Uzasadnienie
(...) sp. z o.o z siedzibą w Z. wniósł o zasądzenie od V. P. kwoty 8.057,34 zł wraz:
- - odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi kwoty 4.520,55 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,
- - odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 418,10 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,
- - odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 3.048,69 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Nadto powód wnosił o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż podmiot (...) sp. z o.o. zawarł z pozwanym w dniu 20 listopada 2020 r. umowę pożyczki. Do zawarcia umowy doszło za pośrednictwem platformy pożyczkowej. W ramach zawartej umowy, pożyczkodawca przekazał na wskazane przez pozwanego konto bankowe kwotę 3.500 zł. Pożyczka nie została spłacona w terminie. Pozwany wystąpił do Powoda o udzielenie pożyczki przeznaczonej na spłatę poprzedniego zobowiązania. W dniu 27 grudnia 2022 r., zawarto umowę pożyczki. Pozwany został zobowiązany do zapłaty sumy 5.084,85 zł. Przedmiotowa pożyczka również nie została przez pozwanego spłacona.
Korespondencja kierowana do V. P., została uznana za skutecznie doręczoną, bowiem została odebrana przez dorosłego domownika w dniu 22 stycznia 2026 r. Brak odpowiedzi na pozew, spowodował zaktualizowanie przesłanek do wydania wyroku zaocznego.
Sąd ustalił, co następuje
Zgodnie z regulaminem świadczenia usług drogą elektroniczną przez (...) sp. z o.o., usługi miały być świadczone za pomocą platformy frezzl.pl. (...) drugi regulaminu zawierał definicje, po myśli pkt 2.1. pożyczka – oznacza środki pieniężne przekazywane pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę w formie krótkoterminowej pożyczki w wysokości i na warunkach określonych w danej umowie pożyczki, spłacanej w jednej lub większej ilości rat, stosownie do treści wniosku o udzielenie pożyczki. Zgodnie z rozdziałem czwartym, pożyczkodawca udziela pożyczki osobom fizycznym m.in. pod warunkiem zarejestrowania się na stronie internetowej i złożenia w prawidłowy sposób wniosku o udzielenie pożyczki, który musi zostać przez pożyczkodawcę zaakceptowany.
Z treści umowy ramowej pożyczki, zawartej w dniu 20 listopada 2022 r. wynika, iż dla podmiotu (...) sp. z o.o., usługi pośrednictwa świadczy (...) z siedzibą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
20 listopada 2022 r. V. P. zawarł z podmiotem (...) sp. z o.o. umowę pożyczki o nr (...). Zgodnie z warunkami umowy pożyczki, wypłacona kwota to 3.500 zł, kwota do zapłaty to 4.504,10 zł. Pożyczka została zawarta na okres jednego miesiąca i miała zostać spłacona poprzez wpłatę jednej raty. Kwota pożyczki miała zostać przelana na konto bankowe należące do pozwanego.
Dowód:
- - regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną przez (...) sp. z o.o. k.20-23v;
- - umowa ramowa pożyczki z dnia 20.11.2022 r., k.24-26v;
- - umowa pożyczki z dnia 20.11.2022 r., k.27v;
- - potwierdzenie transakcji z dnia 20.11.202 r., k. 28;
Zgodnie z zapisami Regulaminu świadczenia usług drogą elektroniczną przez (...) sp. z o.o., usługi miały być świadczone za pomocą platformy freezl.pl. (...) drugi regulaminu zawierał definicje, po myśli pkt 2.1. pożyczka refinansująca – oznacza pożyczkę udzielona pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę za pośrednictwem pośrednika z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań pożyczkobiorcy względem podmiotów trzecich, stosownie do dyspozycji pożyczkobiorcy. Zgodnie z rozdziałem czwartym, pożyczkodawca udziela pożyczki osobom fizycznym m.in. pod warunkiem zarejestrowania się na stronie internetowej i złożenia w prawidłowy sposób wniosku o udzielenie pożyczki, który musi zostać przez pożyczkodawcę zaakceptowany. W przypadku składania wniosku o udzielenie pożyczki refinansującej, pożyczkobiorca zobowiązany jest opisać zobowiązanie, które ma być spłacone w wykonaniu umowy pożyczki przez pożyczkodawcę.
