Uzasadnienie
wyroku z dnia 23.12.2022r.
Powód K. S. wniósł o ustalenie, że jest właścicielem ciągnika rolniczego U. C-360 nr rej. (...), nr ramy (...), nr dow. rej. ABC (...).
Podał, że nie dysponuje dowodem zakupu ciągnika, a bez niego nie może zarejestrować go na siebie. Podniósł, że ciągnik nabył w 1991r. od Państwowego Ośrodka (...) w B.. Ciągnika nie rejestrował na siebie, ponieważ nie miał potrzeby jeździć po drogach publicznych. W nieustalony czasie utracił dokument zakupu o\i obecnie, gdy potrzebuje go zarejestrować nie może tego zrobić.
Pozwany Krajowy Ośrodek (...) Oddział Terenowy w R., następca prawny Państwowego Ośrodka (...) w B. wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając, że ciągnik jeszcze w 192r. był własnością w/w ośrodka o czym świadczy protokół spisu z natury z dnia 16.11.1992r., w którym ciągnik był wymieniony. Ponadto zarzucił, że w archiwum Państwowego Ośrodka (...) w B. nie ma umowy sprzedaży ciągnika.
Powód ostatecznie zeznał, że nie pamięta dokładanie kiedy kupił ciągnik, lecz podtrzymał swoje stanowisko, że nabył ciągnik w drodze umowy.
S ąd ustalił następujący stan faktyczny
W nieustalonym dniu na początku lat 90-tych XX wieku powód w siedzibie Państwowego Ośrodka (...) w B. ciągnik rolniczy U. C-360 nr rej. (...), nr ramy (...), nr dow. rej. ABC (...). Po zakupie ciągnik został mu wydany wraz z dowodem rejestracyjnym. Powód nie miał potrzeby jeździć po drogach publicznych, więc nie rejestrował ciągnika. Dopiero przed wniesieniem pozwu postanowił go zarejestrować na siebie, lecz nie odnalazł dowodu zakupu.
Ciągnik w dniu 16 listopada 1992r. był spisany z natury komisję inwentaryzacyjną Państwowego Ośrodka (...) w B..
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków J. S. i T. S. (k.53) oraz powoda (k.58), dowodu rej. (k.5), protokołu i arkuszu spisu z natury (k.33-35).
Zeznania świadków, brata i żony powoda oraz powoda były wiarygodne. Wszyscy złożyli kategoryczne i spójne zeznania na okoliczność, że powód kupił ciągnik. Zeznania nie wskazywały jednoznacznie na datę zakupu, lecz biorąc pod uwagę upływ ok. 30 lat było to zgodne z doświadczeniem życiowym. Zatem pomimo niezgodności zeznań powoda w których podał, że mógł zakupić ciągnik pod koniec 1992r., ze wskazanym w pozwie 1991r., nie stanowiło to podstawy do odmówienia mu wiary, że kupił ciągnik na początku lat 90. Zeznania te były zgodne z doświadczeniem życiowym i logiczne, gdyż gdyby tak nie było i powód np. ukradł ciągnik lub przywłaszczył go sobie, to naturalnym byłoby podjęcie przez właściciela starań o jego odzyskanie, np. poprzez złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, na co pozwany nie przedstawił dowodów. O legalnym wejściu w posiadanie ciągnika świadczyło też to, że powód wszedł w posiadanie dowodu rejestracyjnego.
Podawane przez powoda przyczyny braku niezwłocznej rejestracji ciągnika były zgodne z doświadczeniem życiowym, gdyż nawet właściciele samochodów osobowych często przez długi czas nie przerejestrowują nabytych pojazdów, co wnika z dużej ilości takich wykroczeń ujawnianych przez policję w toku kontroli drogowych.
Zarzut pozwanego, że w archiwum brak jest umowy sprzedaży ciągnika, nie stanowi podstawy, która mogłaby wskazywać na brak wiarygodności zeznań powoda i świadków. Ewidentnie archiwum Państwowego Ośrodka (...) w B. nie jest kompletne, ponieważ gdyby tak było, to powinna się w nim znajdować umowa sprzedaży, a gdyby ciągnik został utracony w wyniku czynu niedozwolonego, to takie informacje powinny się tam znaleźć. Jak już wskazano poza wykazaniem w spisie z natury przedmiotowego ciągnika, przez ok. 30 lat nie sporządzono w sprawie ciągnika żadnego dokumentu, co uzasadniało stwierdzenie, że nie było takiej potrzeby, ponieważ ciągnik został sprzedany i wiedziały o tym osoby odpowiedzialne za mienie Państwowego Ośrodka (...) w B..
Sąd zważył co następuje
Zgodnie z art. 189 kpc, każdy, kto ma w tym interes prawny, może domagać się ustalenia przez Sąd prawa lub stosunku prawnego. Roszczenie to jest uzasadnione wtedy, gdy interes powoda nie może zostać zaspokojony w inny sposób. W sytuacji, gdy stronie przysługuje prawo własności pojazdu podlegającego rejestracji, a nie ma ona ku temu wymaganego dokumentu w postaci umowy kupna, co uniemożliwia rejestrację, to powództwo o ustalenie jest uzasadnione. Prawo własności powoda wynika z umowy sprzedaży i znajduje oparcie w art. 535 koc, zgodnie z którym przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Powód wykazał, że nabył własność przedmiotowego ciągnika, a zatem powództwo o ustalenie należało uwzględnić. Dlatego Sąd orzekł, jak w pkt. I wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt. II wyroku na podst. art. 98 §1 kpc.
sędzia PSR Daniel Radwański