Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 8 maja 2017 r. (data nadania), M.K. (dalej: skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie, że art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, ze zm., obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm.; dalej: u.g.n.) jest niezgodny z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1-3, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji.
Zdaniem skarżącej zaskarżone przez nią przepisy naruszają „prawo podmiotowe byłego właściciela lub jego spadkobierców (w niniejszej sprawie prawo skarżącej) do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji gdy organy władzy publicznej zrealizowały na danym terenie pierwotnie założony cel publiczny a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu”. W związku z tym – jak zarzuciła skarżąca – przepisy te są niezgodne z następującymi postanowieniami Konstytucji: art. 2 – zasada demokratycznego państwa prawnego; art. 20 – dotyczącym społecznej gospodarki rynkowej; art. 21 ust. 1 – zasada ochrony własności i prawa dziedziczenia;
art. 64 ust. 1-3 – prawo do własności i innych praw majątkowych, równa ochrona tych praw oraz zasada ograniczania własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty tego prawa; art. 163 – domniemanie kompetencji samorządu terytorialnego; art. 165 ust. 1 – posiadanie osobowości prawnej przez jednostki samorządu terytorialnego oraz przysługiwanie im prawa własności i innych praw majątkowych; art. 216 ust. 2 – nabywanie, zbywanie i obciążanie nieruchomości przez Skarb Państwa następuje na zasadach i w trybie określonych w ustawie oraz art. 218 – organizację Skarbu Państwa oraz sposób zarządzania majątkiem Skarbu Państwa określa ustawa.
Postanowieniem z 9 marca 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 15 marca 2018 r.) Trybunał, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał stwierdził, że w zakresie, w jakim skarżąca kwestionuje art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji, skarga nie spełnia określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 2 warunku wskazania naruszonych wolności lub praw, natomiast w zakresie badania zgodności zakwestionowanych przepisów z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji – sposobu ich naruszenia.
W zażaleniu złożonym 22 marca 2018 r. (data nadania) skarżąca zakwestionowała postanowienie Trybunału w całości. Zarzuciła w nim, że Trybunał naruszył art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK, gdyż niewłaściwie przyjął, że w skardze nie wskazano naruszonych praw, a w konsekwencji nie określono sposobu ich naruszenia. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że w skardze podniosła naruszenie przysługującego jej – jako spadkobiercy byłego właściciela – prawa do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (w sytuacji, gdy organy władzy publicznej zrealizowały na danym terenie pierwotnie założony cel publiczny, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu). To prawo – jak podkreśliła – wynika ze wszystkich postanowień Konstytucji, wskazanych w petitum skargi jako jej podstawa.
Ponadto, podobnie jak w skardze zarzuciła, że zaskarżone przez nią przepisy naruszają jej wolności i prawa, które wynikają z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1-3, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji. Skarżąca podniosła także, że wbrew temu, co ustalił Trybunał, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji nie zostały wskazane jako samodzielne wzorce kontroli. Tworzą one podstawę skargi „wespół z innymi przepisami Konstytucji, regulującymi prawa i wolności jednostki, a mianowicie (…) art. 2, [art.] 20, [art.] 21 ust. 1, [art.] 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji”, co zdaniem skarżącej zostało w skardze uzasadnione. W dalszej części zażalenia skarżąca krytycznie odniosła się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z 9 października 2014 r. (sygn. […]).
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
- 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.
- 2. Zdaniem Trybunału kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przedstawione w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
- 3. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że prawo, którego naruszenie zarzuciła w skardze, wynika z wszystkich wskazanych przez nią postanowień Konstytucji. Wprawdzie w wyroku z 13 grudnia 2012 r. (sygn. P 12/11, OTK ZU nr 11/A/2012, poz. 135), do którego odwołuje się skarżąca, Trybunał nadmienił, że konstytucyjna powinność uregulowania obowiązku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na rzecz ich poprzednich właścicieli, gdy dochodzi do zmiany realizowanego na niej celu, „mógłaby wynikać z innych przepisów Konstytucji” niż art. 21 ust. 2 ustawy zasadniczej (Trybunał wskazał na: art. 2, art. 20, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 ustawy zasadniczej), jednak w analizowanej sprawie teza ta nie znajduje zastosowania.
