Uzasadnienie
Postanowieniem z 4 lipca 1996 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie Tadeusza T. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 13 lutego 1996 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie o wysokość renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy.
Od postanowienia tego Tadeusz T. wniósł kasację, jednakże Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 września 1996 r. odrzucił ją na mocy art. 395 KPC. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że w myśl art. 39³ § 1 KPC kasacja powinna być wniesiona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym; w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasację może wnieść radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów (art. 465 § 1 KPC). Ustawowy przymus wniesienia kasacji przez adwokata lub radcę prawnego wyklucza wniesienie jej przez samą stronę, a zatem wniesienie kasacji osobiście przez stronę jest niedopuszczalne i skutkuje jej odrzucenie.
Na postanowienie to Tadeusz T. wniósł zażalenie, w którym zarzucił, iż Sąd pominął jego prośbę o ustanowienie adwokata z urzędu, stosownie do art. 117 § 1 i § 2 KPC.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione. Jak wynika bowiem z pisma wnioskodawcy z dnia 23 września 1996 r. [...], skierowanego do Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, które zostało przesłane do Sądu Apelacyjnego i na którym widnieje prezentata tego Sądu z dnia 26 września 1996 r., wnioskodawca zaznaczył, że w przypadku gdyby "wniosek kasacyjny pisać mógł wyłącznie adwokat", to prosi Sąd o wyznaczenie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 117 § 1 KPC [...]. Pismo to wnioskodawca określił w sposób oczywiście nieporadny jako "wniosek o kasację", jednakże w istocie stanowi ono kasację.
Wnioskodawca otrzymał odpis postanowienia z 4 lipca 1996 r. w dniu 11 września 1996 r. [...], zatem sporządzona osobiście przez niego kasacja, w której zawarty był wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, wpłynęła przed upływem terminu miesięcznego, określonego w art. 393⁴ KPC. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do odrzucenia wprost kasacji z powołaniem się na art. 393² § 1 i 465 § 1 KPC, a był zobowiązany do rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, o co wnioskodawca wyraźnie prosił. Ponieważ Sąd Apelacyjny wniosku tego nie rozpoznał, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał w tym zakresie sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania (art. 393¹² KPC).