Uzasadnienie
Powódka - (...) przy ulicy (...) w T. wniosła o zasądzenie od pozwanej (...), (...) sp.j. z siedzibą we J. kwoty 37.926,66 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 05.12.2023 roku z do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że zgłoszone roszczenie wynika z reżimu odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady fizyczne, a dokładnie stanowi roszczenie o obniżenie ceny rzeczy sprzedanej w związku ze stwierdzonymi wadami. Jako podstawę prawną właściwości miejscowej wskazano art.34 § 1 k.p.c.
Pozwana - (...), (...) (...) z siedzibą we J. w odpowiedzi na pozew a zatem przy pierwszej czynności procesowej, przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy podniosła niewłaściwość miejscową Sądu Rejonowego w Grudziądzu wskazując, że o właściwości przemiennej tego sądu nie może uzasadniać treść przepisu art.34 k.p.c., albowiem roszczenie o obniżenie ceny nie jest roszczeniem o wykonanie umowy. Pozwana domagała się przekazania sprawy na podstawie art. 27 § 1 k.p.c. do Sądu Rejonowego dla Wrocławia –Krzyków we Wrocławiu.
Stosownie do przepisu art. 200§ 1 ² k.p.c. niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Niewłaściwość sądu, którą można usunąć za pomocą umowy stron, to właściwość miejscowa ogólna, przemienna i umowna.
Istota tego przepisu wyraża się w tym, iż w razie wniesienia pozwu przed niewłaściwy miejscowo sąd, gdy przepisy nie przewidują właściwości wyłącznej ani nie ma umowy prorogacyjnej, przekazanie sprawy sądowi właściwemu po doręczeniu pozwu może nastąpić tylko po zgłoszeniu i należytym uzasadnieniu przez pozwanego zarzutu niewłaściwości sądu, przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, przy czym czynności w tym zakresie sąd nie może podjąć z urzędu.
Za pomocą umowy stron da się usunąć niewłaściwość sądu miejscową ogólną i przemienną. Nie można natomiast zmienić na mocy umowy stron właściwości rzeczowej, funkcjonalnej oraz miejscowej wyłącznej (art. 46 § 2 k.p.c.).
Przedmiotem niniejszego postępowania jest roszczenie wynikające z reżimu odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady fizyczne, a dokładnie o obniżenie ceny rzeczy sprzedanej (art. 560 k.c.) w związku ze stwierdzonymi wadami. Roszczenie to nie mieści się w dyspozycji art. 34 k.p.c. nie będąc już roszczeniem o wykonanie umowy ani też nie będąc roszczeniem o odszkodowanie z powodu jej niewykonania (art. 471 k.c.). Instytucja rękojmi umożliwia przywrócenie zachwianej równowagi wzajemnych świadczeń przez usunięcie wady, wymianę rzeczy wadliwej, obniżenie ceny albo zlikwidowanie stosunku umownego w ogóle. Ustawowa odpowiedzialność z tytułu rękojmi jest niezależna od winy i obciąża sprzedawcę niezależnie od tego czy wiedział lub mógł wiedzieć o tym, że rzecz sprzedana jest wadliwa. Roszczenie o obniżenie ceny przysługuje nie z umowy, ale z ustawy (art. 560 § 1 k.c.), w zasadzie po wykonaniu umowy przez sprzedającego. Na marginesie należy tylko wskazać, że strona powodowa w sposób niedopuszczalny utożsamia wysokość obniżenia ceny z kosztami naprawy wad.
W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy w Grudziądzu nie jest właściwy miejscowo a przepis art. 34 k.p.c. przewidujący właściwość miejscową przemienną nie będzie mógł znaleźć zastosowania. W judykaturze Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że wytoczenie powództwa o zwrot świadczenia po odstąpieniu przez kupującego od umowy sprzedaży na podstawie rękojmi za wady nie uzasadnia zastosowania właściwości przemiennej - art.560 § 1 i 2 k.c. (V i d e: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21.02.1983 roku, II CZ 7/83, OSN 1983, Nr 11, poz. 178). Brak jest argumentów, aby art. 34 k.p.c. miałby zastosowanie odnośnie innych niż odstąpienie od umowy uprawnień z tytułu rękojmi.
Biorąc powyższe pod uwagę sądem właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd miejsca siedziby osoby prawnej ułomnej (art.30 k.p.c.), stąd też na podstawie art. 200 § 1¹ i § 1⁴ k.p.c. w zw. z 30 k. p.c. należało orzec jak sentencji postanowienia.