Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt l ACa (…) Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji powoda (pozwanego wzajemnego) R. O., zmienił częściowo zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w C. z dnia 5 lipca 2002 r. w ten sposób, że powództwo wzajemne oddalił w całości i obciążył kosztami procesu pozwaną (powódkę wzajemną).
Pozwana (powódka wzajemna) wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem w całości wyroku Sądu Apelacyjnego (art. 424¹ k.p.c.). Skarżąca zarzuciła, że kwestionowany wyrok jest niezgodny ze wskazanymi przepisami prawa, niebudzącymi wątpliwości co do ich wykładni i stosowania, a mianowicie art. 398²⁰ i 278 k.p.c., art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2001 r. Nr 49, poz. 508) oraz art. 244 § 1 k.p.c. w związku z art. 233 k.p.c.; art. 217 § 1 w związku z art. 316 § 1 k.p.c. oraz art. 316 § 2 i 225 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje, stosownie do art. 424¹ § 1 k.p.c., od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Wskazany przepis wyraża m.in. zasadę, że przesłanką dopuszczalności tej skargi jest rzeczywista niemożność zmiany lub uchylenia kwestionowanego orzeczenia, co ma miejsce m.in. w sprawie niekasacyjnej. Wykazanie tej przesłanki jest jednym z istotnych wymagań skargi (art. 424⁵ § 1 pkt 5 k.p.c.).
W przedmiotowej sprawie od zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego przysługiwał nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej, istniała zatem możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżąca skorzystała z tej możliwości wnosząc skargę kasacyjną. Jej skarga kasacyjna została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu niespełnienia wymagań określonych w art. 398⁴ § 1 pkt 4 k.p.c.
Zasadność odrzucenia skargi kasacyjnej potwierdził Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 listopada 2005 r.
Skarga z art. 424¹ k.p.c. nie jest substytutem skargi kasacyjnej. Jeżeli strona miała obiektywną możliwość skorzystania z instancji kasacyjnej i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to skarga jest niedopuszczalna (art. 424⁸ § 2 k.p.c.). Następuje to zarówno przy świadomej rezygnacji z wniesienia skargi kasacyjnej, jak i przy zawinionej przez stronę niemożności skorzystania z tego środka odwoławczego. Nie mogą istnieć przywileje procesowe dla strony, która z przyczyn zawinionych narusza ustawowe zasady postępowania.
W judykaturze wyjaśniono, że w wyniku odrzucenia środka odwoławczego środek ten procesowo nie istnieje i nie ma przeszkód do jego ponowienia (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000, nr 3, poz. 48 oraz z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 111). Odrzucenie skargi kasacyjnej pozwanej (powódki wzajemnej) wywołało więc stan „niewniesienia” tego środka odwoławczego w sprawie kasacyjnej, uzasadniający odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 424⁸ § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 i 108 § 1 k.p.c.