Uzasadnienie
S. (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności z siedzibą w O. wytoczył powództwo przeciwko T. H. o zapłatę kwoty 13 551,92 złoty z odsetkami umownymi wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie naliczanymi od kwoty 9 942,03 złote od dnia 13 stycznia 2026 roku, tj. od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, do dnia zapłaty i odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od kwoty 3 609,89 złotych od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Nadto powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 17 maja 2023 roku pomiędzy Bankiem (...) S.A. (dalej: Bank), a pozwaną T. H. zawarta została umowa kredytu gotówkowego o numerze (...). Powód wskazał, że powyższa umowa została oznaczona przez Bank numerem odpowiadającym numerowi rachunku bankowego przypisanego do przedmiotowej umowy, tj. (...).
Powód wskazał, że na podstawie ww. umowy pozwanej udzielony został kredyt na kwotę 11 396,91 złotych. Kwota kredytu została wypłacona przez Bank na wskazany przez pozwaną rachunek bankowy. Pozwana zobowiązała się do spłaty zobowiązania wynikającego z ww. umowy w równych miesięcznych ratach, w tym ostatnia rata wyrównująca. Poniesione przez pozwaną koszty związane z udzieleniem kredytu są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu dla umów kredytu konsumenckiego. W przypadku niewywiązania się przez pozwaną ze spłaty zadłużenia, Bank był uprawniony do naliczania od kwoty nieterminowo spłaconego kapitału odsetek umownych za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie, zgodnych ze stopami procentowymi aktualnymi w dacie naliczania odsetek. Pomimo precyzyjnie ustalonych warunków umowy, pozwana zaprzestała spłaty zadłużenia z dniem 2 kwietnia 2024 roku, a tym samym od dnia 3 kwietnia 2024 roku pozostawała w opóźnieniu. Z tego powodu Bank wypowiedział umowę ze skutkiem na dzień 14 sierpnia 2024 roku.
Powód wskazał, że przedmiotowa wierzytelność została zbyta na jego rzecz na mocy umowy sprzedaży wierzytelności zawartej z Bankiem (...) S.A. w dniu 20 listopada 2025 roku. Na nabytą przez powoda wierzytelność składa się:
- - kwota 9 942,03 złote – tytułem niespłaconego kapitału,
- - kwota 3 333,83 złote – tytułem skapitalizowanych odsetek umownych w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie, naliczonych przez Bank (a od dnia umowy cesji naliczonych przez powoda) od kwoty wymagalnego kapitału.
Pozwana T. H. nie złożyła odpowiedzi na pozew i mimo należytego powiadomienia jej o terminie, nie stawiła się na rozprawie i nie żądała przeprowadzenia rozprawy w jej nieobecności.
Sąd rejonowy ustalił i zważył, co następuje
Roszczenie powoda podlegało oddaleniu jako nieudowodnione tak co do zasady, jak i co do wysokości.
W związku z niezłożeniem przez pozwaną odpowiedzi na pozew, niestawieniem się na rozprawie i brakiem jakichkolwiek wyjaśnień, Sąd zobligowany był do wydania w przedmiotowej sprawie wyroku zaocznego (art. 340 § 1 k.p.c.).
W myśl art. 339 § 2 k.p.c., w takim przypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości, albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Podkreślić jednak należy, że wydanie wyroku zaocznego zgodnego z żądaniem pozwu może nastąpić tylko wówczas, gdy Sąd rozpoznający sprawę, nie ma żadnych uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie. Niezależnie od ustalenia podstawy faktycznej Sąd jest zawsze zobowiązany rozważyć, czy żądanie pozwu jest zasadne w świetle norm prawa materialnego. Negatywny natomiast wynik takiej analizy powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwa, gdyż w tym zakresie nie obowiązuje domniemanie z art. 339 § 2 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1972 roku, III CRN 30/72; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1973, III CRN 59/73).
Twierdzenia pozwu uznaje się za budzące uzasadnione wątpliwości, m.in. w sytuacji, gdy dowody i twierdzenia przedstawione przez powoda są niekompletne, pozostawiają wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, nie przedstawiają pełnego obrazu rzeczywistości. W takiej sytuacji wydając wyrok sąd nie może oprzeć się wyłącznie na twierdzeniach powoda i należy przeprowadzić postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia powstałych wątpliwości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 1972 r. w sprawie III CR 153/72).
