Uzasadnienie
M. J. domagał się od (...) w W. 29.470zł odszkodowania. Ubezpieczył bowiem u pozwanej budynek z wyposażeniem od skutków burzy. W 2022r. w czasie burzy uszkodzeniu uległa zaś podnoszona brama jego budynku, elewacja i dach oraz przepalił się stojący w środku komputer z drukarką. Komputer z drukarką były warte 3.300zł, naprawa bramy kosztuje 4.530zł, elewacji 7.200zł a dachu 16.700zł; pozwana zapłaciła mu natomiast tylko 2.480zł odszkodowania za reperację elewacji, co uzasadnia żądanie (k. 38).
Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, ponieważ zapłacone odszkodowanie rekompensuje całą szkodę a powód nie udowodnił jej większego rozmiaru; ponadto, ma prawo zatrzymać z odszkodowania 300zł franszyzy redukcyjnej (k. 60v.).
Sąd ustalił, co następuje
W 2022r. M. J. miał w T. budynek, w którym prowadził działalność gospodarczą, wyposażony w mechaniczną bramę wjazdową; w budynku znajdował się komputer i drukarka.
Bezsporne.
W 2022r. M. J. nie był podatnikiem VAT.
Bezsporne.
W 2022r. M. J. ubezpieczył budynek i jego wyposażenie od skutków wichury i uderzenia pioruna w (...). w W. w wersji „odtworzeniowej (nowej)”.
Dowód: polisa na płycie CD, k. 63.
Z umowy wynikało, że odszkodowanie oblicza się przy ubezpieczeniu w wersji „odtworzeniowej (nowej)”:
- a) w przypadku budynków: w wartości kosztów remontu na podstawie faktur lub kosztorysu (§ 25 ust. 1 pkt 1 lit. a i b o.w.u.) chyba, że uszkodzony budynek nie będzie naprawiany albo jego naprawa jest niemożliwa (§ 25 ust. 2 ppkt 2 i 3 o.w.u.), b) w przypadku ruchomości według ceny zakupu nowej rzeczy lub naprawy uszkodzonej (§ 25 ust. 3 o.w.u.).
Dowód: o.w.u. na płycie CD, k. 63.
W 2022r. w czasie burzy uszkodzeniu uległy brama, dach i elewacja budynku M. J.; przepalił się też komputer z drukarką znajdujący się w środku.
Komputer M. J. był warty 2.300zł.
Dowód: opinia biegłego, k. 139.
Drukarka M. J. była warta 400zł.
Dowód: opinia biegłego, k. 139.
Naprawa bramy do budynku M. J. kosztuje 4.530zł.
Dowód: kosztorys, k. 16, opinia biegłego, k. 137.
Naprawa elewacji budynku M. J. kosztuje 5.836,21zł.
Dowód: opinia biegłego, k. 104.
Naprawa dachu budynku M. J. kosztuje 8.398,96zł.
Dowód: opinia biegłego, k. 104. (...). zapłaciła M. J. 2.480zł odszkodowania za reperację elewacji.
Bezsporne.
Sąd zważył, co następuje
- 1. Stan faktyczny w części był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu zgodne oświadczenia stron i art. 230 k.p.c.
W pozostałej części Sąd ustalił fakty na podstawie opinii biegłych. Obie były bowiem jasne i konkretne a ich wnioski logicznie wypływały z wywodów i obliczeń ekspertów.
Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanego o przedłużenie terminu na złożenie oświa-dczeń co do treści opinii motywowany koniecznością konsultacji z klientem (k. 151), ponieważ zgodnie z art. 166 k.p.c. zmiana terminu sądowego może nastąpić tylko z waż-nej przyczyny. Potrzeba „konsultacji” z klientem zaś do nich nie należy, albowiem pierwotnie zakreślony termin uwzględniał taką okoliczność i był optymalny. Sprawa nie była bowiem skomplikowana a pozwana jest zakładem ubezpieczeń wobec czego problem leży w zakresie jej podstawowej działalności.
Dla porządku Sąd zaznacza, że dokumenty nie budziły wątpliwości i nie były podważane.
Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie stron, ponieważ dowód ten ma wyłącznie komplementarny charakter (art. 299 k.p.c.).
2. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że po pierwsze, postępowanie cywilne jest de lege lata kontradyktoryjne i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. W konsekwencji rola sądu ogranicza się do oceny dowodów przeprowadzanych z inicjatywy stron.
Po drugie, Sąd jest ściśle związany pozwem i nie może orzekać ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.).
Po trzecie, ogólne warunki umów wiążą strony i stanowią podstawę oceny zasadności roszczeń wynikających z umowy (art. 384 § 1 k.c.).
Po czwarte, przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia wypadku przewidzianego w umowie (art. 805 § 1 k.c.).
