Postanowienie o odmowie Trybunału Konstytucyjnegoz 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt Ts 133/18

Uzasadnienie

1. 1. W skardze konstytucyjnej z 30 sierpnia 2018 r. (data nadania) K.P. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność:
2. 1) § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) w zakresie, w jakim stanowi podstawę do ustalenia wysokości wpisu sądowego, a także podstawę uiszczenia wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
3. 2) art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim dopuszcza ustalenie wpisu sądowego w kwocie 10-krotnie wyższej niż wartość przedmiotu zaskarżenia z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji;
4. 3) art. 233 ustawy, o której mowa w punkcie drugim w zakresie, w jakim stanowi podstawę ustalenia wysokości wpisu sądowego w akcie rangi podustawowej z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 2 w związku z art. 92 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji;
5. 4) art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 230 w związku z art. 233 ustawy, o której mowa w punkcie drugim w zakresie, w jakim warunkuje dokonanie czynności sądowych od uiszczenia wpisu sądowego, którego wysokość została szczegółowo ustalona w akcie rangi podustawowej z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 92 w związku z art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji.

Zdaniem skarżącego, doszło do naruszenia praw ekonomicznych obywatela przez ingerencję w jego prawo własności z uwagi na obciążenie opłatą skarbową, której podstawę stanowił akt rangi podustawowej.

Skarżący uważa, że ustalenie wpisu sądowego w kwocie 10-krotnie wyższej od wartości przedmiotu zaskarżenia ogranicza jego prawo do sądu przez wprowadzenie nieuzasadnionych barier ekonomicznych, utrudniających rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej.

1. 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2018 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez:
2. 1) dokładne wyjaśnienie, w jaki sposób każdy z zaskarżonych przepisów narusza prawa podmiotowe skarżącego wskazane w petitum skargi konstytucyjnej;
3. 2) udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK).
4. 3. Pismem z 28 grudnia 2018 r. pełnomocnik zawiadomił Trybunał Konstytucyjny, że nie otrzymał zarządzenia sędziego TK wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej, mimo że skarżący to zarządzenie (przesłane na ten sam adres co adres pełnomocnika; […]) otrzymał. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o ponowne przesłanie odpisu zarządzenia.

Trybunał Konstytucyjny ponownie przesłał pełnomocnikowi zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2018 r. 13

1. 4. W piśmie z 25 stycznia 2019 r. skarżący odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał Konstytucyjny braków formalnych skargi konstytucyjnej.
2. 5. Postanowieniem z 9 kwietnia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z uwagi na brak właściwego udokumentowania daty doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia, co uniemożliwia ustalenie, czy skarga została wniesiona w wyznaczonym ustawowo terminie.
3. 6. Pismem z 10 maja 2019 r. pełnomocnik powiadomił o braku kierowanej do niego korespondencji wskazując zarazem, że postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 9 kwietnia 2019 r. zostało wysłane do skarżącego pod niewłaściwy adres, czyli adres kancelarii pełnomocnika ([…]). Jednocześnie zwrócił się z prośbą o ponowne przesłanie odpisu postanowienia.

Trybunał ponownie przesłał pełnomocnikowi wnioskowane postanowienie wyjaśniając, że korespondencja kierowana zarówno do skarżącego jak i pełnomocnika została przesłana na ten sam adres, czyli adres pełnomocnika, ponieważ w skardze konstytucyjnej pełnomocnik wskazał adres swojej kancelarii jako adres skarżącego.

