Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 czerwca 2024 r. (data osobistego wniesienia) R.K. (dalej:
skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.
Minister Sprawiedliwości, w piśmie z 19 czerwca 2024 r. (sygn. akt nr: […]) skierowanym do Kolegium Sądu Okręgowego w W., na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334; dalej: p.u.s.p.) poinformował Kolegium Sądu o zamiarze odwołania skarżącego z funkcji Wiceprezesa Sądu Rejonowego w G. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Wiceprezesa Sądu Rejonowego w G. ze skutkiem od 19 czerwca 2024 r. 3
W piśmie z 26 czerwca 2024 r. (nr […]) Minister Sprawiedliwości poinformował skarżącego, że na podstawie art. 27 § 2 i 3 p.u.s.p.
z upływem 26 czerwca 2024 r. odstępuje od zamiaru odwołania go z funkcji Wiceprezesa Sądu Rejonowego w G. i uchyla zawieszenie w pełnieniu czynności wiceprezesa tego sądu.
Następnie w piśmie z 1 lipca 2024 r. (nr […]) Minister Sprawiedliwości ponownie, na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 p.u.s.p. poinformował Kolegium Sądu Okręgowego w W. o zamiarze odwołania skarżącego z funkcji Wiceprezesa Sądu Rejonowego w G. i zwrócił się do Kolegium tego sądu o wyrażenie opinii w tym zakresie. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Wiceprezesa Sądu Rejonowego w G. ze skutkiem od 1 lipca 2024 r. 5
Sędzia Trybunału Konstytucyjnego, zarządzeniem z 11 września 2024 r. (doręczonym skarżącemu 19 września 2024 r.), wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) sprecyzowanie wzorców kontroli dla zakwestionowanych w skardze przepisów, tj. wyjaśnienie, czy są nimi wskazane w petitum skargi art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, czy przywołane w punkcie IV zatytułowanym „Wzorzec kontroli” art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 i art. 178 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji; 2) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, i w jaki sposób, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy; 3) uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 4) doręczenie odpisów (lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii) pism Ministra Sprawiedliwości z: a) 29 lipca 2022 r. (znak: […]),
- b) 29 lipca 2022 r. (znak: […]), c) 19 czerwca 2024 r. (znak: […]; […]); d) 26 czerwca 2024 r. (znak: […]), e) 1 lipca 2024 r. (znak: […]).
W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 26 września 2024 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia.
Skarżący zarzucił, że określony w zakwestionowanych przepisach tryb odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych narusza zasady: prawa do sądu, trójpodziału władzy, demokratycznego państwa prawnego, poprawnej legislacji, określoności prawa i jednoznaczności przepisów prawnych. Zakłóca bowiem ciągłość funkcjonowania kluczowych organów sądu, jakimi są prezes i wiceprezes.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.
2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą.
Zakwestionowany przepis musi więc być podstawą ostatecznego orzeczenia, a jego normatywna treść źródłem naruszenia wolności lub praw występującego ze skargą konstytucyjną.
3. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że z przywołanych jednostek redakcyjnych ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p) tylko art. 27 § 1 pkt 2 oraz art. 27 § 2 i § 3 p.u.s.p stanowiły podstawę rozstrzygnięcia co do meritum w sprawie skarżącego. Bezpodstawne było więc uczynienie przedmiotem kontroli pozostałych kwestionowanych przez skarżącego przepisów w niniejszej sprawie.
W powyższym zakresie skarga konstytucyjna nie spełnia więc podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK.
- 4. Trybunał stwierdza, że skarga nie zawiera wskazania naruszonych wolności i praw, a w konsekwencji sposobu ich naruszenia.
Żaden bowiem z przepisów ustawy zasadniczej przywołanych przez skarżącego jako jej podstawa nie wyraża wolności lub prawa, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK.
Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawami odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej.
5. Jednocześnie Trybunał zauważa, że wyrokiem z 16 października 2024 r. (sygn. K 2/24) orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów zakwestionowanych przez wnioskodawcę. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji powyższe orzeczenie ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne.
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 18
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.