- 3.1. Należy bowiem zauważyć, że orzeczenie w sprawie o sygn. P 12/11 zapadło po rozpoznaniu przez Trybunał pytania prawnego, a nie skargi konstytucyjnej. Wszczęcie w tej sprawie postępowania przed Trybunałem nie było zatem uzależnione od spełnienia przez pytający sąd warunków wskazanych w art. 79 ust. 1 Konstytucji, gdyż przesłanki rozpoznania tego środka prawnego ustrojodawca określił w art. 193 Konstytucji. Z art. 79 ust. 1 Konstytucji wynika natomiast jednoznacznie, że wzorce kontroli dokonywanej w trybie skargi konstytucyjnej mogą tworzyć tylko te przepisy ustawy zasadniczej, które są dla skarżącego źródłem przysługujących mu wolności lub praw. Przepis ten stanowi bowiem, że skargę do Trybunału może wnieść każdy, czyje „konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Nie można także zgodzić się ze skarżącą, że postanowienia Konstytucji wskazane przez nią w skardze pozostają ze sobą w związku. Trybunał zauważa, że podstawę skargi konstytucyjnej skarżąca wyraźnie określiła w jej petitum i potwierdziła w konkluzji wywodu. W uzasadnieniu wskazała natomiast, jakie prawa i zasady wyrażone w tych przepisach ustawy zasadniczej zostały – w jej ocenie – naruszone.
- 3.2. W związku z tym Trybunał przypomina, że w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, iż wynikające z art. 2 Konstytucji zasady sprawiedliwości społecznej oraz zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, których naruszenie skarżąca podnosi zarówno w skardze, jak i w zażaleniu, a także wyrażona w art. 21 ust. 1 Konstytucji ustrojowa zasada ochrony własności i prawa dziedziczenia, nie mogą być wzorcami kontroli przepisów kwestionowanych w skardze konstytucyjnej (zob. postanowienie TK z 23 stycznia 2002 r., sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60, a także wyroki TK z:17 listopada 2010 r., sygn. SK 23/07, OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 103 oraz z 14 lipca 2015 r., sygn. SK 26/14, OTK ZU nr 7/A/2015, poz. 101). To samo dotyczy wskazanych jako podstawy skargi art. 163 i art. 165 ust. 1 oraz art. 216 i art. 218 Konstytucji. Postanowienia te dotyczą samorządu terytorialnego oraz finansów Skarbu Państwa.
- 4. Trybunał nie podziela zarzutów skarżącej, co do zasadności powołania się przez nią na przepisy Konstytucji dotyczące ochrony własności (tj. art. 20 i art. 64 ust. 3 Konstytucji). Należy zauważyć, że nieruchomość, której zwrotu odmówił Starosta N., została przejęta od poprzednika prawnego skarżącej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży i zrzeczenia się własności nieruchomości z 23 sierpnia 1972 r. Skarżąca nie jest więc beneficjentem tego prawa. Jako spadkobiercy przysługuje jej roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. To roszczenie jest prawem majątkowym, które nie mieści się w pojęciu własności, o którym mowa w art. 64 ust. 3 i art. 20 Konstytucji. Jak stwierdził Trybunał w wyroku z 3 kwietnia 2008 r., „art. 64 ust. 3 Konstytucji odnosi się do własności, które to pojęcie na gruncie tego przepisu należy interpretować stosunkowo wąsko, jako odrębne od innych praw majątkowych (inaczej niż na gruncie art. 21 Konstytucji), w wypadku art. 137 ust. 2 mamy do czynienia z ograniczeniem prawa majątkowego – roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości” (sygn. K 6/05, OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 41).
- 5. Na uwzględnienie nie zasługują także pozostałe zarzuty sformułowane w zażaleniu. Skoro skarżąca twierdzi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. „wadliwie zinterpretował (…) uzasadnienie Trybunału Konstytucyjnego”, to w rzeczywistości kwestionuje ona wyrok tego sądu z 9 października 2014 r. (sygn. […]), a nie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
- 6. W postanowieniu z 9 marca 2018 r. Trybunał zasadnie zatem przyjął, że złożona skarga nie spełnia podstawowych wymogów określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK i w związku z tym – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.
