Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 18 czerwca 2003 r., wydanym w składzie jednego sędziego w związku z rozpoznaniem sprawy według przepisów o postępowaniu odrębnym uproszczonym, oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w P., na podstawie którego utrzymany został nakaz zapłaty zobowiązujący pozwanych do solidarnego zapłacenia stronie powodowej kwoty 28.962,11 zł z odsetkami – z tytułu niespłaconego kredytu. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy przyznał, że „sprawa nie należy do postępowania uproszczonego ze względu na wartość przedmiotu sprawy, wydanie wyroku nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów postępowania skutkujących nieważnością”.
Rozpoznając kasację opartą na podstawie naruszenia przepisów postępowania – art. 367 § 3, art. 375, 387 i 5051 k.p.c.,
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Katalog spraw rozpoznawanych według przepisów o postępowaniu odrębnym uproszczonym ukształtowany został za pomocą dwóch kryteriów: przedmiotowego i wartościowego. Według pierwszego z nich, w postępowaniu uproszczonym rozpoznawane sąd sprawy o roszczenia wynikające z umów, natomiast zgodnie z drugim kryterium w sprawach tych wartość przedmiotu sporu nie może przekraczać pięciu tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową sprzedaży konsumenckiej, jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty (art. 505¹ pkt 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 lutego 2005 r.).
Kryterium wartościowe wyłączone zostało w odniesieniu do roszczeń: 1) o zapłatę czynszu najmu lokali mieszkalnych i opłat obciążających najemcę, 2) o zapłatę opłat z tytułu korzystania z mieszkań w spółdzielniach mieszkaniowych. W sprawach tych nie ma ograniczenia wartości przedmiotu sporu.
Rozpoznawana sprawa spełnia jedynie kryterium przedmiotowe, bowiem roszczenie wynika z umowy, nie spełnia natomiast kryterium wartościowego, skoro przedmiotem sporu jest kwota 28.962,11 zł. Sąd Okręgowy nie powinien więc rozpoznać jej według przepisów o postępowaniu uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym i w składzie jednego sędziego (art. 505¹⁰ § 1 i 2 k.p.c.), lecz w składzie trzech sędziów i na rozprawie (art. 367 § 3 i art. 375 k.p.c.). Popełnione przez Sąd Okręgowy uchybienia spowodowały, że sprawa rozpoznana została w warunkach nieważności, bowiem skład sądu był niewłaściwy (art. 379 pkt 4 k.p.c.), a skarżący na skutek rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym pozbawieni zostali możności obrony swych praw (art. 379 pkt 6 k.p.c.).
Z przytoczonych względów należało uchylić zaskarżony wyrok, znieść postępowanie przed Sądem Okręgowym i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania (art. 393¹³ § 1 w zw. z art. 396 § 2 i art. 393¹⁹ k.p.c. oraz art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98).