opłaty. Oba postanowienia Sądu Apelacyjnego w W., wskazane przez skarżącego jako orzeczenia ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostały mu doręczone 30 czerwca 2016 r. 3
Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżący postawił zarzut pominięcia legislacyjnego. Jego zdaniem z powodu braku ustawowej możliwości zaskarżenia postanowienia w sprawie częściowego zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej „zamknięta została droga do skorzystania z przysługującego mu uprawnienia do sądu oraz postępowania dwuinstancyjnego w postaci odwołania od orzeczenia wydanego przez sąd II instancji działając[ego] jako sąd I instancji” (art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 78, i art. 176 ust. 1 Konstytucji). Skutkiem tego pominięcia legislacyjnego jest także „zamknięcie dostępu do wymiaru sprawiedliwości (…) w postaci rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej” (art. 175 ust. 1 Konstytucji).
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
- 1. Zgodnie z art. 37 ust. 1 w związku z art. 50 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1157; dalej:
ustawa o TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymaganiom, a także czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o TK.
- 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie o TK, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.
- 3. Skarżący zakwestionował art. 398 1 kpc w brzmieniu: „§ 1. Od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. §
- 2. Wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę wyłącza – w zaskarżonym zakresie – wniesienie skargi kasacyjnej przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka”, a także art. 394 2 § 1 kpc, który stanowi: „Na postanowienia sądu drugiej instancji, których przedmiotem są oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, zwrot kosztów procesu, zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę, zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia, przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu, z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji”.
- 4. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skarżący może wnieść skargę konstytucyjną, jeżeli jego „wolności lub prawa zostały naruszone”. Z tego względu art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK stanowi, że skarga poza wymaganiami dotyczącymi pisma procesowego powinna zawierać wskazanie tych wolności i określenie sposobu ich naruszenia.
- 5. Istota zarzutów sformułowanych w skardze dotyczy braku ustawowej możliwości instancyjnej kontroli orzeczenia sądu II instancji („działającego jako sąd I instancji”) w sprawie częściowego zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Skutkiem tego pominięcia legislacyjnego jest – jak stwierdził skarżący – naruszenie jego praw wyrażonych w art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 78, i art. 176 ust. 1 Konstytucji.
- 5.1. W związku z powyższym Trybunał zwraca uwagę na to, że w wyroku z 30 marca 2009 r., wydanym w sprawie SK 19/08, orzekł:
„Sąd drugiej instancji, który orzeka po raz pierwszy w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie może zostać uznany za sąd pierwszej instancji. Sąd ten, wydając postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie rozstrzyga odrębnej sprawy, ale podejmuje rozstrzygnięcie dotyczące wniesionego środka zaskarżenia, rzutujące na możliwość jego merytorycznego rozpoznania. Konstytucyjna zasada dwuinstancyjności postępowania nie wymaga, aby rozstrzygnięcie wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji w kwestii zwolnienia od kosztów postępowania musiało podlegać dalszej kontroli instancyjnej. W tym zakresie stosuje się natomiast ogólny nakaz ukształtowania postępowania sądowego zgodnie z wymogami sprawiedliwości proceduralnej” (OTK ZU nr 3/A/2009, poz. 29).
Trybunał uznał także, że „konstytucyjne standardy sprawiedliwej procedury sądowej wymagają, aby strony i uczestnicy postępowania mogli wnosić środki zaskarżenia od postanowień w kwestii zwolnienia od kosztów postępowania wydawanych przez sąd pierwszej instancji. Konstytucyjne standardy sprawiedliwej procedury nie nakazują natomiast przyznania stronom i uczestnikom postępowania środków zaskarżenia od postanowień w kwestii zwolnienia od kosztów postępowania wydanych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji”.
5.2. Ponadto Trybunał zauważa, że – w myśl art. 380 w związku z art. 398 21 kpc – przy składaniu do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, z którego – co wynika z dokumentów dołączonych do skargi – skarżący nie skorzystał, możliwe jest dołączenie przez stronę wniosku o rozszerzenie kontroli na postanowienie o odmowie zwolnienia – w całości, jak i w części – od opłaty od skargi kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN z 28 czerwca 2007 r., sprawa IV CZ 38/07, „Legalis” oraz 27 listopada 2013 r., sprawa akt V CZ 61/13, „Legalis”). Rozstrzygnięcia w sprawie opłaty od skargi kasacyjnej podlegają więc kontroli Sądu Najwyższego.
5.3. Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swych praw wyrażonych w art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 78, i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Wydanie merytorycznego orzeczenia jest wiec niedopuszczalne.
5.4. Jedynie na marginesie należy wskazać, że w sprawie SK 19/08 Trybunał zasugerował ustawodawcy rozważenie, czy wzgląd na konieczność zapewnienia możliwie najszerszego dostępu do sądu nie przemawia za wprowadzeniem rozwiązań umożliwiających sądową kontrolę rozstrzygnięć w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych wydawanych przez sąd II instancji. Pomimo upływu ponad siedmiu lat od publikacji wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw ustawodawca nie podjął jednak czynności zmierzających do zmiany stanu prawnego w tym zakresie.
6. Skarżący podniósł, że w wyniku pominięcia legislacyjnego zostało naruszone – wyrażone w art. 175 ust. 1 Konstytucji – prawo „do dostępu do wymiaru sprawiedliwości” polegające na rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
6.1. W odniesieniu do powyższego zarzutu Trybunał zwraca uwagę na to, że art. 175 ust. 1 Konstytucji formułuje zasadę sądowego wymiaru sprawiedliwości i określa ogólnie strukturę sądownictwa. Nie jest on jednak dla skarżącego źródłem wolności lub praw, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Ponadto, jak Trybunał wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, prawo do rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym nie jest prawem gwarantowanym konstytucyjnie (zob. wyroki TK z: 10 lipca 2000 r., sprawa SK 12/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 143; 6 października 2004 r., sprawa SK 23/02, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 89; 31 marca 2005 r., sprawa SK 26/02, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 29).
6.2. W tym zakresie skarżący nie wskazał konstytucyjnych praw, a w konsekwencji nie określił sposobu ich naruszenia. Wniesiona skarga nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 79 ust. 1 Konstytucji, wydanie orzeczenia jest więc niedopuszczalne.
Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 40 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ustawy o TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu.
W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.