Uzasadnienie
Pozwem z dnia 4 sierpnia 2012 r. powódka R. W. domagała się uchylenia uchwały nr (...) z dnia 23 czerwca 2012 r. Zebrania Przedstawicieli Członków pozwanej Gminnej Spółdzielni (...) w J. w sprawie rozpatrzenia odwołania od uchwały Rady Nadzorczej nr 27 z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie wykluczenia z członka Spółdzielni (...). Powódka domagała się również zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu powyższego żądania powódka wskazała, że jest członkiem pozwanej Spółdzielni od kilkunastu lat. Podała, że nie była informowana o tym, że nieskorzystanie przez nią z prawa uczestnictwa w zebraniu grupy członkowskiej skutkować będzie wykluczeniem jej z grona członków Spółdzielni. Wskazała, że Spółdzielnia jako przyczynę wykluczenia jej z grona członków podała całkowite zerwanie więzi ze Spółdzielnią wskutek nieuczestniczenia w życiu Spółdzielni, a przede wszystkim w zebraniach grup członkowskich. Jednocześnie, jak wyjaśniła, ustalono, że nieobecność powódki na zebraniach datuje się od 1998 r. Powódka zarzuciła brak podstaw faktycznych i prawnych do wykluczenia jej z członkostwa w Spółdzielni. Podniosła, że jedynie raz nie brała udziału w zebraniu grupy członkowskiej, przy czym powyższe – jak podała - było usprawiedliwione przyczynami obiektywnymi (wyjazd służbowy, choroba).
Ponadto – w jej ocenie – nierealizowanie uprawnień do uczestniczenia w zebraniu grupy członkowskiej spółdzielni nie może skutkować negatywnymi dla członka spółdzielni konsekwencjami. Wykluczenie członka spółdzielni na tej podstawie jest sprzeczne z przepisem art. 24 § 2 Prawa spółdzielczego, ponadto godzi w interesy członków spółdzielni. Dalej powódka zarzuciła, że zmiany statutu dokonane uchwałą nr (...) z dnia 12 czerwca 2010 r., które przewidują obowiązek aktywnego uczestniczenia w zebraniu grupy członkowskiej jak również w Zebraniu Przedstawicieli Członków, jako sprzeczne z prawem są nieważne. W przekonaniu powódki postanowienie statutu stanowiące podstawę jej wykluczenia z członkostwa może prowadzić do nadużyć ze strony Spółdzielni i pokrzywdzenia jej członków.
W odpowiedzi na pozew pozwana Gminna Spółdzielnia (...) w J. wniosła o oddalenia powództwa. W uzasadnieniu podniosła, że powódka nie uczestniczyła w życiu pozwanej Spółdzielni. Powołując § 23 pkt 8 statutu Spółdzielni podała, że członek ma nie tylko prawo, ale i obowiązek aktywnie uczestniczyć w zebraniu grupy członkowskiej, a powódka przez kolejnych 14 lat nie była obecna na zebraniach tego organu i ani razu nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Powyższe w ocenie strony pozwanej świadczy o uporczywym naruszaniu statutu i potwierdza jednoznacznie zerwanie całkowitej więzi ze spółdzielnią.
Nadto pozwana Spółdzielnia podała, że zmiana statutu w zakresie § 23 pkt 8 nastąpiła w 2010 r., zatem powódka jako członek Spółdzielni winna była zapoznać się ze zmienionym statutem. W związku z powyższym zarzut powódki o niepoinformowaniu jej o tej zmianie jest bezpodstawny. Dalej strona pozwana wykazywała, że nieuczestniczenie w życiu Spółdzielni oznacza bierną postawę wobec jej losów i podejmowanych na zebraniach grup członkowskich decyzji. W ocenie pozwanej Spółdzielni takie osoby nie powinny być jej członkami i należy ich wykluczyć z członkowstwa.