Z treści umowy ramowej pożyczki, zawartej w dniu 20 listopada 2022 r. wynika, iż dla podmiotu (...) sp. z o.o, usługi pośrednictwa świadczy (...) z siedzibą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
27 grudnia 2022 r. V. P. zawarł z powodem umowę pożyczki o nr (...). Zgodnie z warunkami umowy pożyczki, wypłacona kwota to 4.520,55 zł, kwota do zapłaty to 5.084,85 zł. Pożyczka została zawarta na okres jednego miesiąca i miała zostać spłacona w dwóch ratach. Pierwsza rata była płatna 28 grudnia 2022 r. i wynosiła 390,48 zł, natomiast druga rata była płatna w dniu 26 stycznia 2023 r. i wynosiła 4.694,37 zł. Kwota pożyczki miała zostać przelana na rachunek bankowy należący do (...) sp. z o.o.
Dowód:
- - regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną przez (...) sp. z o.o., k. 8v-12;
- - umowa ramowa pożyczki z dnia 20.11.2022 r., k.12v- 16;
- - umowa pożyczki z dnia 27.12.2022 r., k.17;
- - formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego, k.18-19v;
Pismem z dnia 26 lutego 2023 r. powód wezwał V. P. do natychmiastowej spłaty zadłużenia, które w tamtym momencie wynosiło 5.098,97 zł.
Dowód:
- - pismo z dnia 26.02.2023 r., 28v;
- - potwierdzenie nadania przesyłki w dniu 27.02.2023 r., k.29;-29v
Sąd zważył, co następuje
Powództwo podlegało oddaleniu w całości.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że stosownie do art. 339 k.p.c. sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. W takim przypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Niemniej, na gruncie niniejszej sprawy, powód nie zdołał udowodnić, że pozwany zawarł z nim umowę pożyczki refinansującej zobowiązanie zaciągnięte u podmiotu trzeciego, jak i faktu wypłaty kwoty pożyczki zgonie z umową tj. na rachunek bankowy należący do (...) sp. z o.o.
Materiał dowodowy przedłożony w sprawie nie wskazał żadnych śladów aktywności pozwanego, które świadczyłyby o tym że w dniu 27 grudnia 2022 r. V. P. wyraził wolę zawarcia umowy pożyczki refinansowanej na warunkach określonych przez powoda. Brak złożonego przez pozwanego wniosku o pożyczkę, wyrażonych zgód czy potwierdzeń. Powód nie przedłożył nawet potwierdzenia transakcji celem wykazania, że wypełnił zobowiązanie wynikające z rzekomej umowy pożyczki refinansującej.
Nadto, na zauważenie zasługuje fakt, że ze spornej umowy o refinansowanie pożyczki nie wynikają takie dane jak data zawarcia umowy, jej numer, jaka wartość zobowiązania pozostała do spłaty. Określenie zobowiązania do refinansowania sprowadza się jedynie do zapisu, iż zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy kwotę pożyczki należało wpłacić na rachunek bankowy (...) sp. z o.o. Na zasadzie domniemania można uznać, że dotyczyło to umowy z 20 listopada 2022 r., jednakże kwota pożyczki tj. 4.520,55 zł, nie odpowiadała kwocie refinansowanej pożyczki, bowiem wynosiła ona 4.504,10 zł.
Podobnie fakt, że pożyczkodawca dysponował danymi personalnymi pożyczkobiorcy, nie świadczył o tym, że pozwany do spornej umowy przystąpił. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że zarówno dla (...) sp. z o.o. jak i dla powoda (...) sp. z o.o. usługę pośrednictwa świadczył (...) z siedzibą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Rola pośrednika mogła być wykorzystana do transferu danych oraz procesu rzekomego refinansowania pożyczki.