Zgodnie z treścią art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Mając powyższe na uwadze, w przedmiotowej sprawie to na powodzie spoczywał więc ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie. Nadto, wskazać należy, iż w sprawach cywilnych sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy czy też do uzupełnienia postępowania dowodowego o dowody, na których istnienie wskazują strony, lecz których nie przedstawiły. Obowiązek dowodzenia spoczywa bowiem na stronach.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że powód dochodził od pozwanej zapłaty należności, wywodząc swoje roszczenie z umowy kredytu gotówkowego zawartej przez pozwaną z (...).A. w dniu 17 maja 2023 roku, oznaczonej – według twierdzeń pozwu – numerem (...). Powód wskazał, że numer ten odpowiada numerowi rachunku bankowego przypisanego przez Bank do przedmiotowej umowy. Według twierdzeń pozwu na podstawie tej umowy pozwanej udzielony został kredyt w kwocie 11 396,91 złotych, który został wypłacony na wskazany przez nią rachunek bankowy. Powód podnosił również, że pozwana od dnia 2 kwietnia 2024 roku zaprzestała spłaty zobowiązania, co skutkowało wypowiedzeniem przez Bank umowy ze skutkiem na dzień 14 sierpnia 2024 roku.
Na poparcie swoich twierdzeń powód przedłożył między innymi umowę pożyczki ekspresowej o numerze (...) zawartą pomiędzy (...).A., a T. H., z treści której wynika, że pożyczkobiorcy udzielona została pożyczka w kwocie 11 396,91 złotych, na okres wynoszący 60 miesięcy, do dnia 2 maja 2028 roku. Zgodnie z § 1.1. umowy środki z pożyczki miały być przeznaczone częściowo na cel konsumpcyjny – w kwocie 7 497 złotych, której wypłata miała nastąpić na rachunek pożyczkobiorcy, a częściowo na spłatę wskazanych w umowie zobowiązań pożyczkobiorcy, poprzez przelewy kwot 1 503 złote i 1000 złotych na wskazane w umowie rachunki bankowe.
Obok ww. umowy pożyczki numer (...) powód przedłożył także:
- - wyciąg z taryfy prowizji i opłat bankowych dla klientów detalicznych – pożyczka ekspresowa (k. 29-30v),
- - formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego (k. 31-33v),
- - informację o ryzyku związanym z zastosowaniem zmiennej stopy procentowej (k. 34),
- - symulacje wysokości rat dla wnioskowanej kwoty pożyczki uwzględniające zmianę poziomu stopy procentowej wraz z oświadczeniem pożyczkobiorcy o otrzymaniu stosownych informacji o ryzyku wynikającym z zastosowania zmiennej stopy procentowej (k. 34v-36v),
- - harmonogram spłaty pożyczki (k. 38-38v),
- - kartę klienta banku (k. 39v-41),
- - wniosek T. H. o udzielenie pożyczki ekspresowej na okres 60 miesięcy (k. 46v-48),
- - zgodę pożyczkobiorcy na przetwarzanie danych osobowych przez Bank (...) S.A. (k. 48v),
- - listę trzech operacji bankowych wykonanych przez Bank (...) S.A. w dniu 17 maja 2023 roku na rachunek T. H. w wysokości 1 503 zł, 1 000 zł i 7 497 zł (k. 51v),
- - pismo datowane na 30 maja 2024 roku adresowane do T. H. zawierające wezwanie ze strony (...).A. do spłaty w terminie 14 dni zadłużenia przeterminowanego w kwocie 525,67 złotych wynikającego z umowy pożyczki/kredytu o numerze (...) (k. 53-53v),
- - pismo datowane na 1 lipca 2024 roku adresowane do T. H. zawierające oświadczenie Banku (...) S.A. o wypowiedzeniu umowy pożyczki/kredytu numer o numerze (...) z dnia 17 maja 2023 roku, z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia (k. 54-54v),
- - pismo datowane na 22 grudnia 2025 roku adresowane do T. H. zawierające informację od (...) S.A. o przelewie wierzytelności na rzecz S. (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w O. (k. 56),
- - wyciąg z ksiąg rachunkowych S. (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w O. na dzień 12 stycznia 2026 roku dotyczący wierzytelności względem dłużnika T. H. wynikającej z umowy kredytu gotówkowego z dnia 17 maja 2023 roku zwartej z (...).A. (k. 57).
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że umowa nr (...) jest umową, z której powód wywodzi dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie.
W pierwszej kolejności wskazać należy na istotną rozbieżność pomiędzy oznaczeniem umowy wskazanym przez powoda w pozwie oraz w dokumentach dotyczących wypowiedzenia i przelewu wierzytelności a oznaczeniem umowy, której treść została przedłożona przez powoda.
W pozwie powód wskazał, że dochodzone roszczenie wynika z umowy kredytu gotówkowego z dnia 17 maja 2023 roku o numerze o numerze rachunku (...). Tymczasem dokumentem mającym potwierdzać zawarcie tej umowy jest umowa pożyczki ekspresowej nr (...).