S ąd ustalił następujący stan faktyczny
Uchwałą nr (...) z dnia 7 grudnia 2011 r. Rada Nadzorcza pozwanej Gminnej Spółdzielni (...) w J. wykluczyła powódkę R. W. z członkostwa w Spółdzielni. Podstawą podjęcia powyższej uchwały było całkowite zerwanie więzi ze Spółdzielnią wskutek nieuczestniczenia przez powódkę w życiu Spółdzielni.
(dowód: uchwała Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 7 grudnia 2011 r., k. 11)
Od powyższej uchwały powódka wniosła odwołanie do Zebrania Przedstawicieli Członków, wnosząc o przywrócenie jej statusu członka Spółdzielni. Zebranie Przedstawicieli Członków pozwanej Gminnej Spółdzielni (...) w J. uchwałą nr (...) r. z dnia 23 czerwca 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.
(dowód: odwołanie powódki z dnia 19 grudnia 2011 r., k. 8, uchwała Zebrania Przedstawicieli Członków nr (...) z dnia 23 czerwca 2012 r., k. 10)
Uchwałą nr 8 z dnia 6 lutego 2013 r. Rada Nadzorcza pozwanej Spółdzielni uchyliła uchwałę nr (...) z dnia 7 grudnia 2011 r. o wykluczeniu powódki z członkostwa Spółdzielni.
(dowód: uchwała Rady Nadzorczej nr 8 z dnia 6 lutego 2013 r., k. 129)
Wykluczenia członka z pozwanej Spółdzielni może dokonać Rada Nadzorcza z własnej inicjatywy lub na wiosek innych organów Spółdzielni (§ 8 Statutu pozwanej Spółdzielni). Sprawy sporne pomiędzy członkiem a pozwaną Spółdzielnią w powstałe w wyniku uchwał Rady Nadzorczej w sprawach wynikających ze stosunku członkostwa objęte są postępowaniem wewnątrzspółdzielczym (§ 30 Statutu). W sprawach tych członkowi służy odwołanie do Zebrania Przedstawicieli (§ 31 Statutu).
(dowód: Statut Gminnej Spółdzielni (...) w J., k. 62-73)
Sąd zważył, co następuje
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie powódka zaskarżyła uchwałę Zebrania Przedstawicieli Członków pozwanej Gminnej Spółdzielni (...) w J. w sprawie rozpatrzenia odwołania od uchwały Rady Nadzorczej nr (...) z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie wykluczenia powódki z członka pozwanej Spółdzielni. W toku postępowania uchwała Rady Nadzorczej o wykluczeniu została jednak przez ten organ uchylona.
Zgodnie z art. 24 § 6 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r., Nr 188, poz. 1848 j.t.) jeżeli organem właściwym w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka ze spółdzielni jest, zgodnie z postanowieniami statutu, rada nadzorcza, członek spółdzielni ma prawo odwołać się od uchwały o wykluczeniu albo wykreśleniu do walnego zgromadzenia, w terminie określonym w statucie, albo zaskarżyć uchwałę rady nadzorczej do sądu w terminie sześciu tygodni od dnia doręczenia członkowi uchwały z uzasadnieniem; przepisy art. 42 ustawy stosuje się odpowiednio. Z powyższego wynika, że tryb postępowania dla członka spółdzielni w razie wykluczenia go z członkostwa jest dwutorowy: członek, którego dotyczy uchwała o wykluczeniu, może wykorzystać postępowanie wewnątrzspółdzielcze i wnieść odwołanie od uchwały rady nadzorczej do właściwego organu spółdzielni, a następnie zaskarżyć jego uchwałę do Sądu, bądź też od razu poddać sprawę pod osąd sądu, bezpośrednio zaskarżając do niego uchwałę rady nadzorczej.
Niezależnie od tego, która z uchwał zostanie faktycznie zaskarżona do Sądu, tj. uchwała rady nadzorczej, czy walnego zgromadzenia, przedmiotem badania Sądu będzie każdorazowo zasadność wykluczenia członka ze spółdzielni.
