Uzasadnienie
(...) (...). w D. żądała od P. T. (1) 30.260,94zł z odsetkami, ponieważ jako członek zarządu (...) sp. z o.o. w Z., odpowiada za jej zobowiązania; powódka wygrała bowiem sprawę z zarządzaną przez niego spółką a egzekucja z jej majątku była bezskuteczna (k. 5 – 7).
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, ponieważ po pierwsze, zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (...) sp. z o.o. we właściwym czasie nie poprawiłoby sytuacji wierzycieli albowiem spółka straciła majątek w czasie pożaru. Po drugie, pozwany zrezygnował funkcji w zarządzie dłużnej spółki w ciągu 3 dni po zaistnieniu podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości; nie mógł zaś uczynić tego wcześniej z uwagi na stan zdrowia po pożarze. Po trzecie wreszcie, roszczenia powódki nie były wymagalne w czasie jego kadencji (k. 48 – 50).
Sąd ustalił, co następuje
P. T. (1) od 2018r. był jednym z członków zarządu (...) (...) w Z..
Dowód: wpis numer 4 jawny w Rejestrze, k. 16 – 20. 27 października 2019r. na nieruchomości, w której (...) sp. z o.o. prowadziła działalność doszło do pożaru, w wyniku którego jej majątek został zniszczony.
Niezaprzeczone.
Po pożarze (...) sp. z o.o. utraciła możliwość prowadzenia działalności.
Dowód: opinia biegłego wydana w sprawie (...) (...) (...), k. 72.
Przed pożarem nie zachodziła potrzeba składania wniosku o ogłoszenie upadłości (...) (...).
Dowód: opinia biegłego wydana w sprawie (...) (...), k. 72.
Po pożarze wystąpiła podstawa do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (...) (...).
Dowód: opinia biegłego wydana w sprawie (...) (...), k. 70.
Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (...) (...). w ustawowym terminie nie dałoby szansy na zaspokojenie jej wierzycieli.
Dowód: opinia biegłego wydana w sprawie (...) (...), k. 76v.
13 stycznia 2020r. (...) sp. z o.o. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości; wniosek został oddalony z uwagi na brak w majątku wnioskodawcy środków na zaspokojenie kosztów postępowania.
Wiadome z urzędu (obwieszczenie w (...) z (...),).
W 2021r. (...) (...) przegrała z (...) (...) proces o zapłatę kar umownych za zerwanie umowy o dostarczanie prądu, które stały się wymagalne 29 października 2020r. Egzekucja z jej majątku była nieskuteczna.
Bezsporne (faktura, k. 106, nota, k. 106v., nakaz zapłaty k. 11, postanowienie komornika, k. 15).
Sąd zważył, co następuje
- 1. Stan faktyczny w części był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu o zgodne oświadczenia stron i art. 230 k.p.c.
W pozostałym zakresie Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie wpisów w Rejestrze, dokumentów i opinii biegłego wydanej w sprawie (...) (...).
Dokumenty nie budziły wątpliwości z formalnego punktu widzenia.
Opinia była zaś jasna, konkretna i stanowcza a wnioski biegłego logicznie wypływały z przeprowadzonych przez niego wywodów i obliczeń. Była zatem prawidłową postawą dokonania ustaleń. Wątpliwości budzi jedynie wniosek eksperta, że 15 listopada 2019r. upływał termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (...) (...), ponieważ pozostaje w sprzeczności z art. 21 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i częścią motywów opinii. Na ten temat będzie jednak mowa poniżej. Ta okoliczność nie podważa jednak pozostałych konkluzji eksperta. Zresztą, są one zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, że pożar powoduje załamanie działalności gospodarczej podmiotu, który się spalił, co z kolei skutkuje jego niewypłacalnością.
- 2. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy poczynić następujące uwagi ogólne.
Po pierwsze, proces cywilny jest de lege lata kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. W konsekwencji na stronach spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania w tym zwłaszcza dowodowego; ponoszą też one ryzyko niepowodzenia i zaniechań w tym zakresie.
Po drugie, ciężar dowodu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia spoczywa na stronie, która wywodzi z nich skutki prawne (ei incumbit probatio qui dicit – art. 6 k.c.) chyba, że obowiązujące prawo posługuje się domniemaniem; jeżeli jest wzruszalne, ciężar dowodu spoczywa na przeciwniku strony, na rzecz której przemawia.
