Uzasadnienie
- 1. Pismem z 2 sierpnia 2011 r., sędzia Marek Kotlinowski zwrócił się do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.), o wyłączenie go od udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej Magdaleny Zawieruchy, sygn. akt SK 18/11, z uwagi na długoletnią bliską znajomość z pełnomocnikiem skarżącej. Sędzia podkreślił, że kierując się dbałością o opinię niezależnego i bezstronnego sędziego, uważa za wskazane w tej sytuacji wyłączenie go od udziału w tym postępowaniu.
- 2. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym uregulowana została w art. 26 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm., dalej: ustawa o TK). Przepis ten normuje kwestię wyłączenia z mocy ustawy (ust. 1), jak też przewiduje wyłączenie sędziego ze względu na inne okoliczności, mogące wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (ust. 2).
Artykuł 26 ust. 2 ustawy o TK przewiduje, że „Sędziego Trybunału wyłącza się od udziału w postępowaniu na jego żądanie lub na żądanie uczestnika postępowania albo z urzędu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, nie wymienionych w ust. 1, mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności”.
W doktrynie prezentowany jest pogląd, że na tle art. 26 ust. 2 ustawy o TK przesłanką wątpliwości co do bezstronności sędziego może być stosunek osobisty do uczestników postępowania bądź do przedmiotu rozpoznania. Istotne jest przy tym to, że przy wyłączeniu sędziego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności, nie chodzi o to, czy można sędziemu postawić uzasadniony zarzut braku obiektywizmu, lecz o to czy z punktu widzenia stanowiska strony zachodzą okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1999, uwaga do art. 26). Ponadto w sytuacji, gdy z wnioskiem o wyłączenie występuje sam sędzia, istotne dla oceny czy zachodzą okoliczności mogące wywoływać wątpliwość co do jego bezstronności, jest także jego subiektywne odczucie.
W opinii sędziego Marka Kotlinowskiego fakt znajomości z pełnomocnikiem strony może zostać uznany przez osoby zainteresowane wynikiem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a także przez osoby trzecie, za wywołujący wątpliwości co do bezstronności sędziego. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie podziela tę opinię. W związku z tym istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w postępowaniu.
Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.