W niniejszej sprawie powódka, kwestionując wykluczenie jej z pozwanej Spółdzielni, weszła na drogę postępowania wewnątrzspółdzielczego i zaskarżyła uchwałę Rady Nadzorczej o wykluczeniu do określonego w statucie organu Spółdzielni w postaci Zebrania Przedstawicieli Członków. Uchylenie zaskarżonej uchwały przez Zebranie Przedstawicieli Członków pozwoliłoby powódce uniknąć drogi sądowej w dochodzeniu swoich praw. Skoro jednak uchwała ta została utrzymana w mocy, powódka wytoczyła powództwo, zaskarżając, zgodnie z wymogami Prawa spółdzielczego, uchwałę podjętą na skutek wniesionego przez nią odwołania. Nie ulega wątpliwości, że podniesione przez powódkę zarzuty nadal jednak dotyczyły zasadności decyzji podjętej w uchwale nr (...) przez Radę Nadzorczą pozwanej Spółdzielni, a nie samej uchwały Zebrania Przedstawicieli Członków.
Z powyższego wynika, że celem, do którego powódka dążyła w niniejszej sprawie, było „anulowanie” decyzji Rady Nadzorczej o jej wykluczeniu z pozwanej Spółdzielni, przy czym cel ten osiągnęłaby także wówczas, gdyby Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę Zebrania Przedstawicieli Członków (por. art. 24 § 10 pkt 4 Prawa spółdzielczego). Nie było przy tym potrzeby, ani prawnej możliwości, jednoczesnego uchylenia uchwały Rady Nadzorczej o wykluczeniu. Regulacja postępowania wewnątrzspółdzielczego nie przewiduje bowiem uchylania obu uchwał, a tylko tej, która zgodnie z wolą wykluczonego członka, została zaskarżona do Sądu.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że uchylenie w toku procesu przez Radę Nadzorczą pozwanej Spółdzielni własnej wcześniejszej uchwały o wykluczeniu powódki ze Spółdzielni, spowodowało odpadnięcie w sprawie przedmiotu zaskarżenia. Jak bowiem wskazano wcześniej, przedmiotem zaskarżenia nie jest w istocie konkretna uchwała organu spółdzielni zaskarżona przez powódkę, ale „decyzja” organu o wykluczeniu zawarta w uchwale organu uprawnionego do jej podjęcia, a także, pośrednio, w uchwale organu uprawnionego do rozpoznania odwołania w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym. Skoro zatem powódce przywrócono członkostwo w pozwanej Spółdzielni na skutek uchylenia uchwały wykluczającej, to bezprzedmiotowym stała się merytoryczna ocena zasadności jej podjęcia niezależnie od tego, czy powódka wystąpiłaby do Sądu z powództwem o uchylenie uchwały Rady Nadzorczej o wykluczeniu, czy też uchwały Zebrania Przedstawicieli Członków, która uchwałę Rady Nadzorczej utrzymała w mocy. W każdym wypadku przywrócenie powódce członkostwa w pozwanej Spółdzielni powoduje stan, w którym jej prawa ostatecznie nie zostały naruszone, a zatem nie zasługują na ochronę.
Z powyższych względów, na podstawie powołanych przepisów, powództwo podlegało oddaleniu, co orzeczono w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach, zawarte w punkcie II., oparto o treść art. 98 k.p.c. statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Wprawdzie powództwo zostało oddalone, niemniej nastąpiło to na skutek podjęcia przez pozwaną Spółdzielnię działań zgodnych z żądaniem. Za wygrywającą proces należało zatem uznać powódkę i to na jej rzecz od strony pozwanej zasądzić koszty procesu, na które składały się opłata sądowa od pozwu w kwocie 200,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 180,00 zł (§ 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.
Z/ 1. odnotować;
- 2. odpis doręczyć:
- - pełnomocnikowi powódki;
- 3. kal. 14 dni.
15 marca 2013 r.