Z żadnego z przedłożonych przez powoda dokumentów nie wynika, aby numer (...) był tożsamy z numerem (...), ani też aby ten drugi numer stanowił numer rachunku bankowego przypisanego przez (...).A. do umowy oznaczonej numerem (...).
W szczególności takiego powiązania nie sposób wyprowadzić z treści samej umowy pożyczki. Dokument ten posługuje się oznaczeniem (...), natomiast nie zawiera numeru (...) jako numeru umowy ani jako numeru rachunku przypisanego do tej umowy. Nie zostało również przedłożone inne zaświadczenie, zestawienie lub dokument pochodzący od Banku (...).A., z którego wynikałoby, że oba wskazane oznaczenia odnoszą się do tego samego stosunku prawnego.
Co prawda pomiędzy dokumentami zachodzi zbieżność co do daty zawarcia umowy oraz kwoty udzielonego finansowania, wynoszącej 11 396,91 złotych. Sama ta okoliczność nie jest jednak wystarczająca do ustalenia tożsamości umowy. Data i kwota zobowiązania nie stanowią bowiem oznaczenia indywidualizującego umowę w sposób pozwalający na kategoryczne przyjęcie, że wszystkie przedłożone dokumenty dotyczą tego samego stosunku prawnego.
Powyższa kwestia ma istotne znaczenie również z uwagi na dalsze dokumenty przedłożone przez powoda.
Oświadczenie Banku (...) S.A. z dnia 1 lipca 2024 roku o wypowiedzeniu dotyczy umowy pożyczki/kredytu o nr rachunku (...). Z kolei informacja o przelewie wierzytelności oraz dokumenty związane z cesją wierzytelności odnoszą się do wierzytelności oznaczonej jeszcze innym numerem (...). Z przedłożonego załącznika do umowy przelewu wierzytelności (k. 59) również wynika oznaczenie (...).
Żaden z tych dokumentów nie zawiera jednak informacji pozwalającej na powiązanie numeru (...) z umową nr (...). W szczególności powód nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, że Bank (...) S.A. prowadził przedmiotową umowę pod dwoma różnymi oznaczeniami, tj. numerem umowy (...) oraz numerem rachunku (...).
Nie można przy tym domniemywać tożsamości dwóch umów jedynie na podstawie tego, że odpowiadają sobie data zawarcia oraz kwota finansowania. To na powodzie spoczywał obowiązek wykazania, że wierzytelność objęta przelewem jest tą samą wierzytelnością, która wynika z dokumentu umowy przedłożonego do akt sprawy.
W konsekwencji już z tej przyczyny powództwo podlegało oddaleniu, albowiem powód nie wykazał w sposób pozwalający na dokonanie stanowczych ustaleń, z jakiej konkretnie umowy wynika dochodzona wierzytelność.
Niezależnie od powyższego, nawet przy przyjęciu – wyłącznie na potrzeby dalszych rozważań – że umowa nr (...) jest tożsama z umową nr (...), w ocenie Sądu powód nie wykazał wymagalności dochodzonego roszczenia.
Z treści umowy nr (...) wynika bowiem, że została ona zawarta na okres 60 miesięcy, a termin spłaty ostatniej raty przypadał na dzień 2 maja 2028 roku.
Powód powoływał się wprawdzie na wypowiedzenie umowy przez Bank (...).A., zawarte w piśmie z dnia 1 lipca 2024 roku (k. 54-54v), jednak nie wykazał skutecznego doręczenia tego oświadczenia stronie pozwanej.
Przedłożona kserokopia pisma zawiera wprawdzie numer nadawczy oraz datę nadania, nie pozwala jednak na ustalenie, kiedy przesyłka została doręczona pozwanej, czy też w jakiejkolwiek innej dacie doszło do skutecznego złożenia pozwanej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy.
Samo sporządzenie i nadanie pisma zawierającego oświadczenie o wypowiedzeniu nie jest wystarczające do wykazania, że oświadczenie to doszło do adresata w sposób pozwalający mu zapoznać się z jego treścią.
Powód nie przedłożył potwierdzenia odbioru przesyłki, zwrotnego potwierdzenia odbioru, dokumentu śledzenia przesyłki pozwalającego na ustalenie daty jej doręczenia ani innego dowodu potwierdzającego skuteczne doręczenie pozwanej oświadczenia o wypowiedzeniu.
Wobec powyższego nie zostało wykazane, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy, a tym samym że przed terminem określonym w umowie wymagalna stała się całość niespłaconego zobowiązania.
Nie można również przyjąć, że wymagalność całej należności nastąpiła w dniu upływu terminu płatności ostatniej raty, skoro zgodnie z przedłożoną przez powoda umową termin ten przypadał dopiero na dzień 2 maja 2028 roku.
