Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 sierpnia 2024 r. (data nadania) J.M. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych wyrokiem z 16 kwietnia 2024 r. (sygn. akt […]) oddalił odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zgłoszenia na wolne stanowisko asesorskie.
Orzeczenie to, doręczone skarżącemu 15 maja 2024 r., wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 25 września 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 3 października 2024 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna; 2) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności:
- a) uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z 20 stycznia 2023 r. (nr […]) w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zgłoszenia skarżącego na wolne stanowisko asesorskie, b) wyroku Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2024 r. (sygn. akt […]); 3) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia.
W piśmie z 7 października 2024 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania.
Przedstawiony w skardze problem konstytucyjny dotyczy ograniczenia dostępu do służby publicznej. Skarżący twierdzi, że zakwestionowane w skardze przepisy zamknęły mu (osobie z wysokimi kwalifikacjami, lecz uzyskanymi „w ramach innej aktywności” niż przewidziane w ustawie) drogę dostępu na stanowisko asesora w sądzie administracyjnym. Na podstawie zakwestionowanych przepisów przyjęto bowiem, że okres czteroletnich studiów doktoranckich (uwzględniany przez pracodawcę skarżącego np. do wymiaru urlopu i wynagrodzenia) nie jest okresem pozostawania w instytucjach publicznych na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa administracyjnego.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Trybunał dokonuje oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z przepisów u.o.t.p.TK, określających warunki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania.
- 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarga konstytucyjna kwalifikuje się do rozpoznania merytorycznego w zakresie zbadania zgodności art. 6a § 1 pkt 2 in fine ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) w zakresie, w jakim „określa on warunek formalny pozostawania w instytucjach publicznych na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa administracyjnego, poprzez założenie, że przepis ten należy interpretować jako wymóg zatrudnienia: (a) wyłącznie w organach (urzędach) administracji publicznej; (b) wyłącznie na podstawie umowy o pracę oraz (c) w sposób autonomiczny względem sposobu obliczania stażu pracy na danym stanowisku”, z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 w związku z art. 60 oraz art. 65 ust. 1 w związku z art. 60 Konstytucji ponieważ:
- a) została sporządzona przez pełnomocnika, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK), 11
- b) skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną – wyrok Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2024 r. (sygn. akt […]) został wskazany jako ostateczne orzeczenie i nie przysługuje od niego żaden zwyczajny środek zaskarżenia, 12
- c) dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu 15 maja 2024 r., natomiast skargę nadano do Trybunału 12 sierpnia 2024 r., 13
- d) określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), 14
- e) wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), przedstawiono także uzasadnienie sformułowanych w skardze zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK).
- 3. Skarga nie została jednak w całości skierowana do rozpoznania merytorycznego, gdyż nie spełnia warunku nadania jej dalszego biegu w zakresie zbadania zarzutu niezgodności art. 279 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę
- – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, ze zm.) z art. 2 Konstytucji. W nagłówku petitum skargi w odniesieniu do art. 279 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jako wzorce kontroli zostały wskazane art. 2 i art. 7 Konstytucji. Jednak ani z treści skargi, ani jej uzasadnienia w żaden sposób nie wynika, aby art. 7 Konstytucji był powołany przez skarżącego. Trybunał stwierdza, że z treści samodzielnie ujmowanego art. 2 Konstytucji nie wynika jakiekolwiek prawo podmiotowe, które mogłoby być chronione za pomocą skargi konstytucyjnej.
Zatem art. 2 Konstytucji nie może być uznany za dopuszczalny i adekwatny wzorzec kontroli zakwestionowanego w skardze przepisu.
Nawet gdyby przyjąć, że powołanym wzorcem kontroli jest art. 7 Konstytucji, to jest to norma programowa stwierdzająca, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a z jego treści nie wynika jakiekolwiek prawo podmiotowe.
Okoliczność ta, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, stanowi w tym zakresie podstawę odmowy nadania skardze dalszego biegu.
W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 19
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na pkt 2 powyższego postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
powrót do wyszukiwania