Po trzecie, zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. jeżeli egzekucja przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Zgodnie zaś z utrwaloną w doktrynie i w judykaturze opinią odpowiedzialność ma charakter odszkodowawczy, a powołany wyżej przepis wprowadza domniemanie istnienia jej przesłanek a zatem szkody, związku przyczynowego i winy. W jurysprudencji panuje też zgoda, że członek zarządu odpowiada za szkodę wynikającą ze zmniejszenia możliwości zaspokojenia wierzyciela spółki z jej majątku powstałą na skutek jego działań i zaniechań. Zwraca przy tym uwagę rygoryzm odpowiedzialności, o której mowa, skoro do jej zaktualizowania wystarczające jest uzyskanie tytułu wykonawczego przeciwko spółce i bezskuteczność egzekucji.
Po czwarte, w myśl art. 299 § 2 k.s.h. członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może się uwolnić od odpowiedzialności za jej zobowiązania, jeśli wykaże, że we właściwym sąd zatwierdził układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, że w takim terminie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, że niezgłoszenie tego typu wniosku nastąpiło bez jego winy albo, że pomimo niezgłoszenia wniosku, wierzyciel nie poniósł szkody.
Po piąte wreszcie, przepis art. 21 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe wprowadza obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym dłużnik popadł w stan niewypłacalności; w świetle art. 11 ust. 1, 1a i 2 ustawy prawo upadłościowe niewypłacalny jest dłużnik, który utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych w stosunku do więcej niż jednego wierzyciela. Domniemywa się przy tym, że dłużnik utracił tę zdolność jeżeli opóźnia się z zapłatą o ponad trzy miesiące a w przypadku jednostek organizacyjnych także, jeżeli jej zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku przez okres ponad dwóch lat.
- 3. W konsekwencji powództwo podlegało oddaleniu.
Pozwanemu udało się bowiem wykazać, że pomimo tego, że wniosek o ogłoszenie upadłości (...) sp. z o.o. nie został złożony w ustawowym terminie, powódka nie poniosła szkody. Stan niewypłacalności dłużnej spółki wynikał bowiem z pożaru, który spowodował zniszczenie jej majątku i uniemożliwił prowadzenie działalności. Biegły ustalił zaś, że przed tym zdarzeniem spółka nie była niewypłacalna i nie zachodziły podstawy do zgłaszania wniosku o ogłoszenie jej upadłości; po nim zaś zaspokojenie wierzycieli było wykluczone, ponieważ majątek spółki się spalił.
Jest więc oczywiste, że niezależnie od tego, czy wniosek o ogłoszeni upadłości (...) (...) wpłynąłby do Sądu w ustawowym terminie, czy nie, sytuacja wierzycieli a w szczególności powódki się nie zmieniała. Przypomnijmy, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za szkodę polegającą na zmniejszeniu możliwości zaspokojenia roszczeń z jej majątku na skutek naruszenia obowiązku wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości. Zaspokojenie z majątku spółki wykluczył zaś pożar a późniejsze działania i zaniechania członków zarządy były, z tego punktu widzenia, irrelewantne.
Dla porządku Sąd zaznacza, że de lege lata dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z opinii wykonanej w innej sprawie sądowej (art. 278¹ k.p.c.). Opinia będąca podstawą ustaleń została zaś wykonana w procesie cywilnym dla Sądu Okręgowego w Toruniu, pozwany wprowadził ją w poczet dowodów we właściwy sposób (k. 68) a powódka opinię otrzymała (oświadczenie, k. 128).
W tym miejscu wypada zaznaczyć, że wątpliwości i sprzeciw budzi wniosek biegłego, że ostatnim dniem na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki był 15 listopada 2019r. Przecież do pożaru doszło 27 października tamtego roku, wobec czego miesięczny termin o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe upływał najwcześniej z dniem 27 listopada 2019r. Jak się jednak wydaje biegły miał na myśli to, że 15 listopada 2019r. był pierwszym dniem terminu, o którym mowa, skoro tego dnia „członkowie zarządu powinni zorientować się w „sytuacji ekonomiczno – finasowej i biznesowej” spółki po pożarze (k. 70).
Zbędne było jednak uzupełnianie opinii, ponieważ niezależnie od tego, czy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (...) (...) upływał 15 listopada, 27 listopada czy 15 grudnia 2019r., po dniu 27 października 2019r. zaspokojenie z jej majątku w ogóle nie było możliwe.
- 4. W świetle powyższych uwag niepotrzebne było zaś zastanawianie się, czy pozwany złożył rezygnację z funkcji jeszcze w 2019r., czy dopiero w 2025r. oraz, czy roszczenie powódki powstało w czasie, w którym był członkiem zarządu, czy dopiero później.
- 5. W rezultacie Sąd oddalił powództwo na koszt strony powodowej.