TK – prawidłowo odmówił nadania jej dalszego biegu.
Mając powyższe na względzie, Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.
Postanowienie
z dnia 9 marca 2018 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.K. w sprawie zgodności:
art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, ze zm.) z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1-3, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
postanawia:
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Uzasadnienie
W sporządzonej przez radcę prawnego skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 8 maja 2017 r. (data nadania), M.K. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, ze zm.; dalej: u.g.n.) z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1-3, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji.
Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym.
Skarżąca i drugi spadkobierca właścicieli wywłaszczonej w 1972 r. nieruchomości zwrócili się do organu administracji o jej zwrot.
Decyzją z 29 kwietnia 2009 r. […] Starosta N. odmówił zwrotu nieruchomości.
Decyzją z 13 października 2009 r. […] Wojewoda M. uchylił decyzję z 29 kwietnia 2009 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.
Decyzją z 27 czerwca 2013 r. […] Starosta N. odmówił zwrotu nieruchomości. Organ ustalił, że nieruchomość przejęta została na rzecz Skarbu Państwa w 1972 r. na podstawie notarialnej umowy sprzedaży i zrzeczenia się własności zawartej w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) z przeznaczeniem pod budowę osiedla. Wniosek o zwrot dotyczy części nieruchomości wywłaszczonej. W dniu złożenia wniosku nieruchomość pozostawała w użytkowaniu wieczystym Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w N. Uprzednio nieruchomość pozostawała w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej, która zrzekła się użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Miejskiego w N. Następnie działka przekazana została decyzją Urzędu Miejskiego w N. z 31 stycznia 1989 r. w zarząd na czas nieoznaczony Rejonowemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w N. Decyzją Zarządu Miasta N. z 11 lipca 1996 r. stwierdzono nabycie przez Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w N. z mocy prawa użytkowania wieczystego działki oraz prawa własności obiektu hydroforni.
Decyzją z 6 sierpnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. stwierdziło nieważność tej decyzji. W konsekwencji prawo użytkowania wieczystego wpisane na rzecz Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w N. zostało wykreślone.
Zdaniem organu I instancji z powyższego wynika, że przed 1 stycznia 1998 r., tj. przed dniem wejścia w życie u.g.n., przedmiotowa nieruchomość nie była obciążona prawem użytkowania wieczystego i w sprawie nie ma zastosowania art. 229 u.g.n. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nieruchomość stanowi własność Gminy N. Na podstawie tych ustaleń przyjęto, że budynek hydroforni wraz ze zbiornikami na wodę zrealizowany został w terminie do lat 7 od dnia, w którym nieruchomość została nabyta umową notarialną.
W tej sytuacji nieruchomość nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia, skoro realizacja celu, na który została wywłaszczona (nabyta umową notarialną), została rozpoczęta przed upływem 7 lat od wywłaszczenia i zakończona przed upływem 10 lat od tego dnia. Fakt, że nieruchomość zagospodarowana została w sposób określony w planie realizacyjnym, zgodnie z celem nabycia w terminie do lat 7 od daty nabycia, stanowi, w świetle obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, negatywną przesłankę zwrotu działki.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli skarżąca i drugi spadkobierca właścicieli wywłaszczonej nieruchomości.
Decyzją z 29 kwietnia 2014 r. […] Wojewoda M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na tę decyzję skarżąca i drugi spadkobierca właścicieli wywłaszczonej nieruchomości wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., który oddalił ją wyrokiem z 9 października 2014 r. (sygn. […]). Skarga kasacyjna skarżącej od tego rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2016 r. (sygn. […]. Wyrok NSA wraz z uzasadnieniem pełnomocnik skarżącej otrzymał 7 lutego 2017 r. 11 Zdaniem skarżącej art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. są niezgodne z następującymi postanowieniami Konstytucji:
art. 2 – zasada demokratycznego państwa prawnego; art. 20 – dotyczącym społecznej gospodarki rynkowej; art. 21 ust. 1 – zasada ochrony własności i prawa dziedziczenia; art. 64 ust. 1-3 – prawo do własności i innych praw majątkowych, równa ochrona tych praw oraz zasada ograniczania własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty tego prawa;
art. 163 – domniemanie kompetencji samorządu terytorialnego; art. 165 ust. 1 – posiadanie osobowości prawnej przez jednostki samorządu terytorialnego oraz przysługiwanie im prawa własności i innych praw majątkowych; art. 216 ust. 2 – nabywanie, zbywanie i obciążanie nieruchomości przez Skarb Państwa następuje na zasadach i w trybie określonych w ustawie oraz art. 218 – organizację Skarbu Państwa oraz sposób zarządzania majątkiem Skarbu Państwa określa ustawa.