Po piąte wreszcie, w sprawie o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia ciężar dowodu spoczywa przede wszystkim na stronie powodowej, która jest zobowiązana wykazać zasadność zgłoszonych pretensji. Pozwanego obciąża zaś konieczność przeprowadzenia dowodu przytaczanych przez faktów, jeżeli wywodzi z nich skutki prawne (art. 6 k.c. – ei incumbit probatio, qui dicit). W rezultacie onus probandi rozkłada się na obie strony
3. W świetle oświadczeń stron bezsporne było, że doszło do zdarzenia ubezpieczeniowego a zatem szkód w ubezpieczonym majątku powoda wywołanych przez wichurę i uderzenie pioruna; potwierdzały to zresztą opinie biegłych i fotografie. Wprawdzie pozwana zaprzeczyła wszystkim twierdzeniom strony powodowej, jednak, abstrahując od bezskuteczności takiego oświadczenia, przyznała, że przyjęła odpowiedzialność względem powoda i zapłaciła mu już 2.480zł odszkodowania za naprawę elewacji budynku; broniła się zaś zarzutem zawyżenia roszczeń (k. 60v.).
4. Spór dotyczył wyceny szkód w budynki oraz określania, ile warte były ruchomości wobec czego Sąd oparł się na wnioskach biegłych. Wynikało z ich natomiast, że komputer taki jak zniszczony kosztuje 2.300zł, drukarka 400zł, naprawa elewacji z sidingu 5.836,21zł a dachu 8.398,96zł.
Uwagę należało poświęcić problemowi bramy wjazdowej, ponieważ biegły ustalił, że zainstalowanie nowej kosztuje co najmniej 10.000zł. Powód domagał się jednak z tego tytułu tylko 4.530zł (k. 38) przedkładając kosztorys naprawy tę sumę (k. 16). Sąd nie mógł zatem brać pod uwagę wyższej kwoty; zresztą biegły potwierdził prawidłowość kosztorysu (k. 137).
Trzeba też odnotować, że pozwana była bierna i nie złożyła wniosków dowodowych, w tym zwłaszcza o przeprowadzenie opinii biegłego, w celu określania rozmiaru szkody. Sąd oparł się zatem na wnioskach strony powodowej. Nie wykazała też inicjatywy zmierzającej do wykazania, że jej interpretacja umowy (o.w.u.) była prawidłowa. Z treści wzorca umownego wynikało zaś, wbrew stanowisku pozwanej, że szkodę w budynku należy wycenić z odwołaniem do kosztu remontu. Nie było bowiem podstaw do formułowania opinii, że remontu nie da się przeprowadzić ani też, że nie będzie wykonywany.
W polisie nie podano przy tym, że odszkodowanie ma być określone w kwocie netto; przeciwnie, stwierdzono w niej, że powód nie jest płatnikiem podatku od towarów i usług.
Jasne było natomiast, że pozwana miała prawo na podstawie o.w.u. pomniejszyć odszkodowanie o 300zł.
- 5. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 805 § 1 k.c. zasądził od pozwanej na rzecz powoda 18.685,17zł (2.300zł za komputer, 400zł za drukarkę, 5.836,21zł za naprawę elewacji budynku minus 2.480zł już spełnionego świadczenia, 8.398,96zł za naprawę dachu i 4.530zł za naprawę bramy wjazdowej odjąć 300zł z tytułu franszyzy redukcyjnej).
- 6. Sąd zasądził od pozwanej odsetki zgodnie z żądaniem, ponieważ go nie kwestionowała, a było usprawiedliwione w świetle art. 481 § 1 k.c. i 817 § 1 k.c.
- 7. Dla porządku Sąd zaznacza, że w postępowaniu gospodarczym niedopuszczalne jest rozszerzenie pozwu (art. 458 § 1⁸ zd. 1 k.p.c.); zażądanie dalszych 13.208zł obok już dochodzonych 29.470zł (k. 157) było więc bezskuteczne. Trudno przy tym o lepszy przykład „nowego roszczenia” zgłoszonego „obok” już wyartykułowanego w pozwie.
Z uwagi na odmienną opinię, stanowczo prezentowaną przez powoda na rozprawie, Sąd stwierdził ten fakt w wyroku.
8. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 100 zd. 2 oraz 98 §1¹ k.p.c. przyjmując, że powód wygrał sprawę w 63,5 setnych (18.686zł z 29.470zł) a pozwany w 36,5 setnych, celowe koszty dochodzenia roszczenia wyniosły 6.715zł i obejmowały 1.598zł opłaty od pozwu, 3.600zł wynagrodzenia pełnomocnika, 17zł podatku od pełnomocnictwa i 1.500zł zaliczki na wydatki a na celowe koszty obrony pozwanego w łącznej sumie 3.617zł złożyły się jedynie 3.600zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17zł podatku od pełnomocnictwa. Powodowi należał się więc zwrot 4.264,02zł (63,5 setnych z 6.715zł) a pozwanemu 1.320,20zł (36,5 setnych z 3.617zł); na korzyść powoda przypadała zatem 2.943,82zł różnicy (4.264,02zł minus 1.320,20zł).
9. Na podstawie art. 113 ustawy z dnia z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst j. Dz. U. z 2024r., poz. 959) Sąd nakazał pobrać od stron w stosunku w jakim uległy w sprawie 4.880,16zł nieopłaconych wydatków (2.287,85zł i 4.092,31zł wynagrodzenia biegłych odjąć 1.500zł zaliczki); na powoda przypadało z nich 36,5 setnych (1.781,25zł) a na pozwaną pozostałe 63,5 setnych (3.098,91zł).