Uzasadnienie
I
1. Do skargi konstytucyjnej skarżący dołączył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Gospodarki Morskiej z 31 maja 2006 r. (GM4k-025/15/06/625641), utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z 18 kwietnia 2006 r. (znak KPn-III-6352/4/1/06) o skreśleniu skarżącego z listy pilotów morskich. Ostateczną decyzję Ministra Gospodarki Morskiej z 31 maja 2006 r. skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, od którego wyroku z 12 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1463/06, oddalającego skargę, złożył następnie skargę kasacyjną, która orzeczeniem NSA z 1 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 85/07 również została oddalona.
2. Wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego skarżący uzasadnił tym, że utrzymywanie decyzji o skreśleniu go z listy pilotów morskich w obrocie prawnym mogłoby spowodować nieodwracalne skutki, wiążące się z dużym dla niego uszczerbkiem. W wyniku tej decyzji skarżący nie może bowiem świadczyć dalej usług pilotażu morskiego.
II
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
- 1. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania wyroku, decyzji lub innego orzeczenia w sprawie, której skarga dotyczy, może zostać wydane, jeżeli wykonanie tego orzeczenia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego, lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny albo inny ważny interes skarżącego.
- 2. Postanowienie tymczasowe jest instytucją związaną ściśle ze skargą konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skoro skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony praw i wolności o charakterze subsydiarnym i nadzwyczajnym, to taki charakter nadany został tym bardziej postanowieniu tymczasowemu. Dlatego też środek ten na etapie poprzedzającym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy powinien być wykorzystywany jedynie wyjątkowo (por. postanowienie z 26 września 2001 r., sygn. SK 28/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 7 oraz postanowienie z 14 grudnia 2004 r., sygn. SK 26/04).
- 3. Wydając postanowienie tymczasowe, TK wychodzi poza granice swojej właściwości, ingeruje bezpośrednio w postępowanie sądowe lub egzekucyjne (por. M. Masternak-Kubiak, Procedura postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej, [w:] Skarga konstytucyjna, red. J. Trzciński, Warszawa 2000, s. 183). Postanowienie tymczasowe ma charakter prewencyjny i łączy się z dwoistym charakterem skargi konstytucyjnej: 1) jako środka ochrony praw i wolności oraz 2) jako środka do wszczęcia postępowania o uchylenie niekonstytucyjnego aktu prawnego (por. B. Szmulik, Skarga konstytucyjna. Polski model na tle porównawczym, Warszawa 2006, s. 221). Rozstrzygnięcie w sprawie wydania postanowienia tymczasowego jest rozstrzygnięciem formalnym, akcesoryjnym o ograniczonym zasięgu czasowym.
- 4. Określone ustawowo przesłanki wydania postanowienia tymczasowego ze względu na wyjątkowy charakter tego środka prawnego muszą być interpretowane ściśle.
- 5. Okoliczności sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału nie dają podstawy do skorzystania z możliwości przewidzianej w art. 50 ust. 1 ustawy o TK. Skarżący został skreślony z listy pilotów morskich na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z 18 kwietnia 2006 r. (znak KPn-III-6352/4/1/06), utrzymanej w mocy decyzją Ministra Gospodarki Morskiej z 31 maja 2006 r. (GM4k-025/15/06/625641). Po wyczerpaniu środków odwoławczych przysługujących skarżącemu w ramach kontroli sądowej decyzji administracyjnej (skarga do WSA i skarga kasacyjna do NSA), decyzja o skreśleniu z listy pilotów morskich stała się ostateczna. W jej wyniku doszło do skutecznego skreślenia skarżącego z listy pilotów morskich. Tym samym nie jest możliwe wydanie postanowienia tymczasowego o wstrzymaniu decyzji, która została już wykonana. Należy przy tym jednocześnie zauważyć, że skarżący kwestionuje przepis, który na dotychczas obowiązujących zasadach ma powszechne zastosowanie (65 lat – jako granica wieku uprawniająca do wykonywania zawodu pilota morskiego). Domagając się wydania postanowienia tymczasowego skarżący oczekuje potraktowania jego sytuacji w sposób wyjątkowy, poprzez zapewnienie możliwości dalszego wykonywania zawodu pilota morskiego. Motywując to naruszeniem przepisów Konstytucji a także Międzynarodowej Konwencji, skarżący oczekuje zmiany jego aktualnej sytuacji na przyszłość.
W tym stanie rzeczy nie występują ustawowe przesłanki zabezpieczenia wynikające z art. 50 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, umożliwiające wydania postanowienia tymczasowego.
Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.