W zarządzeniu z 18 października 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 25 października 2017 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia skargi konstytucyjnej i reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. 30 października 2017 r. (data nadania) skarżąca doręczyła dokument, o którym mowa w zarządzeniu.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p. TK.
Zaskarżony przez skarżącą art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, ze zm.; dalej: u.g.n.) stanowi, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137 tejże ustawy, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości (ust. 1). W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (ust. 2). Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 (ust. 3).
Stosownie do zakwestionowanego art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).
W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Z tego względu art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK stanowi, że skarga konstytucyjna zawiera wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone.
Skoro art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji nie są źródłem praw podmiotowych jednostki, ale dotyczą samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa, to nie jest możliwe zbadanie zgodności z nimi zakwestionowanych przez skarżącą art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.
Ponadto, jak trafnie zauważył Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 lipca 2015 r. (sygn. SK 26/14, OTK ZU nr 7/A/2015, poz. 101), art. 2 i art. 21 ust. 1 Konstytucji jako przepisy o charakterze ustrojowym, co do zasady nie mogą być samodzielną podstawą kontroli konstytucyjności w skargach konstytucyjnych. Normy ustrojowe czy też przepisy adresowane do ustawodawcy mogą pełnić tylko rolę pomocniczą, gdy ich przywołanie zostanie w sposób należyty przez skarżącego uzasadnione (por. reprezentatywny przegląd w wyroku z 1 lipca 2014 r., sygn. SK 6/12, OTK ZU nr 7/A/2014, poz. 68). Warunek ten, w rozpatrywanej sprawie nie został spełniony.
Trybunał przypomina również, że poprzednik prawny skarżącej został pozbawiony prawa własności przez wywłaszczenie. Zatem skarżąca nie może skutecznie powoływać się na przepisy Konstytucji dotyczące ochrony własności. Z tego względu art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji są nieadekwatnymi wzorcami kontroli.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że analizowana skarga w zakresie, w jakim skarżąca kwestionuje art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 163, art. 165 ust. 1, art. 216 ust. 2 i art. 218 Konstytucji, nie spełnia określonego w art. 79 ust. 1 i art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK warunku wskazania naruszonych wolności lub praw.
Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania rozpatrywanej skardze dalszego biegu we wskazanym zakresie.
Niezależnie od powyższego, Trybunał w pełni podziela pogląd sądu I instancji zawarty w wyroku z 9 października 2014 r. w sprawie skarżącej, że „ustawy wszak regulują w sposób zupełny kwestię zwrotu nieruchomości w ramach instytucji wywłaszczenia, a nie gospodarowania nieruchomościami. Problem powrotu prawa do byłego właściciela nieruchomości po wykorzystaniu nieruchomości na cel wywłaszczenia w ogóle nie mieści się w regulacji art. 136 i art. 137. Dostrzega to też Trybunał Konstytucyjny [w wyroku z 13 grudnia 2012 r., sygn. P 12/11, OTK ZU nr 11/A/2012, poz. 135], nie widząc przeszkód w tym, aby to »ustawodawca wyszedł poza konstytucyjne minimum regulacji i wprowadził instytucję ustawowego prawa wykupu«, bądź »wprowadził inne instytucje prowadzące do odzyskania wywłaszczonych nieruchomości, np. w postaci prawa pierwokupu lub pierwszeństwa nabycia«. Problem więc nie polega na ewentualnym braku konstytucyjności art. 136 [i art. 137] ustawy, lecz na braku pożądanej przez skarżącego regulacji prawnej”.
Stąd też – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie badania zgodności art. 136 ust. 1-3 oraz art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji – ze względu na niewskazanie sposobu naruszenia wolności lub praw skarżącej.
Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 27
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.