Podsumowując, na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia dochodzonego roszczenia, obowiązkowi temu jednak powód nie sprostał.
Warto zwrócić również uwagę, że obaj pożyczkodawcy- (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o., świadczyli swoje usługi za pośrednictwem platformy frezzl.pl. Takie działanie wykorzystuje położenie finansowe dłużnika, oraz jego brak świadomości prawnej, albowiem posługiwanie się portalem internetowym, który działa mając określone logo i inne znaki rozpoznawalne wśród konsumentów, wprowadza konsumenta w błąd, co do zawierania umów z tym samym podmiotem.
Nadto, oba regulaminy świadczenia usług zostały sporządzone w tej samej dacie, tj. 20 listopada 2022 r., co może świadczyć o tym że w tym dniu pozwany dokonał rejestracji na wskazanej platformie. Powyższe, w ocenie sądu, kreuje nieodparte wrażenie, iż podmioty współpracowały ze sobą i były nastawione na działalność, która opierała się na udzielaniu pożyczek i kolejnych pożyczek refinansujących, co miało prowadzić do obciążania konsumenta kolejnymi kosztami w postaci prowizji od udzielanych pożyczek i tym samych obchodzić przepisy o maksymalnych pozaodsetkowych kosztach pożyczki. Oba podmioty, przed udzieleniem jakiejkolwiek pożyczki, już wskazywały na możliwość refinansowania zobowiązania.
Zastrzeżenia umowne o refinansowaniu pożyczek nie są generalnie zakazane. Jednakże okoliczności sprawy powodują, iż sąd odnosi wrażenie, że ewentualna umowa refinansująca byłaby zawarta w celu obejścia przepisów art. 36b ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 36b ukk w przypadku odroczenia spłaty zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki w okresie 120 dni od dnia wypłaty tego kredytu całkowitą kwotę kredytu dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a, stanowi kwota udzielonego i wypłaconego kredytu, którego spłata została następnie odroczona, zaś do pozaodsetkowych kosztów kredytu dolicza się wszystkie koszty i opłaty, które kredytobiorca jest obowiązany ponieść w związku z odroczeniem spłaty kredytu, naliczone w okresie 120 dni od dnia wypłaty kredytu. Analogicznie uregulowane zostały zasady udzielania kolejnego kredytu konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty kredytu w art. 36c ukk. Celem przedmiotowych regulacji jest zapobieżenie omijaniu limitów kosztów pozaodsetkowych w razie udzielenia kredytów na krótkie okresy i pobierania wysokich opłat za ich przedłużanie.
Zawieranie za pośrednictwem portalu internetowego pożyczek na refinansowanie innego zadłużenia, również zaciągniętego w innym przedsiębiorstwie działającym na tym samym portalu internetowym, zmierzałoby do obejścia przepisów o ograniczeniu tychże kosztów. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z intencją ustawy, która miała ograniczać możliwość tzw. rolowania kredytu.
Stosownie do art. 58 §1 k.c. czynność prawna mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Działanie w celu obejścia prawa (in fraudem legis) polega na tym, że strony podejmują czynność prawną, która, choć formalnie nie narusza żadnego ustawowego zakazu, w istocie zmierza do osiągnięcia rezultatu (celu) niedozwolonego przez ustawę.
Na gruncie niniejszej sprawy dwa, z pozoru niepowiązane podmioty, działałyby w celu obejścia przepisów ograniczających wysokość kosztów pozaodsetkowych. Możliwe byłoby bowiem tworzenie w sposób kolejnych podmiotów, które udzielałyby pożyczek na refinansowanie zadłużenia, tworząc w ten sposób spiralę zadłużenia, wbrew intencji ustawodawcy, który dodał art. 36b i art. 36c do ustawy o kredycie konsumenckim.
Tak argumentując, sąd na podstawie art. 6 k.c. oddalił w całości powództwo, albowiem istnienie zobowiązania nie zostało wykazane.