Zdaniem Sądu, powód nie wykazał również wysokości dochodzonego roszczenia.
W sprawie o zapłatę nie jest wystarczające wykazanie, że strony łączył określony stosunek prawny. Powód powinien również wykazać, jaka należność pozostała do zapłaty, z uwzględnieniem dokonanych przez dłużnika wpłat oraz sposobu ich zaliczenia na poszczególne składniki zadłużenia.
Tymczasem z przedłożonego przez powoda wyciągu z ksiąg rachunkowych na dzień 12 stycznia 2026 roku (k. 57) nie wynika sposób ustalenia dochodzonej należności.
Dokument ten nie pozwala na ustalenie, jaka była pierwotna wysokość zadłużenia, jakie kwoty zostały rzeczywiście wypłacone pozwanej lub przekazane na spłatę jej wcześniejszych zobowiązań, jakie wpłaty zostały dokonane przez pozwaną, w jakich terminach wpłaty te następowały oraz w jaki sposób zostały rozksięgowane przez (...).A.
Nie wynika z niego również, do którego momentu pozwana dokonywała spłat, od kiedy miała pozostawać w opóźnieniu, ani w jaki sposób wyliczono poszczególne składniki dochodzonej należności.
Wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu stanowi dokument prywatny i jako taki nie korzysta z domniemania prawdziwości treści w nim zawartych. Nie może zatem zastępować dowodów źródłowych pozwalających na zweryfikowanie sposobu wyliczenia dochodzonej należności, zwłaszcza w sytuacji, gdy przedłożone przez powoda dokumenty nie pozwalają na odtworzenie historii zobowiązania.
Nie jest zatem możliwe zweryfikowanie, czy kwota wskazana przez powoda odpowiada rzeczywistemu zadłużeniu pozwanej, a jeżeli tak, to w jaki sposób została obliczona.
Reasumując, powód nie wykazał w sposób dostateczny wszystkich przesłanek dochodzonego roszczenia. W szczególności nie wykazał:
- 1. że umowa nr (...) jest tą samą umową, którą w pozwie oznaczono numerem (...);
- 2. że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy oznaczonej numerem (...), wobec braku dowodu doręczenia pozwanej oświadczenia o wypowiedzeniu;
- 3. że dochodzona wierzytelność stała się wymagalna w dacie wskazywanej przez powoda;
- 4. jaka była rzeczywista wysokość zadłużenia pozwanej, z uwzględnieniem wszystkich dokonanych wpłat oraz sposobu ich zarachowania.
Nie zmienia tej oceny okoliczność, że powód przedłożył dokumenty dotyczące wypowiedzenia umowy. Odnoszą się one bowiem do wierzytelności oznaczonej numerem (...), podczas gdy podstawowym dokumentem mającym potwierdzać źródło zobowiązania jest umowa nr (...). Brak jest natomiast dokumentu pozwalającego w sposób jednoznaczny powiązać oba te oznaczenia.
Podkreślić należy, że cesja wierzytelności nie może kreować ani domniemywać istnienia wierzytelności, która nie została wykazana przez powoda. Na nabywcy wierzytelności dochodzącym jej zapłaty spoczywa obowiązek wykazania zarówno źródła wierzytelności, jak i jej zakresu oraz wymagalności. Samo powołanie się na dokumenty pochodzące od poprzedniego wierzyciela, w szczególności na oświadczenie o wypowiedzeniu, oraz na wyciąg z ksiąg rachunkowych, nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania tych okoliczności stosownymi dowodami.
W realiach niniejszej sprawy materiał dowodowy nie pozwala na odtworzenie w sposób pewny historii zobowiązania prawnej, z którego powód wywodzi swoje roszczenie. Nie sposób bowiem ustalić, czy przedłożona umowa jest umową objętą cesją, jakie spłaty zostały dokonane przez pozwaną, kiedy zobowiązanie stało się wymagalne oraz w jaki sposób powód ustalił wysokość dochodzonej należności.
Powyższe braki dowodowe dotyczą okoliczności o charakterze zasadniczym dla rozstrzygnięcia sprawy i nie mogą zostać uzupełnione przez domniemania faktyczne oparte wyłącznie na zbieżności daty zawarcia umowy i kwoty finansowania.
Z tych względów Sąd uznał, że powód nie sprostał wynikającemu z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. obowiązkowi wykazania faktów, z których wywodził skutki prawne. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że powodowi przysługuje względem pozwanej dochodzona pozwem, wymagalna i skonkretyzowana co do wysokości wierzytelność.
Wobec niewykazania zasadności roszczenia co do zasady i wysokości powództwo należało oddalić w całości.
sędzia Magdalena Łukaszewicz