Uzasadnienie
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. odrzucił wniesioną przez I. P. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia tego Sądu z dnia 6 października 2010 r. wydanego w postępowaniu o zwolnienie powódki od kosztów sądowych. Jako podstawę odrzucenia skargi Sąd orzekający wskazał art. 424⁶ § 3 k.p.c. i wyjaśnił, że skarga została wniesiona z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c., ponieważ powódka sporządziła ja osobiście, mimo że nie jest adwokatem, radcą prawnym ani żadną z osób uprawnionych wskazanych w art. 87¹ § 2 k.p.c.
Skarżąca w sporządzonym przez siebie zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie art. 87¹ § 2 k.p.c. poprzez odrzucenie skargi pomimo, że w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych nie stosuje się art. 871 § 1 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Skarżąca błędnie interpretuje charakter postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które zamierzała wszcząć swoją skargą. Mimo, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych, skarga nie wszczyna kolejnego etapu tego postępowania i nie może doprowadzić do innego rozstrzygnięcia sprawy poddanej kontroli. Skarga inicjuje odrębne, szczególne postępowanie, którego celem jest zbadanie legalności działalności jurysdykcyjnej sądów powszechnych, a jej uwzględnienie umożliwia skarżącemu dochodzenie od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie zaskarżonego orzeczenia.
Tym samym nie można w postępowaniu zapoczątkowanym złożeniem skargi stosować art. 87¹ § 2 k.p.c., jako podstawy uprawniającej stronę nie mająca kwalifikacji prawnych do samodzielnego złożenia skargi w niniejszej sprawie.
Brak zdolności skarżącej do działania obejmuje także złożenie obecnie rozpatrywanego zażalenia, które z tego powodu należało dorzucić zgodnie z art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i odpowiednio stosowanym art. 373 k.p.c.