7. Pełnomocnik skarżącego 13 czerwca 2019 r. złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia wyjaśniając, że kierowana do niego korespondencja z Trybunału Konstytucyjnego została odebrana przez nieupoważnionego do tego pracownika spółki prowadzącej działalność gospodarczą pod tym samym adresem. Korespondencja została przekazana pełnomocnikowi 6 czerwca 2019 r. 18

Wraz z wnioskiem pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 9 kwietnia 2019 r., zarzucając Trybunałowi:

19 – błędną wykładnię art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, przyjmującą, że oświadczenie skarżącego o osobistym odbiorze przesyłki sądowej w placówce pocztowej oraz odcisk pieczęci na odpisie orzeczenia o treści: „Wpłynęło 30.05.2018” nie wypełniają ustawowego obowiązku udokumentowania daty doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia skarżącemu;

20 – błędną wykładnię art. 142 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) w związku z § 4 ust. 1 i 2 oraz § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222) przyjmującą, że osoba fizyczna może udokumentować odbiór korespondencji w placówce pocztowej w inny sposób niż oświadczenie o odbiorze;

21 – niewłaściwą subsumpcję art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK przez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do odmowy nadania skardze dalszego biegu w sytuacji, gdy skarżący usunął wszystkie braki wskazane w zarządzeniu sędziego TK.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.

Z uwagi na fakt, że postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zostało ponownie wysłane pełnomocnikowi i odebrane przez niego 4 czerwca 2019 r., Trybunał uznał, że termin do wniesienia zażalenia biegnie od tej daty, dlatego zażalenie wniesione 13 czerwca 2019 r. (data nadania) przyjął za wniesione w terminie.

Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu był brak właściwego udokumentowania daty doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia, uniemożliwiający ustalenie, czy skarga została wniesiona w wyznaczonym ustawowo terminie.

Obowiązek udokumentowania daty doręczenia wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 77 u.o.t.p. TK spoczywa, zgodnie z art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK na skarżącym i polega na wskazaniu właściwego dowodu.

Odbiorca pisma sądowego nie otrzymuje wprawdzie od urzędu pocztowego dokumentu potwierdzającego fakt skutecznego doręczenia przesyłki, ale otrzymuje przesyłkę w kopercie, na której widnieje jej numer, dzięki któremu można ustalić w jakiej placówce pocztowej i kiedy przesyłka została odebrana.

Z tego względu oświadczenie skarżącego o tym, że odebrał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego 30 maja 2018 r. nie wypełnia ustawowego obowiązku udokumentowania daty doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia skarżącemu. Trybunał stwierdza tym samym, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

Dołączone do zażalenia pismo z Wydziału Informacji Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2019 r. potwierdza, że postanowienie tego sądu z 10 maja 2018 r., zostało doręczone skarżącemu 30 maja 2019 r. W ten sposób brak formalny polegający na udokumentowaniu daty doręczenia skarżącemu orzeczenia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, został usunięty, ale dopiero w momencie złożenia zażalenia, czyli ze znacznym przekroczeniem terminu do usunięcia braków formalnych i nie może być uwzględniony.

Trybunał zwraca również uwagę, że wniesione w sprawie dokumenty wskazują na brak profesjonalizmu oraz dochowania należytej staranności przez pełnomocnika skarżącego.

Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Postanowienie

z dnia 9 kwietnia 2019 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Mariusz Muszyński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.P. w sprawie zgodności:

1. 1) § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.) w zakresie, w jakim stanowi podstawę do ustalenia wysokości wpisu sądowego, a także podstawę uiszczenia wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
2. 2) art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim dopuszcza ustalenie wpisu sądowego w kwocie 10-krotnie wyższej niż wartość przedmiotu zaskarżenia, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji;
3. 3) art. 233 ustawy, o której mowa w punkcie drugim w zakresie, w jakim stanowi podstawę ustalenia wysokości wpisu sądowego w akcie rangi podustawowej, z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 84, w związku z art. 217 oraz art. 2 w związku z art. 92, w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji;
4. 4) art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 230, w związku z art. 233 ustawy, o której mowa w punkcie drugim w zakresie, w jakim warunkuje dokonanie czynności sądowych od uiszczenia wpisu sądowego, którego wysokość została szczegółowo ustalona w akcie rangi podustawowej, z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 92 w związku z art. 2, w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji;

postanawia:

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie

1. 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 sierpnia 2018 r. (data nadania) K.P. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że:
2. – § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.; dalej: rozporządzenie) w zakresie wymienionym w komparycji, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

3 – art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia w zakresie wymienionym w komparycji, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji;

4 – art. 233 p.p.s.a. w zakresie wymienionym w komparycji, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 2 w związku z art. 92 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji;

5 – art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 230, w związku z art. 233 p.p.s.a. w zakresie wymienionym w komparycji, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 w związku z art. 217 oraz art. 92 w związku z art. 2, w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji.

1. 2. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą.

Zarządzeniem z 31 stycznia 2018 r. (sygn. akt […]), Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia, wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 21 września 2017 r. 8

Skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostało oddalone postanowieniem z 10 maja 2018 r. (sygn. akt […]).

1. 3. Skarżący uważa, że między zaskarżonymi przepisami, a ostatecznym rozstrzygnięciem o jego wolnościach lub prawach zachodzi bezpośredni związek, ponieważ miały one zastosowanie przy jego wydaniu.

Zdaniem skarżącego, doszło do naruszenia praw ekonomicznych obywatela przez ingerencję w jego prawo własności z uwagi na obciążenie opłatą skarbową, której podstawę stanowił akt rangi podustawowej.

W ocenie skarżącego art. 233 p.p.s.a. nie spełnia, określonego w art. 217 Konstytucji, wymogu wyłączności ustawowej w sprawach podatków i innych danin publicznych.

Skarżący uważa, że ustalenie wpisu sądowego w kwocie 10-krotnie wyższej od wartości przedmiotu zaskarżenia ogranicza jego prawo do sądu przez wprowadzenie nieuzasadnionych barier ekonomicznych, utrudniających rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej.

1. 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2018 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez:
2. 1) dokładne wyjaśnienie, w jaki sposób każdy z zaskarżonych przepisów narusza prawa podmiotowe skarżącego wskazane w petitum skargi konstytucyjnej;
3. 2) udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK.

W piśmie z 25 stycznia 2019 r. skarżący odniósł się do stwierdzonych przez Trybunał Konstytucyjny braków formalnych skargi konstytucyjnej.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Warunkiem skuteczności skargi konstytucyjnej jest spełnienie wymagań wynikających z Konstytucji oraz ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK).

Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK jeżeli skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia.

W przypadku, gdy braki, do których usunięcia skarżący został wezwany, nie zostały usunięte w terminie, Trybunał odmawia nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu (art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK).

1. 2. Skarżący, mimo wezwania zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2018 r. do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej, nie usunął ich we wskazanym zakresie.

W piśmie z 25 stycznia 2019 r. skarżący zawarł dodatkowe wyjaśnienia dotyczące sposobu naruszenia jego praw podmiotowych przez zaskarżone przepisy. Natomiast w kwestii udokumentowania daty doręczenia skarżącemu orzeczenia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, skarżący złożył oświadczenie twierdząc, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2018 r. (sygn. akt […]) odebrał osobiście w dniu 30 maja 2018 r. w placówce pocztowej.

Zarówno informacja zawarta w skardze konstytucyjnej o doręczeniu skarżącemu odpisu orzeczenia z 10 maja 2018 r., jak i oświadczenie dołączone do pisma procesowego z 25 stycznia 2018 r. nie wypełniają ustawowego obowiązku udokumentowania daty doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia skarżącemu (art. 52 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p. TK). Waloru udokumentowania nie ma również odcisk pieczęci na odpisie orzeczenia o treści „Wpłynęło 30.05.2018”, nie będący prezentatą.

Brak właściwego udokumentowania daty doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia uniemożliwia ustalenie, czy skarga konstytucyjna została wniesiona w wyznaczonym ustawowo terminie.

W związku z tym Trybunał, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK, odmawia nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE 28

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.