Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 sierpnia 2025 r. (data nadania) A.G. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości w postaci działki nr […], która sąsiaduje z działką o nr […], oraz posadowionego na niej budynku. Właściciel parterowego budynku, P.R., znajdującego się na działce nr […], mającego wspólną ścianę z budynkiem skarżącego, nadbudował pięć kondygnacji nadziemnych. Decyzją […] z 30 czerwca 2009 r. (znak: […]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., Powiat G. (dalej: PINB) nakazał rozbiórkę nadbudowanych kondygnacji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) 3 listopada 2010 r. wydał decyzję (znak: […]), którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r.
Skarżący pismem z 16 czerwca 2021 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r. podnosząc, że w toku postępowania był nieletni i dlatego organ bezpodstawnie go pominął. Postanowieniem nr […] z 9 sierpnia 2021 r. (znak: […]) WINB odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji było już wszczęte i zakończyło się decyzją odmowną.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 14 października 2021 r. (znak: […]) utrzymał je w mocy. Skarżący złożył skargę, która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 8 lutego 2022 r. (sygn. akt […]).
Następnie skarżący wniósł od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2025 r. (sygn. akt […]), doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 22 maja 2025 r. i wskazanym jako orzeczenie ostateczne w niniejszej sprawie.
Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest uniemożliwienie mu wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 30 czerwca 2009 r., ponieważ takie postępowanie było wszczęte na wniosek innego uczestnika postępowania i zostało prawomocnie zakończone.
Jest to naruszenie nie tylko zasady demokratycznego państwa prawa, ale także wywodzonej z niej zasady sprawiedliwości społecznej.
Dodatkowo skarżący wskazał na naruszenie zasady racjonalności legislacyjnej oraz praworządności. Ustawodawca jest bowiem zobowiązany do wprowadzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla adresatów. W nawiązaniu do tych wzorców skarżący wskazał na naruszenie zasady równości oraz równej ochrony praw majątkowych poprzez spoczywający na ustawodawcy obowiązek tworzenia norm prawnych udzielających obywatelowi ochrony oraz zakaz ustanawiania norm pozbawiających ochrony.
W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący wskazał, że doszło do naruszenia jego prawa do sądu rozumianego jako prawa do uzyskania rozstrzygnięcia, poprzez uniemożliwienie mu wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i dochodzenia na tej drodze swoich praw.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do merytorycznego rozpoznania, ponieważ:
- 1) skargę sporządził adwokat, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia w imieniu skarżącego skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania go w postępowaniu przed Trybunałem;
- 2) skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2025 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia;
- 3) dochowany został przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK trzymiesięczny termin wniesienia skargi, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie doręczono pełnomocnikowi skarżącego 22 maja 2025 r., natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 20 sierpnia 2025 r. (data nadania);
- 4) prawidłowo określony został przedmiot kontroli w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Skarżący wskazał, które konstytucyjne prawo lub wolność oraz w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także uzasadnił sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne (art. 61 ust. 4 pkt. 3 u.o.t.p.TK), Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił jak w sentencji.