Uzasadnienie
1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 czerwca 2022 r. (data nadania), T.G. (dalej: skarżący) – reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru – wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowanym na tle następującego stanu faktycznego:
Decyzją z 19 lipca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (nr […]) orzekł w stosunku do skarżącego – jako byłego Prezesa Zarządu […] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – o odpowiedzialności solidarnej wraz ze spółką, za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za luty - kwiecień 2012 r. oraz z tytułu nienależnie pobranego zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2011 r. i luty - kwiecień 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z 31 stycznia 2018 r. (nr […]) utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 19 lipca 2017 r. 5
Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 29 sierpnia 2019 r. (sygn. akt […]) po rozpoznaniu skargi skarżącego:
8 – w punkcie pierwszym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 19 lipca 2017 r. w części orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2011 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie podatkowe;
9 – w punkcie drugim, w pozostałym zakresie skargę oddalił;
10 – w punkcie trzecim, zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącego koszty postępowania.
Od powyższego wyroku skarżący oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. złożyli skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z 9 listopada 2021 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny:
13 – w punkcie pierwszym, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej pkt. 1 i oddalił w tym zakresie skargę;
14 – w punkcie drugim, oddalił skargę kasacyjną T.G.;
15 – w punkcie trzecim, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej pkt. 3; 16 – w punkcie czwartym, zasądził od T.G. ma rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kwotę 730 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powyższe orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane przez skarżącego jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało mu doręczone 10 marca 2022 r. 18
- 2. Zdaniem skarżącego art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.;
dalej: o.p.), art. 108 § 1 i 4 o.p., art. 116 § 1 i 2 o.p. w związku z art. 116 § 4 o.p. naruszają prawo do:
- a) „uczestniczenia w sprawie, w istocie, przez identyczność odpowiedzialności, własnej oraz w implikacji złożenia odwołania od decyzji na równi ze stroną” (art. 78 w związku z art. 2 oraz 32 ust. 1 Konstytucji; k. 11 akt), 20
- b) „odwołania się do sądu na równi ze stroną, od decyzji w sprawie, w istocie, przez identyczność odpowiedzialności, własnej, po tym jak wyczerpie tok sprawy wew. administracyjnej” (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; k. 11 akt), 21
- c) „równej ochrony własności oraz innych praw majątkowych, w tym w sytuacji kolizji uprawnień wierzyciela publicznego zmierzającego do uzyskania (odzyskania) własności oraz dłużnika jako właściciela, który ma być własności pozbawiony – aby ten pierwszy z uwagi na eliminację zainteresowanego z postępowania o stwierdzenie obowiązku nie był, w nieuzasadniony sposób preferowany, korzystając z niedozwolonej przewagi w dochodzeniu opartym o braku możliwości uprzedniej obrony podmiotu, który na drodze przyszłej egzekucji może własność i inne prawo majątkowe definitywnie stracić” (art. 64 ust. 2 w związku z art. 21 i art. 20 w związku z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; k. 11 akt).
- 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 30 sierpnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 19 września 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez:
- 1) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia;
- 2) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 19 lipca 2017 r. 25
Pismem z 25 września 2022 r. (data nadania) skarżący usunął wskazane braki.
- 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 9 maja 2023 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez:
- 1) złożenie do akt sprawy poświadczonego za zgodność z oryginałem wydruku urzędowego poświadczenia doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2021 r. (sygn. akt […]);
- 2) wyjaśnienie (ze względu na rozbieżność między petitum i uzasadnieniem skargi), czy wzorcem kontroli w sprawie jest art. 77 ust. 1 czy art. 77 ust. 2 Konstytucji.
W piśmie skarżącego z 16 maja 2023 r. (data nadania) powyższe braki zostały usunięte. Skarżący w załączniku do powyższego pisma załączył również zmodyfikowaną i rozszerzoną wersję skargi konstytucyjnej.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
- 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom.
- 2. W pierwszej kolejności Trybunał Konstytucyjny odniósł się do przedstawionego przez skarżącego przedmiotu zaskarżenia.
Trybunał zauważa, że w piśmie procesowym z 16 maja 2023 r., nadesłanym w odpowiedzi na zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie usunięcia braków formalnych skargi, skarżący rozszerzył jej zakres zaskarżenia. Trybunał zwraca uwagę, że zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK określenie przedmiotu skargi musi nastąpić w terminie 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia. Po tym terminie rozszerzenie jest więc niedopuszczalne.
W związku z powyższym za przedmiot zaskarżenia Trybunał przyjął przepisy wskazane w petitum skargi.
3. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia uczyniono art. 107 § 1, art. 108 § 1 i 4 oraz art. 116 § 1 i 2 w związku z art. 116 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.).
4. Skarga została sporządzona przez radcę prawnego, który przedstawił stosowne pełnomocnictwo szczególne (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK) do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem i który ponadto:
37 – określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK);
38 – wskazał, które konstytucyjne prawa lub wolności oraz w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK);
39 – przedstawił uzasadnienie sformułowanych zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK);
40 – przedstawił stan faktyczny (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK);
41 – udokumentował datę doręczenia ostatecznego orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK);
42 – wyczerpał przysługującą skarżącemu drogę prawną, ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2021 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia;
43 – dochował terminu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, albowiem odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2021 r. (sygn. akt […]) został doręczony skarżącemu 10 marca 2022 r., zaś skarga została wniesiona do Trybunału 10 czerwca 2022 r. (data nadania).
5. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK i wymagają rozważenia merytorycznego.
W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.